Η πρόθεση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να άρει τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας και να επανεξετάσει την πώληση των υπερσύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών F-35 προκαλεί σφοδρές γεωπολιτικές αναταράξεις. Η εξέλιξη αυτή πυροδότησε την άμεση και έντονη αντίδραση του Ισραηλινού Πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος παρενέβη για δεύτερη φορά δημόσια για να προειδοποιήσει για τους σοβαρούς κινδύνους που ελλοχεύουν για την περιφερειακή ασφάλεια.
Σε αποκλειστική του συνέντευξη στο τηλεοπτικό δίκτυο CNN και τη δημοσιογράφο Ντάνα Μπας, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αποκάλυψε ότι είχε επανειλημμένες προσωπικές συνομιλίες με τον Ντόναλντ Τραμπ πριν από την επίσκεψη του τελευταίου στην τουρκική πρωτεύουσα. Ο Ισραηλινός ηγέτης κατέστησε σαφές ότι η παραχώρηση τέτοιων στρατηγικών όπλων στην κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποτελεί κόκκινη γραμμή. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Νετανιάχου: «Όλοι καταλαβαίνουν ότι, παρά την προσωπική φιλία που έχει ο Πρόεδρος Τραμπ με τον Ερντογάν, αυτό δεν καθιστά την Τουρκία μια φιλική χώρα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Οι δηλώσεις του Ισραηλινού Πρωθυπουργού ήρθαν λίγες ώρες μετά τις επίσημες τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ από την Άγκυρα, στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε την ετοιμότητά του να ανατρέψει το εμπάργκο που είχε επιβληθεί κατά την πρώτη του θητεία, μέσω του νόμου CAATSA, λόγω της αγοράς του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S-400 από την Τουρκία. Ο Τραμπ περιέγραψε την Τουρκία ως έναν «εξαιρετικό» και «πιστό» σύμμαχο, σημειώνοντας ότι το F-35 είναι το κορυφαίο μαχητικό στον κόσμο και η πώλησή του εξετάζεται σοβαρά.
Από την πλευρά του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εξαπέλυσε δριμύτατο κατηγορώ εναντίον του καθεστώτος της Άγκυρας, περιγράφοντάς το ως μια δύναμη αστάθειας. Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Τουρκία είναι «μολυσμένη» από τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, μια εξτρεμιστική οργάνωση που μισεί τις ΗΠΑ. Παράλληλα, υπενθύμισε τις πάγιες επιθετικές πρακτικές της γειτονικής χώρας, αναφέροντας την κατοχή στην Κύπρο, τις απειλές εναντίον κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνοντας έμμεσα την Ελλάδα, τη φιλοξενία στελεχών της Χαμάς και τη φυλάκιση πολιτικών αντιπάλων και δημοσιογράφων.
«Δεν αποτελεί ακριβώς υπόδειγμα συμμάχου για τις Ηνωμένες Πολιτείες», υπογράμμισε ο Νετανιάχου στο CNN, συμπληρώνοντας ότι ο Ερντογάν απειλεί ανοιχτά να καταστρέψει το Ισραήλ, το μοναδικό εβραϊκό κράτος. Σύμφωνα με τον Ισραηλινό ηγέτη, η Τουρκία διακατέχεται από επιθετικές βλέψεις αναβίωσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η ενίσχυση της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας με αεροσκάφη πέμπτης γενιάς stealth θα φέρει κύμα επιθετικότητας, τονίζοντας: «Αυτή η κίνηση θα καταστρέψει την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή».
Η διπλωματική ένταση μεταξύ των δύο χωρών έχει χτυπήσει κόκκινο το τελευταίο διάστημα. Πρόσφατα, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNN Turk ότι το Ισραήλ έχει μετατραπεί σε «ένα βάρος που η ανθρωπότητα δεν μπορεί πλέον να αντέξει». Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν την άμεση καταδίκη από το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο έκανε λόγο για «ξεκάθαρη υποκίνηση σε γενοκτονία».
Παρά τις έντονες διαμαρτυρίες του Τελ Αβίβ, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται φαινομενικά αποφασισμένος να προχωρήσει στην επαναπροσέγγιση με την Άγκυρα. Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε την ικανοποίησή του για τις δεσμεύσεις του Αμερικανού ομολόγου του, δηλώνοντας ότι ο Τραμπ κρατά πάντα τον λόγο του και ότι αναμένει την παράδοση των πρώτων πέντε αεροσκαφών F-35 που είχαν συμφωνηθεί στο παρελθόν.
Ωστόσο, η διαδικασία αυτή αναμένεται να συναντήσει σημαντικά νομικά και πολιτικά εμπόδια στο αμερικανικό Κογκρέσο. Η αμερικανική νομοθεσία απαγορεύει ρητά την πώληση ή τη χρήση των F-35 από χώρες που διαθέτουν το ρωσικό σύστημα S-400, λόγω του κινδύνου υποκλοπής απόρρητων τεχνολογικών δεδομένων των stealth αεροσκαφών. Η τελική έκβαση αυτής της στρατηγικής αναμέτρησης θα κρίνει την αρχιτεκτονική ασφαλείας τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
