Η 30ή Μαρτίου 2026 καταγράφεται ως ένα ακόμη ορόσημο για την ελληνική τεχνολογία. Μέσα σε λιγότερο από μία ώρα, η Ελλάδα έθεσε σε τροχιά συνολικά τέσσερις νανοδορυφόρους – μικροδορυφόρους, επιδεικνύοντας προηγμένες δυνατότητες σε τηλεπικοινωνίες 5G, οπτικές συνδέσεις λέιζερ και παρατήρηση γης. Οι εκτοξεύσεις πραγματοποιήθηκαν από την SpaceX, ενισχύοντας τη θέση της χώρας στον παγκόσμιο χάρτη της αεροδιαστημικής.
Αποστολή ERMIS: Η «αιχμή του δόρατος» του ΕΚΠΑ
Στις 13:20, τρεις τεχνολογικά εξελιγμένοι νανοδορυφόροι τύπου CubeSat, κατασκευασμένοι από το Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του ΕΚΠΑ, εκτοξεύτηκαν σε τροχιά 500 χιλιομέτρων με τον πύραυλο Falcon-9.
Η αποστολή ERMIS (Hellenic Cubesat Demonstration Mission) δεν είναι απλώς μια δοκιμή, αλλά μια πλήρης επίδειξη εθνικών δυνατοτήτων:
- Τεχνολογίες Αιχμής: Για πρώτη φορά πιστοποιούνται ελληνικοί αλγόριθμοι αυτομάτου ελέγχου για την ακριβή θέση του δορυφόρου και επιταχυντές υλικού (hardware accelerators) για τη συμπίεση υπερφασματικών εικόνων.
- Πρότυπα CCSDS: Η κωδικοποίηση του οπτικού καναλιού ακολουθεί τα διεθνή διαστημικά πρότυπα, διασφαλίζοντας την αξιοπιστία των δεδομένων.
- Εφαρμογές: Οι δορυφόροι θα υποστηρίξουν επικοινωνίες 5G/IoT, δια-δορυφορικές συνδέσεις (inter-satellite link) και υπερφασματική τηλεπισκόπηση με ακρίβεια 5 μέτρων για την έξυπνη γεωργία.
Στο έργο, προϋπολογισμού 4,9 εκατ. ευρώ, συμπράττουν η OQ Hellas, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, υπό την εποπτεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και τη στήριξη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
PEAKSAT: Το ΑΠΘ στις νανοδορυφορικές επάλξεις
Σημαντικό ορόσημο για την ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα αποτελεί και η εκτόξευση του πρώτου νανοδορυφόρου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, με την ονομασία PeakSat που κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από προπτυχιακούς φοιτητές.
Η εκτόξευση του δορυφόρου, έλαβε χώρα με τον πύραυλο Falcon 9 της SpaceX, στο πλαίσιο της αποστολής Transporter-16 και σηματοδοτεί την είσοδο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου στον παγκόσμιο διαστημικό χάρτη.
OPTISAT: Ασφαλείς επικοινωνίες λέιζερ από την Planetek Hellas
Στις 14:00, από τη βάση Vandenberg στην Καλιφόρνια, ακολούθησε η εκτόξευση του OPTISAT, ενός κυβοδορυφόρου 6U που σχεδίασε και ανέπτυξε η Planetek Hellas.
Η αποστολή εστιάζει στην επίδειξη ασφαλών οπτικών δορυφορικών επικοινωνιών, χρησιμοποιώντας το οπτικό τερματικό SCOT20 της TESAT. Με τη χρήση λέιζερ αντί ραδιοσυχνοτήτων, ο OPTISAT στοχεύει σε ταχύτητες 1 Gbps, συμμορφούμενος με τα διεθνή πρότυπα SDA και ESTOL. Παράλληλα, ο δορυφόρος διαθέτει δυνατότητες επεξεργασίας δεδομένων σε τροχιά, μειώνοντας δραστικά τον χρόνο απόκτησης κρίσιμων πληροφοριών.
Ο Στέλιος Μπολλάνος, Διευθύνων Σύμβουλος της Planetek Hellas, σημείωσε ότι η αποστολή δημιουργεί τις βάσεις για συστήματα διττής χρήσης (dual use), καλύπτοντας τόσο πολιτικές όσο και αμυντικές ανάγκες.
Ένα ισχυρό οικοσύστημα συνεργασίας
Η επιτυχία του OPTISAT βασίστηκε σε ένα ευρύ δίκτυο συνεργατών:
- Ελλάδα: Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων Πανεπιστημίου Πειραιώς, JNP, BitRezus (ESA BIC Greece) για θέματα κυβερνοασφάλειας.
- Ευρώπη: TESAT, EnduroSat, SkyLabs, D-Orbit και Planetek Italia.
Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων: Επένδυση 200 εκατ. ευρώ
Και οι δύο αποστολές αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF). Ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών, Καθηγητής Κωνσταντίνος Καράντζαλος, υπογράμμισε ότι η χώρα διαμορφώνει ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα που συνδέει το διάστημα με επίγειες υποδομές, όπως ο οπτικός σταθμός εδάφους στον Χελμό.
Η Ελλάδα, μέσω των προγραμμάτων αυτών, ενισχύει την βιομηχανική της ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών της, αποδεικνύοντας ότι το «Made in Greece» έχει πλέον θέση στην κορυφή της παγκόσμιας διαστημικής τεχνολογίας.
