Σε δοκιμασία του μηχανισμού άμεσης πολεμικής κινητοποίησης και διακλαδικής αντίδρασης εξελίχθηκε η Τακτική Άσκηση Άνευ Στρατευμάτων (ΤΑΑΣ) «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ», με το ΓΕΕΘΑ να ενεργοποιεί κρίσιμα τμήματα των Ενόπλων Δυνάμεων και να ελέγχει στην πράξη τους χρόνους απόκρισης που προβλέπονται από τα επιχειρησιακά σχέδια.
Το βάρος δεν δόθηκε σε μία τυπική εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά στην ικανότητα του συστήματος διοίκησης να περάσει άμεσα από την εντολή στην εκτέλεση. Μονάδες, σχηματισμοί, πλοία, αεροσκάφη και τμήματα υψηλής ετοιμότητας κλήθηκαν να κινηθούν μέσα σε εξαιρετικά περιορισμένα χρονικά περιθώρια, δημιουργώντας ένα απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον σε ξηρά, θάλασσα και αέρα.
Κεντρικό ζητούμενο ήταν η ταχύτητα με την οποία οι ελληνικές δυνάμεις μπορούν να αναπτυχθούν σε κρίσιμες περιοχές, να συντονιστούν υπό ενιαία διοίκηση και να εκτελέσουν αποστολές χωρίς καθυστερήσεις ή επιχειρησιακά κενά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις Ειδικές Επιχειρήσεις, όπου τμήματα αυξημένης ετοιμότητας τέθηκαν σε διαδικασία άμεσης μετακίνησης και ανάπτυξης σε εξαιρετικά κρίσιμα σημεία της ελληνικής επικράτειας.
Στα σενάρια περιλαμβανόταν η ταχεία επιβίβαση προσωπικού ειδικών αποστολών σε μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού, ώστε να ελεγχθεί η δυνατότητα συνδυασμένης δράσης ναυτικών και ειδικών δυνάμεων μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Παράλληλα, εκτελέστηκαν διαδικασίες που αφορούσαν την ταχεία επάνδρωση μικρονησίδων και ακατοίκητων βραχονησίδων, ένα αντικείμενο με ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις σε επίπεδο μεταφοράς προσωπικού, επικοινωνιών, διοικητικής μέριμνας και τακτικού συντονισμού.
Η ανάπτυξη δυνάμεων σε τέτοιες περιοχές αποτελεί σύνθετη επιχειρησιακή αποστολή, καθώς προϋποθέτει ταχεία μεταφορά, ακριβή χρονισμό και συνεχή συνεργασία μεταξύ ναυτικών, χερσαίων και αεροπορικών στοιχείων.
Σημαντικό τμήμα της άσκησης διεξήχθη κατά τις νυχτερινές ώρες, με στόχο να αξιολογηθεί η δυνατότητα των μονάδων να λειτουργούν υπό συνθήκες μειωμένης ορατότητας και αυξημένων απαιτήσεων σε διοίκηση, πλοήγηση, επικοινωνίες και αναγνώριση στόχων.
Η Πολεμική Αεροπορία είχε ιδιαίτερα έντονη παρουσία. Περίπου 70 μαχητικά αεροσκάφη συμμετείχαν στις δραστηριότητες, δημιουργώντας ένα ευρύ πλέγμα αεροπορικής ενεργοποίησης και επιτρέποντας τον έλεγχο της ταχύτητας με την οποία μπορούν να διατεθούν μεγάλοι αριθμοί αεροσκαφών για ταυτόχρονες επιχειρησιακές αποστολές.
Η κινητοποίηση αυτή δεν περιορίστηκε στις πτέρυγες μάχης. Στην πράξη δοκιμάστηκε ολόκληρη η αλυσίδα που υποστηρίζει την αεροπορική ισχύ: τεχνικό προσωπικό, πληρώματα, διαδικασίες προετοιμασίας, σχεδίαση αποστολών και συντονισμός με τις υπόλοιπες συνιστώσες των Ενόπλων Δυνάμεων.
Αντίστοιχη εικόνα αυξημένης ετοιμότητας καταγράφηκε και στο χερσαίο σκέλος. Δυνάμεις στον Έβρο και στα νησιά του Αιγαίου τέθηκαν σε κατάσταση άμεσης αντίδρασης, με στόχο να ελεγχθεί η δυνατότητα των σχηματισμών να αναπτύξουν προσωπικό και μέσα χωρίς καθυστέρηση σε περιοχές αυξημένου επιχειρησιακού ενδιαφέροντος.
Το Πολεμικό Ναυτικό, από την πλευρά του, ανέπτυξε μονάδες του Στόλου και συμμετείχε σε συνδυασμένα σενάρια μεταφοράς, υποστήριξης και ανάπτυξης ειδικών τμημάτων, ενισχύοντας τον διακλαδικό χαρακτήρα της άσκησης.
Στον πυρήνα του «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ» βρέθηκε ουσιαστικά η λειτουργία του συστήματος Διοίκησης και Ελέγχου. Η ταυτόχρονη ενεργοποίηση διαφορετικών μέσων και σχηματισμών απαιτεί ταχεία διαβίβαση διαταγών, κοινή επιχειρησιακή εικόνα και δυνατότητα συνεχούς αναπροσαρμογής του σχεδιασμού ανάλογα με την εξέλιξη του σεναρίου.
Αυτό ακριβώς ήταν και ένα από τα βασικά αντικείμενα αξιολόγησης: κατά πόσο οι τρεις Κλάδοι μπορούν να ενεργούν όχι ως ανεξάρτητοι μηχανισμοί, αλλά ως ενιαία διακλαδική δύναμη, με κοινή διοίκηση και πλήρη συγχρονισμό.
Η δραστηριότητα ημέρα και νύχτα έδωσε τη δυνατότητα ελέγχου όχι μόνο της αρχικής κινητοποίησης, αλλά και της αντοχής του επιχειρησιακού μηχανισμού σε συνθήκες παρατεταμένης δραστηριότητας.
Για το ΓΕΕΘΑ, το κρίσιμο στοιχείο τέτοιου τύπου ασκήσεων είναι η μέτρηση του πραγματικού χρόνου αντίδρασης: πόσο γρήγορα μία μονάδα μπορεί να λάβει διαταγή, να επανδρωθεί, να προετοιμάσει μέσα και οπλικά συστήματα και να μεταφερθεί στον προβλεπόμενο τομέα επιχειρήσεων.
Με την ενεργοποίηση ειδικών τμημάτων, τη συμμετοχή δεκάδων μαχητικών, την ανάπτυξη μονάδων του Στόλου και την αυξημένη ετοιμότητα δυνάμεων σε Έβρο και νησιωτικό χώρο, ο «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ» λειτούργησε ως συνολικό τεστ των μηχανισμών άμεσης αντίδρασης των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Το ζητούμενο δεν ήταν απλώς η εκτέλεση προκαθορισμένων σεναρίων, αλλά η επιβεβαίωση ότι ο επιχειρησιακός μηχανισμός μπορεί να ενεργοποιηθεί ταυτόχρονα σε πολλαπλά μέτωπα, με μικρούς χρόνους προειδοποίησης και με συνεχή συνεργασία μεταξύ Στρατού Ξηράς, Πολεμικού Ναυτικού και Πολεμικής Αεροπορίας.
Η ΤΑΑΣ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ» εντάσσεται έτσι στον ευρύτερο σχεδιασμό για συνεχή έλεγχο της πολεμικής ετοιμότητας, της ταχύτητας ανάπτυξης και της δυνατότητας άμεσης μετατροπής των επιχειρησιακών σχεδίων σε πραγματική ανάπτυξη δυνάμεων στο πεδίο.
