Η Αιθιοπία και η Ερυθραία διέκοψαν τις διπλωματικές τους σχέσεις την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου, την ώρα που οι συγκρούσεις στη βόρεια Αιθιοπία κλιμακώνονται και εκρήξεις ακούστηκαν στην Αντίς Αμπέμπα. Η αιθιοπική κυβέρνηση έκλεισε την πρεσβεία της στην Ασμάρα και απέλασε δέκα Ερυθραίους διπλωμάτες· λίγες ώρες αργότερα η Ερυθραία ανακοίνωσε ότι διακόπτει κάθε διπλωματικό δεσμό. Οι δύο χώρες του Κέρατος της Αφρικής είχαν αποκαταστήσει τις σχέσεις τους μόλις το 2018, έπειτα από δύο δεκαετίες εχθρότητας.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Αιθιοπίας απέδωσε το κλείσιμο της πρεσβείας σε «άμεσες και έμμεσες πράξεις εχθρότητας και επιθετικότητας» της Ερυθραίας. Οι δέκα διπλωμάτες κηρύχθηκαν ανεπιθύμητα πρόσωπα για δραστηριότητες που, κατά την Αντίς Αμπέμπα, απειλούν άμεσα την εθνική ασφάλεια, και έλαβαν προθεσμία 48 ωρών για να εγκαταλείψουν τη χώρα. Ανάμεσά τους, όπως έκανε γνωστό η Ασμάρα, είναι ο επιτετραμμένος της ερυθραϊκής πρεσβείας και διπλωμάτες διαπιστευμένοι στην Αφρικανική Ένωση, που έχει την έδρα της στην αιθιοπική πρωτεύουσα.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ερυθραίας απάντησε ότι οι κατηγορίες αντιστρέφουν την πραγματικότητα. Υποστήριξε ότι η Αιθιοπία ακολουθεί επί τρία χρόνια πολιτική «αδιάκοπης εχθρότητας», επιδιώκοντας «κυρίαρχη πρόσβαση στη θάλασσα» με εισβολή σε ερυθραϊκά λιμάνια και παράκτιες περιοχές, και ότι φιλοξενεί, εκπαιδεύει και εξοπλίζει ένοπλες ομάδες της ερυθραϊκής αντιπολίτευσης με σκοπό την αλλαγή καθεστώτος. «Η Ερυθραία δεν έχει άλλη επιλογή από το να απαντήσει με τον ίδιο τρόπο και να διακόψει κάθε διπλωματικό δεσμό με την Αιθιοπία», καταλήγει η ανακοίνωση.
Μάχες στον βορρά, εκρήξεις στην πρωτεύουσα
Η ρήξη σημειώθηκε ενώ στη βόρεια Αιθιοπία εξελίσσονται οι σφοδρότερες συγκρούσεις από το τέλος του εμφυλίου πολέμου του 2020-2022. Από την περασμένη εβδομάδα ο ομοσπονδιακός στρατός αντιμετωπίζει συμμαχία ένοπλων οργανώσεων με επικεφαλής το Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο του Τιγκράι (TPLF). Η Αντίς Αμπέμπα κατηγορεί την Ερυθραία, το Σουδάν και την Αίγυπτο ότι στηρίζουν τη συμμαχία, κάτι που και οι τρεις χώρες αρνούνται.
Τη νύχτα της Τετάρτης προς την Πέμπτη ακούστηκαν εκρήξεις στην Αντίς Αμπέμπα, μεταξύ άλλων στην περιοχή του υπουργείου Άμυνας. Πηγή της αντικυβερνητικής συμμαχίας τις απέδωσε σε επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά του αρχηγείου του στρατού και άλλων στόχων. Ο ισχυρισμός δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα και δεν έχουν αναφερθεί θύματα. Στη συνέχεια η αιθιοπική υπηρεσία πληροφοριών απαγόρευσε τις πτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών πάνω από την πρωτεύουσα, η οποία απέχει εκατοντάδες χιλιόμετρα από τα μέτωπα του βορρά.
Στο πεδίο, οι κυβερνητικές δυνάμεις και οι σύμμαχες πολιτοφυλακές έχουν καταλάβει πόλεις στο νότιο Τιγκράι και την Παρασκευή πλησίαζαν τη Μεκέλε, πρωτεύουσα της περιφέρειας. Μάχες διεξάγονται και στη γειτονική περιφέρεια Αφάρ.
Απελάσεις και με την Αίγυπτο, έκκληση της Αφρικανικής Ένωσης
Την ίδια ημέρα η Αιθιοπία απέλασε και έναν Αιγύπτιο διπλωμάτη, με το Κάιρο να απαντά κηρύσσοντας ανεπιθύμητο πρόσωπο έναν σύμβουλο της αιθιοπικής πρεσβείας. Η Επιτροπή της Αφρικανικής Ένωσης κάλεσε την Αιθιοπία, την Ερυθραία και την Αίγυπτο να επιδείξουν «μέγιστη αυτοσυγκράτηση», να αποφύγουν ενέργειες και δηλώσεις που οξύνουν την ένταση και να διατηρήσουν ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας. Δήλωσε επίσης έτοιμη να στηρίξει προσπάθειες αποκλιμάκωσης.
Αιθιοπία και Ερυθραία πολέμησαν μεταξύ τους το 1998-2000. Η προσέγγιση του 2018, με την οποία επαναλειτούργησε και η αιθιοπική πρεσβεία στην Ασμάρα, χάρισε στον πρωθυπουργό Άμπι Άχμεντ το Νόμπελ Ειρήνης. Οι στρατοί των δύο χωρών πολέμησαν από κοινού εναντίον του TPLF στον εμφύλιο του 2020-2022, όμως η Ερυθραία δεν συμμετείχε στην ειρηνευτική συμφωνία του Νοεμβρίου 2022 και έκτοτε οι σχέσεις επιδεινώθηκαν γρήγορα. Ο Άμπι έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η περίκλειστη Αιθιοπία δικαιούται πρόσβαση στη θάλασσα, τοποθετήσεις που η Ασμάρα εκλαμβάνει ως απειλή για το έδαφός της.
Η προθεσμία των 48 ωρών για την αποχώρηση των διπλωματών εκπνέει το Σάββατο 3 Οκτωβρίου.
