Η Artemis III δεν θα φτάσει στη Σελήνη, θα αποτελέσει όμως μια μεγάλη πρόβα πριν από την προσελήνωση. Η NASA ανακοίνωσε την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου ότι η αποστολή, με εκτόξευση το 2027, θα δοκιμάσει σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη τις σεληνακάτους των εταιρειών Blue Origin και SpaceX, ώστε οι Αμερικανοί αστροναύτες να επιστρέψουν στην επιφάνεια της Σελήνης το 2028. Σεληνάκατος ονομάζεται το σύστημα προσελήνωσης με πλήρωμα (Human Landing System), το όχημα που κατεβάζει τους αστροναύτες από τη σεληνιακή τροχιά στο έδαφος. Ο οργανισμός δημοσίευσε ταυτόχρονα το αναθεωρημένο σχέδιο ανάπτυξης των δύο σκαφών και την περιγραφή της Artemis III.
Η πτήση έχει σημασία, γιατί η NASA θα δει για πρώτη φορά στην πράξη πώς συνεργάζεται το διαστημόπλοιο Orion με εμπορικά σκάφη προσελήνωσης, πριν εμπιστευτεί σε αυτά πλήρωμα στη Σελήνη. «Εκτοξεύουμε τρία διαστημόπλοια με τρεις διαφορετικούς πυραύλους και δοκιμάζουμε πώς λειτουργούν μαζί, κάτι που η NASA δεν έχει επιχειρήσει ποτέ», δήλωσε ο Τζέρεμι Πάρσονς, διευθυντής του προγράμματος Artemis.
Στον Orion θα επιβαίνουν οι αστροναύτες της NASA Ράντι Μπρέσνικ, Φρανκ Ρούμπιο και Αντρέ Ντάγκλας και ο Λούκα Παρμιτάνο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Η πτήση προβλέπεται να διαρκέσει 14 ημέρες και το πλήρωμα θα συναντηθεί και θα συνδεθεί με δοκιμαστικές εκδόσεις (test articles) των δύο σεληνακάτων.
Ο νέος ρόλος της Artemis III συνδέεται με την ενημέρωση των συμβάσεων με τις δύο εταιρείες νωρίτερα φέτος. Στις αρχικές συμβάσεις το Starship είχε ανατεθεί στις Artemis III και IV και το Blue Moon Mark 2 στην Artemis V. Τώρα και τα δύο συμμετέχουν στην Artemis III και κανένα δεν έχει δεσμευτεί για συγκεκριμένη αποστολή προσελήνωσης. Η SpaceX προσθέτει δύο επιδείξεις της καμπίνας πληρώματος Cabin 1 και η Blue Origin νέα ορόσημα δοκιμών. «Η NASA δεν σκοπεύει να περιμένει με σταυρωμένα χέρια», δήλωσε ο επικεφαλής της NASA Τζάρεντ Αϊζακμαν.
Για να επιταχυνθεί η ανάπτυξη ενόψει του 2028, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο θα συναντιούνται τα σκάφη κατά τις πραγματικές αποστολές. Ο Orion και οι σεληνάκατοι δεν θα συναντιούνται πια στην επιμήκη τροχιά NRHO (Near Rectilinear Halo Orbit) γύρω από τη Σελήνη, αλλά σε διαφορετική τροχιά για κάθε εταιρεία. Κάθε φορά δύο μέλη του πληρώματος θα κατεβαίνουν στη Σελήνη και δύο θα μένουν στον Orion.
Στο σχέδιο της SpaceX, Starship ανεφοδιασμού θα μεταφέρουν σε χαμηλή γήινη τροχιά κρυογονικά προωθητικά, δηλαδή καύσιμα υγροποιημένα σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, σε ένα Starship που θα λειτουργεί ως αποθήκη καυσίμων και θα ανεφοδιάσει τη σεληνάκατο. Η σεληνάκατος θα περιμένει τον Orion στη γήινη τροχιά και, μετά τη σύνδεση, θα στείλει το σύμπλεγμα προς τη χαμηλή σεληνιακή τροχιά. Η Blue Origin αναβάλλει τη μεταφορά προωθητικού και θα στείλει το Blue Moon Mark 2 Alpha με τρεις βαθμίδες μεταφοράς σε ελλειπτική πολική τροχιά γύρω από τη Σελήνη, με κατάβαση στον νότιο πόλο της.
Η πτήση του 2027 θα ξεκινήσει με το δοκιμαστικό Blue Moon Mark 2, που θα τεθεί σε κυκλική τροχιά περίπου 273 μιλίων (439 χλμ.) πάνω από τη Γη και μπορεί να παραμείνει εκεί έως 30 ημέρες. Λίγες ημέρες αργότερα ο Orion θα εκτοξευθεί με τον πύραυλο SLS (Space Launch System) από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα και θα πλησιάσει σταδιακά το σκάφος. Μετά τη σύνδεση οι αστροναύτες θα περάσουν περίπου δύο ημέρες στο εσωτερικό του: θα ανοίξουν την καταπακτή και θα αξιολογήσουν την καμπίνα, τους χειρισμούς, τα συστήματα υποστήριξης ζωής, την ατμόσφαιρα και την πίεση.
Ακολουθεί η δεύτερη συνάντηση. Ο Orion θα αποσυνδεθεί και η SpaceX θα εκτοξεύσει από τη Φλόριντα δοκιμαστικό Starship Version 3 σε τροχιά 206 ναυτικών μιλίων (περίπου 381 χλμ.), με πρόσθετο σύστημα σύνδεσης στη μύτη. Η σύνδεση θα κρατήσει έως δύο ώρες και το πλήρωμα δεν θα περάσει στο εσωτερικό του Starship. Εδώ ελέγχονται η δυνατότητα χειρισμού του συνδεδεμένου συστήματος, οι επικοινωνίες και το λογισμικό. Οι δύο συνδέσεις διαφέρουν και στη γεωμετρία, αφού ο Orion θα συνδεθεί σε θύρα δίπλα στην καμπίνα του Blue Moon και στο μπροστινό σύστημα του Starship.
Όταν τελειώσει η δοκιμή με το Starship, ο Orion θα έχει έως πέντε ημέρες για πρόσθετες δοκιμές, όπως η αξιολόγηση των στολών επιβίωσης, οι δοκιμές των αισθητήρων σύνδεσης και ένα πείραμα κυτταρικής βιολογίας. Η επιστροφή θα γίνει με προσθαλάσσωση στον Ειρηνικό, ανοιχτά της Καλιφόρνιας, όπου ο Orion θα ανακτηθεί από τη NASA και το Ναυτικό των ΗΠΑ.
Πριν από τις επανδρωμένες αποστολές, κάθε εταιρεία πρέπει να εκτελέσει πτήση επίδειξης χωρίς πλήρωμα και η NASA θα πιστοποιήσει τις σεληνακάτους. Ποια εταιρεία θα μεταφέρει πρώτη αστροναύτες στην επιφάνεια το 2028 θα κριθεί από την ετοιμότητα των σκαφών, και θα ακολουθήσει δεύτερη ευκαιρία προσελήνωσης. Στις πρώτες αποστολές στην επιφάνεια ο στόχος είναι δύο σεληνιακοί περίπατοι διάρκειας περίπου δύο ωρών, με στολές της Axiom Space.
Το πρόγραμμα Artemis ξεκίνησε με τη δοκιμή Artemis 1, ως προετοιμασία για την επιστροφή ανθρώπων στη Σελήνη. Το ρωσικό διαστημόπλοιο Luna-25 συνετρίβη στη Σελήνη το 2023, ενώ η αμερικανική Διαστημική Δύναμη, που αντιμετωπίζει τον χώρο Γης–Σελήνης ως πεδίο μάχης, συνεργάζεται με τη NASA για κοινή αρχιτεκτονική.
