Hera: Η πρώτη κοντινή λήψη του αστεροειδούς Διδύμου δείχνει την πλευρά που δεν είχε φωτογραφίσει το DART

Η Hera, το διαστημόπλοιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) για την πλανητική άμυνα, έστειλε την πρώτη κοντινή φωτογραφία του διπλού συστήματος αστεροειδών στο οποίο προσέκρουσε σκόπιμα το DART της NASA το 2022. Στην εικόνα, που ο ESA δημοσίευσε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, φαίνεται καθαρά ο μεγαλύτερος αστεροειδής, ο Δίδυμος (Didymos), και μάλιστα από πλευρά που η κάμερα του DART δεν είχε προλάβει να καταγράψει πριν από τη σύγκρουση.

Η λήψη έγινε με τη μονόχρωμη κάμερα αστεροειδών του σκάφους (Asteroid Framing Camera) από απόσταση 60 χιλιομέτρων. Ο Δίδυμος έχει διάμετρο 780 μέτρων. Ο μικρός δορυφόρος του, ο Δίμορφος (Dimorphos), διαμέτρου 151 μέτρων, κρύβεται σχεδόν ολόκληρος στη σκιά. Το ζεύγος βρίσκεται αυτή τη στιγμή 196,8 εκατ. χιλιόμετρα από τη Γη, ύστερα από δύο χρόνια ταξιδιού για το διαστημόπλοιο.

«Η πρώτη μας αντίδραση ήταν ένα “ουάου”!», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής της αποστολής Πατρίκ Μισέλ (Patrick Michel), διευθυντής ερευνών στο γαλλικό CNRS και στο Αστεροσκοπείο της Κυανής Ακτής. «Είναι η άλλη πλευρά του Διδύμου από εκείνη που μας έδειξε η κάμερα του DART λίγο πριν από την πρόσκρουση, οπότε είναι σαν να βλέπουμε έναν εντελώς καινούργιο κόσμο.» Η νέα πλευρά έχει την ίδια κεντρική ράχη κατά μήκος του ισημερινού που είχε φανεί και πριν, αλλά κατά τα άλλα μοιάζει πολύ διαφορετική, με πολλούς ογκόλιθους, κρατήρες και μοτίβα που θυμίζουν αυλακώσεις ή ράχες.

Ο επιστήμονας της αποστολής Μίχαελ Κύπερς (Michael Kueppers) έδωσε μια πρώτη ερμηνεία. Οι επιστήμονες αναμένουν ότι μεγάλη ποσότητα υλικού που εκτινάχθηκε από την πρόσκρουση διέσχισε την απόσταση του περίπου ενός χιλιομέτρου από τον Δίμορφο ως τον Δίδυμο, οπότε κάποια από τα χαρακτηριστικά της επιφάνειας μπορεί να οφείλονται σε αυτή τη μεταφορά υλικού. «Έχουμε συναρπαστική δουλειά μπροστά μας για να το ξεκαθαρίσουμε», πρόσθεσε, εξηγώντας ότι η ομάδα θα χαρτογραφήσει συστηματικά κάθε αλλαγή που θα εντοπίσει.

Η νέα λήψη ακολουθεί δύο προηγούμενες ανακοινώσεις της αποστολής. Στις 27 Οκτωβρίου ο ESA είχε δημοσιεύσει την πρώτη εικόνα με τους δύο αστεροειδείς χωριστά, τραβηγμένη στις 18 Οκτωβρίου από απόσταση 1.280 χιλιομέτρων, με τον Δίμορφο να καταλαμβάνει περίπου ένα εικονοστοιχείο. Την Τρίτη 3 Νοεμβρίου ο ESA παρουσίασε τα δέκα ανοιχτά ερωτήματα για τον Δίμορφο που η αποστολή θέλει να απαντήσει. Τώρα η απόσταση έπεσε στα 60 χιλιόμετρα και η επιφάνεια του Διδύμου αποκτά λεπτομέρειες.

Το ενδιαφέρον για τον Δίμορφο έχει συγκεκριμένη αιτία. Στις 26 Σεπτεμβρίου 2022, το σκάφος DART της NASA, μάζας περίπου 580 κιλών τη στιγμή της πρόσκρουσης, χτύπησε τον Δίμορφο με ταχύτητα περίπου 6,1 χλμ. το δευτερόλεπτο, στο πρώτο πείραμα κινητικής εκτροπής αστεροειδούς, το οποίο παρουσιάσαμε με αφορμή την εκτόξευση του DART. Ο χρόνος περιφοράς του Δίμορφου γύρω από τον Δίδυμο μειώθηκε κατά 33 λεπτά (±1 λεπτό), πολύ περισσότερο από όσο είχε προβλεφθεί. Ο Δίμορφος είναι το πρώτο σώμα του Ηλιακού Συστήματος που η τροχιά του άλλαξε μετρήσιμα από ανθρώπινη ενέργεια.

Ο επόμενος σταθμός είναι η «αυτοψία στον τόπο της σύγκρουσης». Η Hera θα εξετάσει από κοντά τι άφησε το DART, ώστε η κινητική εκτροπή να μετατραπεί από μεμονωμένο πείραμα σε καλά κατανοητή και ενδεχομένως επαναλήψιμη τεχνική, αν κάποτε κινδυνεύσει η Γη. «Το να βλέπουμε αυτή την εικόνα είναι εξαιρετικά συναρπαστική στιγμή για ολόκληρη την οικογένεια της Hera», σχολίασε ο υπεύθυνος της αποστολής Ίαν Καρνέλι (Ian Carnelli). «Χρειάστηκαν χρόνια σκληρής δουλειάς και αφοσίωσης για να φτάσουμε εδώ, αλλά μας δίνει ώθηση να ξέρουμε ότι η περιπέτεια μόλις αρχίζει!»

Ο ESA ανακοίνωσε ότι λεπτομερείς εικόνες και των δύο αστεροειδών θα αποκαλυφθούν στις 25 Νοεμβρίου. Την ανακοίνωση, με την εικόνα και τις δηλώσεις των επιστημόνων, μπορείτε να τη διαβάσετε στην επίσημη σελίδα του ESA.