Ανάλυση Ειδήσεις
Patroller: Το νέο μεγάλο μη επανδρωμένο του Στρατού Ξηράς που πετά πάνω από 15 ώρες
Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος Patroller της Safran με τα διακριτικά του Στρατού Ξηράς στην παρέλαση της Θεσσαλονίκης.
Ο Στρατός Ξηράς πετά τακτικά drones εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια, αλλά για να κοιτάξει βαθιά πέρα από τον Έβρο ή πάνω από τη θάλασσα για ολόκληρη μέρα χρειάζεται κάτι μεγαλύτερο από ένα drone που εκτοξεύεται με καταπέλτη. Αυτό είναι το Patroller της γαλλικής Safran: ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος με άνοιγμα πτερύγων 18 μέτρων, που απογειώνεται από διάδρομο και μένει στον αέρα πάνω από 15 ώρες. Στη στρατιωτική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου 2026 στη Θεσσαλονίκη το κοινό είδε το «ΕΣ368» και το αδελφάκι του πάνω σε φορτηγό, με τις πτέρυγες αφαιρεμένες και τα διακριτικά του Στρατού Ξηράς, ανάμεσα στα drones του Ελληνικού Στρατού και το V-BAT.
Η σύμβαση μέσω NSPA και το Sperwer
Η απόφαση πάρθηκε τον Ιούνιο του 2023, στη Διεθνή Αεροπορική Έκθεση του Παρισιού. Ο Στρατός Ξηράς υπέγραψε μέσω της Υπηρεσίας Υποστήριξης και Προμηθειών του ΝΑΤΟ (NSPA) για τέσσερα Patroller και επίγειους σταθμούς ελέγχου, όπως είχε μεταδώσει τότε το NemesisHD. Τα Patroller δεν αντικαθιστούν τα Sperwer, το σύστημα της ίδιας γαλλικής εταιρείας (τότε Sagem) που ο Στρατός πήρε το 2006, αλλά αναβαθμίζουν τον στόλο τακτικών μη επανδρωμένων με ένα πολύ ικανότερο αεροσκάφος. Το Sperwer εκτοξεύεται από καταπέλτη και προσγειώνεται με αλεξίπτωτο, ενώ το Patroller απογειώνεται και προσγειώνεται αυτόματα σε διάδρομο, σαν κανονικό αεροπλάνο.
Μερικούς μήνες πριν από την ελληνική σύμβαση, τον Φεβρουάριο του 2023, το Patroller είχε πάρει πιστοποίηση αξιοπλοΐας κατά το πρότυπο STANAG 4671 του ΝΑΤΟ για μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η λεπτομέρεια έχει πρακτική αξία: ένα πιστοποιημένο αεροσκάφος μπορεί να ενταχθεί πιο εύκολα στον εναέριο χώρο όπου πετούν πολιτικά αεροσκάφη, κάτι κρίσιμο για χώρα με τόσο πυκνή πολιτική εναέρια κυκλοφορία όσο η Ελλάδα.
Ένα ανεμόπτερο που έγινε αεροσκάφος επιτήρησης
Το Patroller βασίζεται στο γερμανικό μηχανοκίνητο ανεμόπτερο Stemme S15, και αυτό εξηγεί το μεγάλο άνοιγμα των πτερύγων και την αυτονομία του. Οι μακριές, λεπτές πτέρυγες δίνουν άνωση με πολύ λίγο καύσιμο, και ο κινητήρας Rotax κινεί την έλικα στη μύτη. Κάτω από την άτρακτο βρίσκεται ο πολυφασματικός αισθητήρας Euroflir 410 της Safran, για παρατήρηση και αναγνώριση από μεγάλη απόσταση, ημέρα και νύχτα, με δυνατότητα υπόδειξης στόχων με λέιζερ. Στους πυλώνες των πτερύγων μπορεί να φέρει ατρακτίδια με ραντάρ συνθετικού ανοίγματος (SAR) και ένδειξη κινούμενων στόχων εδάφους (GMTI), για να βλέπει μέσα από σύννεφα και να εντοπίζει οχήματα σε κίνηση, ή ατρακτίδια ηλεκτρονικού πολέμου και υποκλοπής επικοινωνιών (COMINT). Μπορεί επίσης να πάρει εξωτερικές δεξαμενές για ακόμη μεγαλύτερη αυτονομία.
Η Safran έχει παρουσιάσει και οπλισμένη εκδοχή, με ρουκέτες ACULEUS-LG της Thales που κατευθύνονται με λέιζερ, όπως είχε περιγράψει το NemesisHD το 2023. Για την Ελλάδα όμως η αξία του Patroller βρίσκεται κυρίως στην επιτήρηση. Ένα αεροσκάφος που μένει πάνω από τον Έβρο ή τις ακτές για μια ολόκληρη μέρα, με ηλεκτροπτικό αισθητήρα και ραντάρ, μεταδίδει ζωντανή εικόνα στο Επιτελείο και στις μονάδες στο έδαφος μέσω τερματικών βίντεο, και δίνει στοιχεία στόχων στο Πυροβολικό, που με τον PULS αποκτά βεληνεκές που χρειάζεται «μάτια» εκατοντάδες χιλιόμετρα μπροστά.
Τέσσερα αεροσκάφη και ένα μεγάλο ερώτημα
Τέσσερα αεροσκάφη είναι λίγα για συνεχή παρουσία στον αέρα, αν υπολογίσει κανείς συντήρηση, εκπαίδευση και απώλειες. Ταυτόχρονα, ο Στρατός Ξηράς έχει αποκτήσει μέσα σε λίγα χρόνια Sperwer, Patroller, V-BAT, Orbiter, μικρά drones και πυρομαχικά περιπλανώμενα, από διαφορετικές χώρες και με διαφορετικούς σταθμούς ελέγχου. Το NemesisHD έχει επισημάνει το πρόβλημα της πολυτυπίας, και το Patroller είναι από τα συστήματα που θα κρίνουν αν ο Στρατός θα στήσει ένα ενιαίο δίκτυο επιτήρησης ή μια συλλογή από χωριστά αεροσκάφη. Η εμφάνιση του «ΕΣ368» στη Θεσσαλονίκη έδειξε ότι το αεροσκάφος είναι εδώ. Το επόμενο βήμα είναι να φανεί πόσο πετά και πώς δένει με τα υπόλοιπα.
Συχνές ερωτήσεις
Μη επανδρωμένο αεροσκάφος μεγάλης αυτονομίας της γαλλικής Safran, βασισμένο στο μηχανοκίνητο ανεμόπτερο Stemme S15, με άνοιγμα πτερύγων 18 μέτρων. Φέρει τον αισθητήρα Euroflir 410 και ατρακτίδια ραντάρ ή ηλεκτρονικού πολέμου.
Η σύμβαση που υπογράφηκε μέσω της NSPA τον Ιούνιο του 2023, στην Αεροπορική Έκθεση του Παρισιού, αφορά τέσσερα αεροσκάφη και επίγειους σταθμούς ελέγχου.
Όχι. Τα Patroller προστίθενται στον στόλο των Sperwer, που ο Στρατός Ξηράς απέκτησε το 2006, και αναβαθμίζουν τις δυνατότητες επιτήρησης.
Η Safran έχει παρουσιάσει εκδοχή με ρουκέτες ACULEUS-LG της Thales, κατευθυνόμενες με λέιζερ. Ο βασικός ρόλος του στον Ελληνικό Στρατό είναι η επιτήρηση και η αναγνώριση.
Όχι τα δημοσιεύματα περί ακύρωσης των Γαλλικών ΜΕΑ PATROLLER (UAV) είναι ψευδή. Η Ελλάδα έχει ήδη παραλάβει τα μη επανδρωμένα.