Το Πεντάγωνο και η Lockheed Martin συζητούν μια «μέγα-συμφωνία» για το F-35 που θα μπορούσε να καλύπτει έως και μία δεκαετία και να περιλαμβάνει τόσο την παραγωγή όσο και την υποστήριξη του μαχητικού πέμπτης γενιάς, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις διαπραγματεύσεις, όπως αποκάλυψε το Breaking Defense την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου.
Η ιδέα πολυετούς σύμβασης προμήθειας για το F-35 εξετάζεται εδώ και χρόνια. Η νέα ώθηση έρχεται καθώς η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να διευρύνει τις μακροχρόνιες συμφωνίες για βασικά οπλικά συστήματα, όπως τα πυρομαχικά. Μια συμφωνία που θα καλύπτει παραγωγή και υποστήριξη και των τριών εκδόσεων του αεροσκάφους μπορεί να αξίζει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Τι λέει η Honeywell
«Γίνεται συζήτηση για μια δεκαετή, πολυετή αγορά που θα περιλαμβάνει την παραγωγή και την υποστήριξη», είπε τον Σεπτέμβριο ο Ματ Μίλας, πρόεδρος του αμυντικού τομέα της Honeywell Aerospace, βασικού προμηθευτή του προγράμματος. Κατά τον Μίλας, η συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει μαζικές αγορές ανταλλακτικών, με την αυξημένη ροή να ξεκινά γύρω από την 21η παρτίδα παραγωγής, σε περίπου τρία χρόνια. Περισσότερα ανταλλακτικά θεωρούνται βασικός τρόπος να βελτιωθούν τα χαμηλά ποσοστά διαθεσιμότητας του αεροσκάφους.
Ο Μίλας είπε ότι το μεγάλο όφελος θα ήταν κυρίως στην υποστήριξη, αφού ο ρυθμός παραγωγής αναμένεται να μείνει στα 156 αεροσκάφη τον χρόνο. «Είναι περισσότερο θέμα υποστήριξης, πώς παίρνεις περισσότερα ανταλλακτικά και κάνεις τη μαζική αγορά από πριν, ώστε να μη δουλεύεις χρόνο με τον χρόνο ή σε μικρές παρτίδες», είπε. Δεν είναι σαφές αν οι συμφωνίες παραγωγής και υποστήριξης θα συνδέονται ή αν θα έχουν την ίδια διάρκεια.
Οι επιφυλάξεις
Πηγή που γνωρίζει τις διαπραγματεύσεις εξέφρασε σκεπτικισμό. Μια πολυετής προμήθεια «έχει νόημα εκεί όπου το υπουργείο έχει δει επιτυχία με συμβάσεις πυρομαχικών, έχει λιγότερο νόημα για αγορές παρτίδων αεροσκαφών», ιδίως επειδή μέρος του εκσυγχρονισμού του F-35 είναι ακόμη υπό ανάπτυξη. Η ίδια πηγή χαρακτήρισε την πρόταση της Lockheed για την υποστήριξη «PBL με άλλο όνομα» και αμφισβήτησε ότι η εταιρεία μπορεί να αποδείξει μακροπρόθεσμη εξοικονόμηση.
Η Lockheed είχε πιέσει στο παρελθόν για πενταετή σύμβαση υποστήριξης βάσει απόδοσης (PBL), που πληρώνει τον εργολάβο με βάση αποτελέσματα όπως η διαθεσιμότητα. Το Κογκρέσο όμως απαίτησε από το Πεντάγωνο να πιστοποιήσει ότι μια τέτοια σύμβαση θα μειώνει το κόστος ή θα αυξάνει τη διαθεσιμότητα, κάτι που δεν έγινε. Εκπρόσωπος της Lockheed είπε ότι η εταιρεία «συνεχίζει να υποστηρίζει μια πολυετή προσέγγιση», που θα δώσει «σταθερότητα» στη βιομηχανική βάση. Το Γραφείο του Προγράμματος F-35 και το Πεντάγωνο δεν σχολίασαν.
Το θέμα αφορά και την Ελλάδα, που έχει υπογράψει για 20 F-35A με δικαίωμα για άλλα 20. Το κόστος και η διαθεσιμότητα ανταλλακτικών θα επηρεάσουν άμεσα το κόστος λειτουργίας του αεροσκάφους για όλους τους πελάτες του προγράμματος.
