Το Βασιλικό Ναυτικό δεν έχει σήμερα αρκετά πλοία και υποβρύχια για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του Άπω Βορρά, όπου η Ρωσία επιδιώκει στρατιωτικό πλεονέκτημα. Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει η έκθεση της Επιτροπής Άμυνας της Βουλής των Κοινοτήτων, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου και μιλά για «κραυγαλέα κενά» στις βρετανικές δυνατότητες στην Αρκτική και στον Βόρειο Ατλαντικό.
«Το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να είναι πρόθυμο να αντιμετωπίσει μια σκληρή αλήθεια: δεν διαθέτει σήμερα όλες τις δυνατότητες για να επιχειρήσει με επιτυχία στον Άπω Βορρά», δήλωσε ο πρόεδρος της επιτροπής, ο βουλευτής των Εργατικών Ταν Ντέσι. Κατά τον ίδιο, οι ρωσικές δυνάμεις υποβρυχίων και δολιοφθοράς στην περιοχή αποτελούν άμεσο κίνδυνο για τον Βόρειο Ατλαντικό και για τη Βρετανία, «συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής αποτροπής».
Ο πυρήνας της έκθεσης είναι ο ανθυποβρυχιακός πόλεμος. Το Ναυτικό έχει απαίτηση για οκτώ φρεγάτες εξοπλισμένες με το συρόμενο σόναρ Sonar 2087, όμως σήμερα διαθέτει μόλις πέντε, όλες της γηρασμένης κλάσης Type 23. «Σε σύγκριση με τις δικές του στρατιωτικές απαιτήσεις, το Υπουργείο Άμυνας έχει σοβαρό κενό στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο», γράφει η έκθεση, προσθέτοντας ότι η μείωση στα πέντε πλοία εγείρει ερωτήματα για το αν η μετάβαση από τις Type 23 στις νέες Type 26 έγινε σωστά. Η επιτροπή ζητά να μην αποσυρθεί άλλη φρεγάτα Type 23 με συρόμενο σόναρ πριν αντικατασταθεί, μία προς μία, από νέα Type 26.
Στον πυρήνα του κενού βρίσκεται το χρονοδιάγραμμα των Type 26. Η επιτροπή το χαρακτηρίζει «εξαιρετικά νωχελικό», με έως και δέκα χρόνια από την τοποθέτηση της τρόπιδας του πρώτου πλοίου ως την αναμενόμενη παραλαβή του, και αποδίδει σε αυτό το ότι οι παλιές Type 23 δεν μπορούν να μείνουν σε υπηρεσία μέχρι να φτάσουν οι διάδοχοί τους. Οκτώ Type 26 θα αναλάβουν τον ανθυποβρυχιακό ρόλο και πέντε Type 31 γενικής χρήσης θα συμπληρώσουν τις φρεγάτες. Στο μεταξύ ο στόλος μικραίνει: από το 2010 η απαίτηση είναι 19 φρεγάτες και αντιτορπιλικά, δηλαδή 13 και έξι αντίστοιχα, αλλά σε υπηρεσία βρίσκονται 11 πλοία, πέντε Type 23 και έξι αντιτορπιλικά Type 45, το 58% του στόχου. Οι φρεγάτες HMS Richmond και HMS Iron Duke αποσύρθηκαν στα μέσα του 2026, αν και το Iron Duke είχε περάσει πενταετή επισκευή κόστους 103 εκατ. λιρών λιγότερο από τρία χρόνια νωρίτερα. Αν είχαν μείνει, το Ναυτικό θα διέθετε σήμερα επτά φρεγάτες με συρόμενο σόναρ.
Η επιτροπή επισημαίνει ακόμη τη χαμηλή διαθεσιμότητα αντιτορπιλικών, φρεγατών και επιθετικών υποβρυχίων. Στην έρευνα ακούστηκε για «σοκαριστικά χαμηλή» διαθεσιμότητα των υποβρυχίων της κλάσης Astute, όπως το HMS Agamemnon, ενώ η Βρετανία έχει χάσει την ικανότητα να επιχειρεί με υποβρύχια κάτω από τον αρκτικό πάγο. Έτσι, σε περίπτωση σύγκρουσης, η Ρωσία θα μπορούσε να κρύβει εκεί τα πυρηνικά της υποβρύχια χωρίς αντίπαλο. «Αν δεν χρηματοδοτήσουμε σωστά την άμυνα, αν δεν κλείσουμε αυτά τα κενά, θα το μετανιώσουμε μακροπρόθεσμα», είπε ο Ντέσι στο LBC. Οι βουλευτές ζητούν να αποκατασταθεί η ικανότητα αυτή το συντομότερο και να παρουσιάσει η κυβέρνηση πώς θα βελτιωθεί η διαθεσιμότητα του στόλου πριν από το 2030.
Σε καιρό ειρήνης, προειδοποιεί η επιτροπή, η αδυναμία αποτροπής στον Άπω Βορρά αφήνει εκτεθειμένα τα υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων και τους αγωγούς ενέργειας γύρω από τα βρετανικά ύδατα. Σε πόλεμο, ο κίνδυνος επεκτείνεται στον πληθυσμό, στις στρατιωτικές βάσεις, στην πυρηνική αποτροπή και στις ατλαντικές οδούς από τις οποίες θα έφταναν αμερικανικές ενισχύσεις στην Ευρώπη. Η έκθεση ζητά από τη Βρετανία και τους Ευρωπαίους συμμάχους να εξετάσουν πώς θα πολεμούσαν στην περιοχή χωρίς αμερικανική βοήθεια, και προειδοποιεί ότι τα νέα μη επανδρωμένα μέσα πρέπει πρώτα να αποδείξουν πως αντέχουν στις αρκτικές συνθήκες. Θέτει επίσης το ερώτημα αν η Κοινή Εκστρατευτική Δύναμη (JEF), ο βρετανικός συνασπισμός με χώρες της Βόρειας Ευρώπης, θα έπρεπε να στραφεί περισσότερο στον Άπω Βορρά παρά στη Βαλτική, και αν ο βρετανικός στρατός θα έπρεπε να ενισχύσει την παρουσία του στην Εσθονία.
Μιλώντας στο Forces News, ο Ντέσι θύμισε ότι, όταν ξέσπασε η κρίση με το Ιράν, η Βρετανία χρειάστηκε να βγάλει το HMS Dragon από τη συντήρηση για να στείλει πλοίο στη Μεσόγειο. «Αν η κυβέρνηση εννοεί αυτό που λέει, ότι η Ρωσία θα μπορούσε να επιτεθεί στο ΝΑΤΟ ήδη από το 2030, τότε η δουλειά για τη διόρθωση αυτών των τρωτών σημείων δεν μπορεί να αρχίσει αρκετά νωρίς», σημείωσε ο ίδιος στην ανακοίνωση της επιτροπής. Το ενδιαφέρον του Λονδίνου για την Αρκτική είχε φανεί και τον Φεβρουάριο, όταν ο Κιρ Στάρμερ μιλούσε για ετοιμότητα πολέμου με τη Ρωσία.
Το Υπουργείο Άμυνας απάντησε ότι αντιμετωπίζει «με καθαρή ματιά» τη ρωσική απειλή. Υπενθύμισε ότι η φρεγάτα HMS St Albans παρακολουθεί τη δραστηριότητα των ρωσικών υποβρυχίων στον Βόρειο Ατλαντικό, ότι η Βρετανία ηγείται της συμμαχικής δραστηριότητας στον Άπω Βορρά μέσω της JEF, και ότι επενδύει 1,5 δισ. λίρες στο πρόγραμμα Atlantic Bastion για ένα «υβριδικό Ναυτικό» νέας γενιάς, καθώς και 330 εκατ. λίρες για την προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών.
