Κύπρος και Ισραήλ θα κάνουν την επόμενη εβδομάδα νέο γύρο διαδικτυακών συνομιλιών για να καταλήξουν σε συμφωνία για το διασυνοριακό κοίτασμα φυσικού αερίου ανάμεσα στην κυπριακή «Αφροδίτη» και το ισραηλινό «Yishai», σύμφωνα με το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Πού βρίσκεται το πρόβλημα
Η διαφορά υπάρχει επειδή η «Αφροδίτη» εκτείνεται γεωλογικά πέρα από το όριο των θαλάσσιων ζωνών, στο «Yishai», που βρίσκεται στην ισραηλινή ΑΟΖ. Η «Αφροδίτη» βρίσκεται στο Οικόπεδο 12 της κυπριακής ΑΟΖ, στο νοτιότερο άκρο της, που συνορεύει νοτιοανατολικά με την ισραηλινή ζώνη. Διαχειρίστρια είναι η αμερικανική Chevron.
Οι συνομιλίες κρατούν χρόνια. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι μέρος του αερίου της «Αφροδίτης» προέρχεται από το «Yishai», με εκτιμήσεις ότι έως και το 10% του κοιτάσματος μπορεί να είναι ισραηλινό. Αυτό σημαίνει ότι διακυβεύονται πάνω από 1 δισ. ευρώ. Ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός είχε πει τον Σεπτέμβριο ότι οι συναντήσεις θα γίνουν το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου.
Η επενδυτική απόφαση και η Αίγυπτος
Μόλις υπάρξει συμφωνία, η κυβέρνηση περιμένει από την κοινοπραξία της Chevron, της ισραηλινής NewMed Energy και της BG Group, που ανήκει στη Shell, να λάβει την τελική επενδυτική απόφαση για το Οικόπεδο 12 μέσα στο επόμενο έτος. Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης συναντήθηκε τον Σεπτέμβριο με τον στέλεχος της Chevron Χαβιέρ λα Ρόσα και χαρακτήρισε το έργο θέμα «στρατηγικής προτεραιότητας».
Στις συζητήσεις μπήκε και η αξιοποίηση των αιγυπτιακών υποδομών. Οι έρευνες για αγωγό προς τον τερματικό σταθμό υγροποίησης της Segas στη Νταμιέτα ξεκίνησαν τον Ιούνιο του περασμένου έτους. Με αυτό το σχέδιο, το αέριο της «Αφροδίτης» θα υγροποιείται στην Αίγυπτο και θα εξάγεται ως LNG, κυρίως προς την Ευρώπη.
Γιατί είναι σημαντικό
Η «Αφροδίτη» ήταν το πρώτο κοίτασμα που ανακαλύφθηκε στην κυπριακή ΑΟΖ, το 2011, και παραμένει το πιο ώριμο για ανάπτυξη. Μια συμφωνία με το Ισραήλ θα έκλεινε ένα από τα τελευταία ανοιχτά ζητήματα πριν από την επενδυτική απόφαση και θα έδινε στη Λευκωσία το πρώτο της έργο παραγωγής. Η σημασία του είναι και γεωπολιτική. Η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την κυπριακή ΑΟΖ και έχει στο παρελθόν αμφισβητήσει έμπρακτα τις έρευνες σε κυπριακά οικόπεδα, ενώ η Κύπρος χρησιμοποιεί τις ενεργειακές της συνεργασίες με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και αμερικανικές εταιρείες για να στηρίξει τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
