Η πολυετής διπλωματική και στρατιωτική διελκυστίνδα ανάμεσα στην Άγκυρα και την Ουάσιγκτον φαίνεται να εισέρχεται σε φάση φαινομενικής έστω διευθέτησης, με το παρασκήνιο γύρω από το ρωσικό σύστημα S-400 και το πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 να παίρνει φωτιά. Οι πρόσφατες επαφές των δύο πλευρών στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην τουρκική πρωτεύουσα και οι δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί άρσης των κυρώσεων CAATSA έχουν διαμορφώσει ένα νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης και πρώην Υπουργός Άμυνας, Χουλουσί Ακάρ, επιβεβαίωσε με ξεκάθαρο τρόπο ότι το ζήτημα των S-400 θα επιλυθεί σύντομα μέσω της πώλησης τους στα ΗΑΕ, ανοίγοντας τον δρόμο για την άμεση επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα των F-35. Όπως δήλωσε ο Χουλουσί Ακάρ, «Το ζήτημα των S-400 θα επιλυθεί με κάποιον τρόπο. Αναμένουμε εξελίξεις, και φαίνεται ότι αυτό θα συμβεί».
Η τουρκική πλευρά προσεγγίζει το ζήτημα όχι ως μια γραμμική διαδικασία, αλλά ως μια πολυεπίπεδη και άκρως περίπλοκη εξίσωση αρχιτεκτονικής ασφαλείας. Σύμφωνα με τον Χουλουσί Ακάρ, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και διμερών συμφωνιών, «1-2 συστοιχίες Patriot βρίσκονται ήδη καθ’ οδόν προς την Τουρκία αυτή τη στιγμή». Παράλληλα, αναθερμαίνεται και το ζήτημα του αντιαεροπορικού συστήματος SAMP/T, το οποίο είχε ξεκινήσει αρχικά με τη Γαλλία και την Ιταλία, με την προοπτική μέσω συναντήσεων και συνομιλιών να προχωρήσει η κοινή παραγωγή του συστήματος επί τουρκικού εδάφους.
Οι συζητήσεις ανάμεσα στους αρχηγούς κρατών, και ιδιαίτερα η συνάντηση του Τούρκου Πρόεδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ, έθεσαν το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινούνται πλέον οι κοινοβουλευτικές και διπλωματικές αντιπροσωπείες. Η Άγκυρα εμφανίζεται εξαιρετικά αισιόδοξη, καθώς οι απαντήσεις που λαμβάνει από το Αμερικανικό Κογκρέσο δείχνουν ένα θετικό κλίμα. Όπως είπε οι αρμόδιοι αξιωματούχοι εργάζονται νύχτα και μέρα προκειμένου να κλείσει η συμφωνία, με τον Χουλουσί Ακάρ να υπογραμμίζει: «Όπως πέτυχαν οι άλλοι, θα πετύχουμε και εμείς σε αυτό».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διατήρηση της ισχυρής διαπραγματευτικής θέσης της Τουρκίας αναφορικά με το κοινοπρακτικό πρόγραμμα του F-35. Η τουρκική αμυντική βιομηχανία είχε αναλάβει την κατασκευή ακριβώς 1.000 εξαρτημάτων του αεροσκάφους, μια παραγωγή που εκτελέστηκε χωρίς κανένα ελάττωμα ή καθυστέρηση όπως δήλωσε ο Ακάρ, «Η δικαιολογία για την αναστολή του προγράμματος των F-35 ήταν οι S-400, μόλις αυτό αρθεί, το πρόγραμμα των F-35 θα ξεκινήσει απευθείας».
Ο πρώην επικεφαλής των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων υπενθύμισε μάλιστα τις δηλώσεις που είχε κάνει στο παρελθόν η τότε Υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, η οποία σε επίσημη συνεδρίαση της αντιπροσωπείας είχε παραδεχθεί ότι η Τουρκία εκπλήρωσε τα καθήκοντά της στο ακέραιο και δεν θα έπρεπε να αποκλειστεί. Η νομική και οικονομική αυτή βάση ενισχύει τις προσδοκίες της Άγκυρας για την παραλαβή των περίπου 6 μαχητικών που παραμένουν σε καθεστώς αποθήκευσης στις ΗΠΑ.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι εξελίξεις γύρω από τις κυρώσεις CAATSA δείχνουν ότι οι εμπλεκόμενες πλευρές είναι ιδιαίτερα αισιόδοξες, με τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ να αντικατοπτρίζονται ήδη στις διεργασίες του Κογκρέσου. Πέρα από τα F-35 και τους S-400, η ατζέντα περιλαμβάνει και το κρίσιμο ζήτημα του Αμερικανικού κινητήρα για το εγχώριο τουρκικό μαχητικό πέμπτης γενιάς KAAN, το οποίο συζητείται εκτενώς και για το οποίο το Κογκρέσο των ΗΠΑ δεν εξέφρασε επίσημα αρνητική στάση.
Παράλληλα, η διαδικασία προμήθειας που σχετίζεται με τα υπόλοιπα μαχητικά F-16 εξελίσσεται επίσης με θετικό πρόσημο όπως είπε ο Ακάρ, επιβεβαιώνοντας τη γενικότερη στροφή στην αμερικανοτουρκική αμυντική συνεργασία. Η περίοδος της διπλωματικής στασιμότητας και των κυρώσεων, που διήρκεσε τα τελευταία χρόνια, δείχνει να φτάνει στο τέλος της. Ωστόσο είναι σημαντικό να τονιστεί ότι αυτές τις προμήθειες συναντούν μεγάλα εμπόδια από την κυβέρνηση του Ισραήλ και την ελληνική και αρμένικη ομογένεια που προσπαθούν με κάθε μέσο να τις σταματήσουν.
