Στις 17 Ιουνίου 1917 η Ελλάδα, υπό την κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου, κήρυξε τον πόλεμο στις Κεντρικές Δυνάμεις και εισήλθε επίσημα στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ.
Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, γνωστός και ως Μεγάλος Πόλεμος, ήταν μια γενικευμένη σύγκρουση των ευρωπαϊκών δυνάμεων που διήρκεσε από τον Ιούλιο του 1914 έως τις 11 Νοεμβρίου 1918. Παρότι επρόκειτο για μεγάλη ενδοευρωπαϊκή διένεξη με τα κύρια μέτωπα στην Ευρώπη, η επέκτασή της στην περιφέρεια, με την ενεργό συμμετοχή αποικιακών στρατευμάτων και την εμπλοκή ακόμη και αμερικανικών δυνάμεων, της προσέδωσε τελικά τον παγκόσμιο χαρακτήρα.
Οι Ενωμένες Δυνάμεις, γνωστές και ως Δυνάμεις της Αντάντ (κυρίως η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία, από το 1915 η Ιταλία, η Ρωσία έως τις αρχές του 1918 και από το 1917 οι ΗΠΑ), νίκησαν τις Κεντρικές Δυνάμεις (Γερμανία, Αυστροουγγαρία, Οθωμανική Αυτοκρατορία και Βουλγαρία). Ο πόλεμος οδήγησε στην κατάρρευση τεσσάρων αυτοκρατοριών και σε ριζικές αλλαγές στον χάρτη της Ευρώπης, στη Ρωσική Επανάσταση και στη δημιουργία της Κοινωνίας των Εθνών. Τα θύματα ανήλθαν σε 8,5 εκατομμύρια στρατευμένους και 13,5 εκατομμύρια αμάχους.
Ο Εθνικός Διχασμός
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος επεδίωκε την είσοδο της Ελλάδας στον πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ. Οι Βρετανοί και οι Γάλλοι, ωστόσο, απέβλεπαν στη συμμαχία ή στην ουδετερότητα της Βουλγαρίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κάτι που δεν κατάφεραν, και απέρριπταν προς το παρόν τις προτάσεις του Βενιζέλου.
Στη φιλοαντατική πολιτική του Βενιζέλου αντιτάχθηκε το Παλάτι, όταν ο Έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε τη συμμετοχή της Ελλάδας στο πλευρό των Συμμάχων στην επιχείρηση των Δαρδανελίων (Φεβρουάριος 1915). Οι φιλοβασιλικές κυβερνήσεις που διορίστηκαν στη συνέχεια δημιούργησαν κλίμα πόλωσης, διαιρώντας τη χώρα σε δύο παρατάξεις, φιλοβασιλικών και φιλοβενιζελικών, γεγονός που συνέβαλε στη γένεση και την όξυνση του Εθνικού Διχασμού.
Στις 16 Αυγούστου 1916 έγινε το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης στη Θεσσαλονίκη, το οποίο υποστήριξε ο συμμαχικός στρατός που είχε στο μεταξύ αποβιβαστεί στην πόλη. Ο Βενιζέλος τέθηκε επικεφαλής του κινήματος. Στις 24 Νοεμβρίου 1916 η Προσωρινή Κυβέρνηση κήρυξε τον πόλεμο στις Κεντρικές Δυνάμεις.
Το 1916 η Ελλάδα ήταν διχασμένη στα δύο. Το κράτος της Θεσσαλονίκης αποφάσισε τη διενέργεια στρατολογίας σε μεγάλη κλίμακα και οργάνωσε τη μεραρχία Αρχιπελάγους και κατόπιν τις μεραρχίες Κρήτης και Σερρών. Η κυβέρνηση των Αθηνών, από την πλευρά της, αντιπαρατασσόταν στους οπαδούς του Βενιζέλου. Στην προσπάθεια των Συμμάχων να θέσουν υπό τον έλεγχό τους τη νότια Ελλάδα, γαλλικά θωρηκτά εισήλθαν στον Πειραιά και αποβίβασαν 3.000 άνδρες, ενώ βομβαρδίστηκαν περιοχές της Αθήνας γύρω από το Στάδιο και κοντά στα Ανάκτορα.
Έπειτα από τελεσίγραφο των Συμμάχων, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄ αποσύρθηκε από το θρόνο, χωρίς να παραιτηθεί τυπικά, στις 15 Ιουνίου 1917, και αναχώρησε για την Ελβετία, αφήνοντας στη θέση του τον δευτερότοκο γιο του Αλέξανδρο.
Ο Βενιζέλος ήλθε στην Αθήνα και σχημάτισε κυβέρνηση στις 13 Ιουνίου. Στις 17 Ιουνίου κήρυξε τον πόλεμο στις Κεντρικές Δυνάμεις, επισημοποιώντας την ανάλογη πράξη της Προσωρινής Κυβέρνησης της Θεσσαλονίκης.
