Το κοινό καλείται να βρει όνομα για την πρώτη ελληνική αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), όπου θα ταξιδέψει το καλοκαίρι του 2027 ο Αδριανός Γολέμης, αστροναύτης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA). Προτάσεις ζητούν το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ) και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, όπως ανακοίνωσε το ΕΛΚΕΔ τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026, και η προθεσμία λήγει την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου στις 23:59 (ώρα Αθήνας).
Η πτήση του Γολέμη ανήκει στην αποστολή Vast-PAM-1. Θα μείνει στον ISS δύο εβδομάδες και θα εκτελέσει ελληνικά και ευρωπαϊκά επιστημονικά πειράματα. Θα είναι η πρώτη φορά που Έλληνας αστροναύτης του ESA ανεβαίνει στον σταθμό για επιστημονική έρευνα.
Η συμμετοχή του ανακοινώθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 στο International Space Summit στο Παρίσι. Εκεί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσαν τη συμφωνία που υπέγραψε ο ESA, εκ μέρους της Ελλάδας, με τη Vast για την αποστολή Vast-PAM-1, σε συνεργασία με τη NASA. Ο Γολέμης θα υπηρετήσει ως ειδικός έρευνας (mission specialist), με την επιφύλαξη της έγκρισης του Πολυμερούς Πάνελ Επιχειρήσεων Πληρώματος (MCOP), στο οποίο εκπροσωπούνται οι πέντε εταίροι του σταθμού. Κυβερνήτης θα είναι ο Γάλλος αστροναύτης του ESA Τομά Πεσκέ (Thomas Pesquet) και πιλότος ο Τσέχος Άλες Σβομπόντα (Aleš Svoboda). Η μεταφορά θα γίνει με σκάφος Dragon της SpaceX, που θα εκτοξευθεί με πύραυλο Falcon 9.
Ο Γολέμης εντάχθηκε στον ESA την 1η Σεπτεμβρίου 2026 ως αστροναύτης για συγκεκριμένη αποστολή (project astronaut), όχι ως μόνιμο μέλος του σώματος αστροναυτών, και έγινε ο πρώτος Έλληνας που ξεκινά εκπαίδευση αστροναύτη στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Αστροναυτών. Σπούδασε Ιατρική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και εργάστηκε στον σταθμό Concordia της Ανταρκτικής, ενώ από το 2018 εργάστηκε στον ESA ως ιατρός πτήσεων (flight surgeon), υποστηρίζοντας τους αστροναύτες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις αποστολές τους, και από το 2024 έως το 2026 ως επικεφαλής ιατρός πτήσεων (Lead Flight Surgeon) στην ομάδα Διαστημικής Ιατρικής του οργανισμού.
Το ΕΛΚΕΔ παρουσιάζει το εγχείρημα ως ομαδικό έργο ερευνητικών κέντρων, πανεπιστημίων, εταιρειών και ειδικών από την Ελλάδα και την Ευρώπη, και θέλει ένα όνομα που να εκφράζει αυτό το πνεύμα. Στο μήνυμά του μέσα στην ανακοίνωση, ο Γολέμης επισημαίνει ότι η λέξη «αστροναύτης» είναι ελληνική και ζητά από το κοινό να βοηθήσει ώστε να βρεθεί «μία άλλη λέξη» για την πρώτη ελληνική αποστολή στον ISS με τον ESA.
Οι προϋποθέσεις για το όνομα είναι συγκεκριμένες. Πρέπει να αποτελείται από μία λέξη ή λίγες λέξεις, να απομνημονεύεται και να προφέρεται εύκολα στα ελληνικά και στα αγγλικά και να απευθύνεται σε όλους, ιδίως στους νέους. Αποκλείονται τα κύρια ονόματα, εκτός από μυθολογικά με ευρύτατα γνωστό συμβολισμό, καθώς και ονομασίες που έχουν ήδη δοθεί σε άλλη αποστολή αστροναυτών, κυρίως ευρωπαϊκή.
Για να λάβει κανείς μέρος, συμπληρώνει τη φόρμα στον ιστότοπο του ΕΛΚΕΔ, χωρίς κόστος. Γράφει το όνομα που προτείνει, αιτιολογεί την επιλογή του με έως 1.000 χαρακτήρες και δίνει στοιχεία επικοινωνίας. Επιτρέπονται ατομικές και ομαδικές προτάσεις, για παράδειγμα από έναν οργανισμό ή μια σχολική τάξη, στα ελληνικά ή στα αγγλικά, με ανώτατο όριο δύο προτάσεις ανά άτομο ή ομάδα. Για τους ανήλικους απαιτείται υπογεγραμμένη συναίνεση γονέα ή κηδεμόνα, ενώ όσα σταλούν με email ή μέσω των κοινωνικών δικτύων δεν γίνονται δεκτά.
Την τελική απόφαση θα πάρουν το ΕΛΚΕΔ και ο ίδιος ο Γολέμης. Το όνομα μπορεί να τροποποιηθεί, ώστε να ταιριάζει με τις απαιτήσεις του ESA, της Vast, που παρέχει την αποστολή, και της NASA. Το ΕΛΚΕΔ κρατά το δικαίωμα να αλλάξει, να παρατείνει ή να ακυρώσει τη διαδικασία.
Η ελληνική παρουσία στο Διάστημα έχει και άλλες πρόσφατες στιγμές. Στις 30 Μαρτίου 2026 εκτοξεύθηκαν από τη SpaceX ελληνικοί νανοδορυφόροι, ανάμεσά τους οι ERMIS, PeakSat και OPTISAT. Ο Γολέμης είχε φιλοξενηθεί σε συζήτηση (fireside chat) στο Greek Space Tech Forum 2026, όπου ο πρόεδρος του ΕΛΚΕΔ Εμμανουήλ Ράμμος συμπεριέλαβε την επικείμενη αποστολή του πρώτου Έλληνα αστροναύτη στα ορόσημα της ελληνικής πορείας στο Διάστημα.
