Οι ελεγκτές που διατηρούν τη σωστή θερμοκρασία στα ψυγεία των σούπερ μάρκετ και στις ψυκτικές αποθήκες τροφίμων έχουν γίνει στόχος κυβερνοεπιθέσεων. Την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026 η CISA (Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας και Ασφάλειας Υποδομών των ΗΠΑ), το FBI και τα υπουργεία Υγείας (HHS), Γεωργίας (USDA) και Μεταφορών (DOT) εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση και καλούν τους φορείς κρίσιμων υποδομών να θωρακίσουν τα βιομηχανικά συστήματα ψύξης και παρακολούθησης της ψυκτικής αλυσίδας.
Οι υπηρεσίες αναφέρουν ότι κακόβουλοι δράστες στοχεύουν ηλεκτρονικούς ρυθμιστές θερμοκρασίας και εμπορικούς ελεγκτές ψύξης που δεν έχουν ενημερωθεί ή είναι εκτεθειμένοι στο διαδίκτυο, σε καταστήματα λιανικής τροφίμων και σε ψυκτικές αποθήκες σε όλο τον κόσμο. Οι συσκευές αυτές χρησιμοποιούνται ευρύτατα και σε άλλους τομείς: στην Υγεία και τη Δημόσια Υγεία, στη χημική βιομηχανία, στη Γεωργία και τα Τρόφιμα και στις Μεταφορές, όπου ανήκουν και οι μεταφορές με ψυγεία.
Τι μπορεί να συμβεί στην πράξη εξηγεί το συνοδευτικό ενημερωτικό σημείωμα των υπηρεσιών. Οι επιτιθέμενοι εκμεταλλεύονται παράκαμψη της ταυτοποίησης, έγχυση αυθαίρετου κώδικα και αδύναμες ρυθμίσεις, και μπορούν να αναγκάσουν τις μονάδες να λειτουργούν συνεχώς σε κύκλους θέρμανσης και απόψυξης. Οι αλλαγές θερμοκρασίας μειώνουν τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού, δημιουργούν κίνδυνο πυρκαγιάς, προκαλούν απώλεια εμπορευμάτων και μπορούν έμμεσα να βλάψουν καταναλωτές που θα φάνε τρόφιμα φυλαγμένα με επισφαλή τρόπο. Παράλληλα, οι υπεύθυνοι μπορεί να χάσουν την εικόνα της πραγματικής θερμοκρασίας.
Ο Κρις Μπουτέρα, που ασκεί καθήκοντα εκτελεστικού βοηθού διευθυντή της CISA για την Κυβερνοασφάλεια, ζήτησε από τους οργανισμούς να θεωρούν ότι μπορεί να είναι στόχοι και να μελετήσουν το φυλλάδιο. Ο Μπρετ Λέδερμαν, διευθυντής επιχειρήσεων του Κλάδου Κυβερνοχώρου (Cyber Branch) του FBI, ανέφερε ότι τέτοια συστήματα δέχονται επιθέσεις σε τομείς κρίσιμων υποδομών σε όλο τον κόσμο και προέτρεψε να εφαρμοστούν τα μέτρα και να αναφέρεται στο FBI κάθε ύποπτη δραστηριότητα.
Τα μέτρα που προτείνονται ευθυγραμμίζονται με τους Διατομεακούς Στόχους Επιδόσεων Κυβερνοασφάλειας της CISA και του NIST (εθνικού οργανισμού προτύπων των ΗΠΑ). Οι υπηρεσίες ζητούν:
Πρώτον, να αφαιρεθεί η έκθεση στο δημόσιο διαδίκτυο, ιδίως των πινάκων ελέγχου των ελεγκτών, και, αν χρειάζεται απομακρυσμένη πρόσβαση, να προστατεύεται με ενημερωμένο τείχος προστασίας (firewall) ή συσκευή στην περίμετρο του δικτύου. Δεύτερον, οι συσκευές λειτουργικής τεχνολογίας (OT) να απομονώνονται σε ξεχωριστό εικονικό δίκτυο (VLAN) από το επιχειρηματικό δίκτυο. Τρίτον, να αλλάζονται οι προεπιλεγμένοι κωδικοί, να ενισχύεται η πολιτική κωδικών και, όπου γίνεται, να χρησιμοποιείται πολυπαραγοντική ταυτοποίηση ανθεκτική στο ηλεκτρονικό ψάρεμα (phishing).
Επιπλέον ζητούνται ενημερώσεις ασφαλείας και αντικατάσταση συσκευών που δεν υποστηρίζονται πια από τον κατασκευαστή, περιορισμός της πρόσβασης με λίστες επιτρεπόμενων συσκευών και διευθύνσεων IP, αξιόπιστα αντίγραφα ασφαλείας, αποθηκευμένα εκτός δικτύου και σε άλλη τοποθεσία και ελεγμένα σε τακτική βάση, καθώς και καταγραφή συμβάντων με τακτικό έλεγχο. Όπου οι συσκευές δεν κρατούν τα συνήθη αρχεία καταγραφής, προτείνεται να καταγράφεται η κίνηση του δικτύου. Οι διαχειριστές καλούνται ακόμη να ορίζουν εύλογα όρια για τις τιμές ρύθμισης (setpoints) των συσκευών και να λαμβάνουν ειδοποίηση για κάθε απόκλιση.
Το θέμα δεν είναι καινούργιο για την CISA. Τον Δεκέμβριο του 2020, με την προετοιμασία της διανομής των εμβολίων για τον κορονοϊό, η υπηρεσία είχε εκδώσει οδηγό με τίτλο «Cold Storage Cyber Custodial Care», όπου σημείωνε ότι κακόβουλοι δράστες στον κυβερνοχώρο είχαν δείξει ενδιαφέρον για τα συστήματα πληροφορικής που στηρίζουν την ψυκτική αλυσίδα των εμβολίων. Ο οδηγός συνιστούσε, μεταξύ άλλων, τα συστήματα να μην είναι ορατά σε μηχανές αναζήτησης συνδεδεμένων συσκευών όπως το Shodan και το Censys και να υπάρχει δεύτερο, λιγότερο εκτεθειμένο θερμόμετρο για ανεξάρτητη επαλήθευση.
Λίγο νωρίτερα, την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, ο ευρωπαϊκός οργανισμός ENISA και η Κομισιόν είχαν προειδοποιήσει για επιθέσεις σε συστήματα ψύξης σε κράτη της ΕΕ, άρα το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Η κοινή ανακοίνωση έρχεται λίγες ημέρες μετά την παρουσίαση της στρατηγικής «CISA 2030», με την οποία η υπηρεσία δίνει έμφαση στη θωράκιση των κρίσιμων υποδομών.
Όποιος εντοπίσει ύποπτη δραστηριότητα μπορεί να απευθυνθεί στο κέντρο επιχειρήσεων της CISA, που λειτουργεί όλο το 24ωρο ([email protected], 1-844-729-2472), στο Κέντρο Καταγγελιών Εγκλημάτων στο Διαδίκτυο του FBI (ic3.gov) ή σε τοπικό γραφείο του FBI. Για επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα της υγείας, το υπουργείο Υγείας δέχεται αναφορές στο [email protected].
