Η βρετανική Telegraph δημοσίευσε την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου άρθρο με τίτλο «Η Ισπανία και η Ελλάδα αρνούνται να δώσουν τα Patriot που θα μπορούσαν να σώσουν την Ουκρανία». Το δημοσίευμα του διπλωματικού συντάκτη Τζο Μπαρνς υποστηρίζει ότι οι δύο χώρες «κάθονται» πάνω σε αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot που πλησιάζουν στη λήξη τους και θα μπορούσαν να δοθούν στο Κίεβο παρουσιάζοντας τα ως μη κρίσιμα για την ελληνική αεράμυνα.
Τι γράφει η Telegraph
Σύμφωνα με την εφημερίδα, η Ελλάδα εκτιμάται ότι έχει τουλάχιστον 200 βλήματα Patriot PAC-2 που πλησιάζουν στο τέλος της διάρκειας ζωής τους, που είναι 23 χρόνια. Για την Ισπανία δεν είναι γνωστό πόσα διαθέτει, αν και ο υπουργός Εξωτερικών της ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο ότι η Μαδρίτη θα δώσει πέντε αναχαιτιστές στην Ουκρανία. Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, γράφει η Telegraph, προσπαθούν να πείσουν τις δύο χώρες να δώσουν τα βλήματα πριν λήξουν.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλλας είχε θέσει το θέμα στη σύνοδο της Ιρλανδίας τον Σεπτέμβριο, χωρίς να κατονομάσει χώρες: «Ξέρουμε ότι κάποιες χώρες έχουν πυραύλους αναχαίτισης που θα λήξουν σύντομα. Θα ήταν πολύ καλό να δοθούν στην Ουκρανία». Διπλωματική πηγή είπε στην εφημερίδα ότι η προσέγγιση προς Αθήνα και Μαδρίτη είναι το ερώτημα «πώς μπορούμε να σας βοηθήσουμε να πάρετε αυτή την απόφαση;».
Το Κίεβο φοβάται ότι η Ρωσία θα εξαπολύσει τον χειμώνα έως 1.000 πυραύλους, drones και βόμβες εναντίον υποσταθμών, υδροηλεκτρικών και θερμοηλεκτρικών σταθμών και υποδομών στους τρεις πυρηνικούς σταθμούς της χώρας. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει πει ότι η Ουκρανία χρειάζεται 300 έως 360 αναχαιτιστές Patriot για να αντέξει την εκστρατεία. Η Telegraph σημειώνει ότι ο πόλεμος με το Ιράν προκάλεσε παγκόσμια έλλειψη, με εκτιμήσεις ότι ΗΠΑ και σύμμαχοι εκτόξευσαν τουλάχιστον 800 αναχαιτιστές Patriot τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης.
Ο τίτλος και το κείμενο
Ο τίτλος μιλά για «άρνηση», όμως το ίδιο το άρθρο δεν παραθέτει καμία επίσημη ελληνική ή ισπανική απάντηση. Γράφει μόνο ότι η εφημερίδα ζήτησε σχόλιο από τα δύο υπουργεία Άμυνας. Αναφέρει επίσης ότι όσοι συμμετέχουν στις συζητήσεις αποφεύγουν να κατονομάσουν δημόσια τις δύο χώρες. Ο ειδικός σε θέματα πυραύλων του Πανεπιστημίου του Όσλο Φάμπιαν Χόφμαν εξηγεί στο ίδιο άρθρο ότι η «λήξη» σημαίνει ότι ο κατασκευαστής παύει να εγγυάται τη λειτουργία, όχι ότι ο πύραυλος αχρηστεύεται. Τα βλήματα μπορούν να επαναπιστοποιηθούν με αντικατάσταση εξαρτημάτων όπως οι μπαταρίες και οι κινητήρες.
Τα ελληνικά Patriot
Η Ελλάδα διαθέτει έξι πυροβολαρχίες Patriot στην 350 Πτέρυγα Κατευθυνόμενων Βλημάτων της Πολεμικής Αεροπορίας. Η σύμβαση του 1999 περιλάμβανε 200 βλήματα PAC-2 GEM, όπως αναλύεται στην πρόσφατη αναλυσή μας για τα ελληνικά Patriot. Τα βλήματα παραδόθηκαν από το 2002, κάτι που ταιριάζει με τον αριθμό και τη χρονολογία που δίνει η Telegraph.
Μία ελληνική πυροβολαρχία βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία με την ΕΛΔΥΣΑ και από τον Μάρτιο του 2026 έχει αναχαιτίσει ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους και drones των Χούθι. Το ΚΥΣΕΑ έδωσε την 1η Οκτωβρίου παράταση ενός μήνα, με ανοιχτό το ζήτημα της αναπλήρωσης πυρομαχικών. Απέναντι, η Τουρκία αναπτύσσει τον βαλλιστικό πύραυλο Tayfun, για τον οποίο ο Ερντογάν είχε πει τον Δεκέμβριο του 2022 ότι «φοβίζει τους Έλληνες» και μπορεί να χτυπήσει την Αθήνα.
Η πίεση δεν είναι νέα. Τον Απρίλιο του 2024 ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αποχωριστεί οπλικά συστήματα κρίσιμα για την αποτρεπτική της ικανότητα. Την ίδια περίοδο ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους είχε πει δημόσια ότι «δεν καταλαβαίνει» γιατί Ελλάδα και Ισπανία δεν στέλνουν Patriot, όπως είχαμε γράψει τότε. Όλα αυτά σε μια περίοδο που οι γραμμές παραγωγής PATRIOT είναι εξαιρετικά κορεσμένες με βάση τις διεθνείς ανάγκες. Μέχρι τη δημοσίευση δεν υπήρχε σχόλιο του ελληνικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας για το νέο δημοσίευμα.
