Έξι κράτη μέλη της ΕΕ δήλωσαν ότι σκοπεύουν να εξετάσουν από κοινού την προμήθεια εξοπλισμού και υπηρεσιών επιτήρησης για χημικές, βιολογικές, ραδιολογικές και πυρηνικές απειλές (CBRN) μέσω του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (European Defence Agency, EDA). Η Αυστρία, η Κροατία, η Γερμανία, η Λιθουανία, η Σλοβακία και η Σλοβενία υπέγραψαν την Τρίτη 17 Νοεμβρίου κοινή δήλωση, στο περιθώριο της Διευθύνουσας Επιτροπής του EDA σε επίπεδο υπουργών (Ministerial Steering Board), όπως ανακοίνωσε ο Οργανισμός την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου.
Η δήλωση αφορά την επόμενη φάση του έργου «CBRN Surveillance as a Service» (CBRN SaaS), δηλαδή επιτήρησης CBRN ως υπηρεσίας. Το κείμενο εκφράζει πολιτική πρόθεση και κάθε κοινή αγορά θα υπόκειται στις εθνικές διαδικασίες έγκρισης. Άλλα κράτη μέλη της ΕΕ θα προσκληθούν να συμμετάσχουν. Η προμήθεια θα εστιάσει σε διαλειτουργικά συστήματα, δηλαδή εξοπλισμό σχεδιασμένο να λειτουργεί ομαλά μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων διαφορετικών χωρών.
Το EDA θα στηρίξει την προσπάθεια μέσω του νέου Κέντρου Συνεργατικών Αμυντικών Προμηθειών (Collaborative Defence Procurement Centre, CDPC). Ο διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού, Αντρέ Ντενκ, είπε ότι η ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα «απαιτεί κάτι περισσότερο από φιλοδοξία: απαιτεί την από κοινού παράδοση συγκεκριμένων δυνατοτήτων». Το κέντρο μπορεί να βοηθήσει τις χώρες να συνδυάσουν την αγοραστική τους δύναμη, να συντονίσουν τις κοινές προμήθειες, να μειώσουν το κόστος και να παραδώσουν διαλειτουργικές λύσεις, όπως επισήμανε. Τον Σεπτέμβριο του 2026 οι υπουργοί είχαν εγκρίνει την ενίσχυση του ρόλου του EDA στις συνεργατικές προμήθειες.
Το έργο CBRN SaaS βασίζεται στη συνεργασία που ξεκίνησε το 2018 στο πλαίσιο της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας (PESCO), του ευρωπαϊκού πλαισίου για συνεργατικά αμυντικά έργα (για την ελληνική συμμετοχή, δείτε τα νέα προγράμματα με συμμετοχή της Ελλάδας). Έχει αναπτυχθεί εξοπλισμός αισθητήρων που ανιχνεύουν επικίνδυνες χημικές, βιολογικές και ραδιολογικές ουσίες και μεταδίδουν πληροφορίες. Οι αισθητήρες μπορούν να ενσωματωθούν σε μη επανδρωμένες πλατφόρμες, όπως drones και αυτόνομα επίγεια οχήματα. Λογισμικό που αναπτύχθηκε στο έργο επεξεργάζεται τα δεδομένα και δημιουργεί σε πραγματικό χρόνο μια «εικόνα κατάστασης» CBRN για τους διοικητές, ώστε να υποστηρίζονται οι αποφάσεις τους.
Η Αυστρία είναι το κράτος-επικεφαλής (lead nation) του έργου. Η υπουργός Άμυνας της χώρας, Κλαούντια Τάνερ, είπε ότι οι απειλές μπορούν να ανιχνευθούν «χωρίς να τεθούν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές». Ορισμένες από τις τεχνολογίες δοκιμάστηκαν τον Οκτώβριο του 2026 στην άσκηση πειραματισμού EU Operational Experimentation (OPEX) στην Πορτογαλία, όπου έδειξαν δυνατότητα επιχειρησιακής χρήσης. Η φάση ανάπτυξης του CBRN SaaS αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα του 2027. Το nemesishd.gr είχε καλύψει πρόσφατα και το Sentinel Strike Challenge για τα περιπλανώμενα πυρομαχικά.




