Βρετανία: Υποχρεωτικά αντισταθμιστικά ωφελήματα έως το 100% της αξίας στις μεγάλες αμυντικές συμβάσεις με ξένους προμηθευτές

Η Βρετανία θα απαιτεί από τις ξένες εταιρείες που κερδίζουν μεγάλες αμυντικές συμβάσεις να επιστρέφουν μέρος ή και το σύνολο της αξίας τους στη βρετανική οικονομία. Με την Πολιτική Αντισταθμιστικών Ωφελημάτων (UK Offset Policy), που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου, το υπουργείο Άμυνας θα ζητά αντισταθμιστικά ωφελήματα, επιλεκτικά, όταν όπλα και συστήματα πρέπει να αγοραστούν από το εξωτερικό.

Το μέτρο αφορά συμβάσεις με προμηθευτές του εξωτερικού αξίας από 50 εκατ. λίρες και πάνω. Τα οφέλη που θα ζητούνται μπορούν να φτάσουν την ίδια την αξία της σύμβασης: μια σύμβαση 100 εκατ. λιρών θα μπορούσε να συνοδεύεται από νέες θέσεις εργασίας, εγκαταστάσεις ή προγράμματα κατάρτισης αξίας έως 100 εκατ. λιρών μέσα στη χώρα. Ο ανάδοχος θα μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε διάφορους τρόπους, όπως νέες θέσεις εργασίας και θέσεις μαθητείας, άνοιγμα ή επέκταση εργοστασίων στη Βρετανία, επενδύσεις σε Βρετανούς προμηθευτές, μεταφορά τεχνολογίας και τεχνογνωσίας σε βρετανικές επιχειρήσεις και περισσότερα εξαρτήματα βρετανικής κατασκευής.

Η εφαρμογή δεν θα είναι οριζόντια. Το υπουργείο Άμυνας θα κρίνει κάθε περίπτωση χωριστά και θα επιλέγει ποιες προμήθειες θα συνοδεύονται από αντισταθμιστικά, ενώ οι προμηθευτές θα ενημερώνονται από νωρίς. Μια νέα κεντρική Αρχή Αντισταθμιστικών (Offset Authority) θα συμφωνεί, θα αποτιμά και θα παρακολουθεί κάθε δέσμευση μέσω χωριστών Συμφωνιών Αντισταθμιστικών, ώστε να υπάρχει ενιαία αντιμετώπιση σε όλη τη διάρκειά τους. Η πολιτική θα ισχύσει από τον Απρίλιο του 2027.

Η πολιτική ανακοινώθηκε από τον υπουργό Οικονομικών Τζον Χίλι και τον υπουργό Άμυνας Γουές Στρίτινγκ στο ναυπηγείο της BAE Systems στο Σκότστουν της Γλασκόβης, όπου ναυπηγούνται οι φρεγάτες Type 26 του Βασιλικού Ναυτικού. «Όταν μια μεγάλη σύμβαση πηγαίνει στο εξωτερικό, αυτές οι αλλαγές θα εξασφαλίζουν ότι το 100% της αξίας της δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις εδώ», δήλωσε ο Χίλι. «Κάθε λίρα που επενδύουμε στην άμυνα πρέπει να κρίνεται από το τι προσφέρει στη Βρετανία», είπε ο Στρίτινγκ, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση αγοράζει βρετανικά όπου μπορεί και, όταν αυτό δεν γίνεται, φροντίζει η επένδυση να φέρνει θέσεις εργασίας, δεξιότητες και κεφάλαια πίσω στη χώρα.

Από το 2016/17 έως το 2025/26 το υπουργείο Άμυνας ξόδεψε πάνω από 35,2 δισ. λίρες σε συμβάσεις και υπηρεσίες με βιομηχανίες του εξωτερικού, δηλαδή το 11% των άμεσων δαπανών του προς τη βιομηχανία. Το 85% των δαπανών του καταλήγει ήδη σε βρετανικές εταιρείες: πέρυσι 34,1 δισ. λίρες πήγαν σε επιχειρήσεις με έδρα στη Βρετανία και οι αμυντικές επενδύσεις στήριξαν 274.000 θέσεις εργασίας, 10% περισσότερες από την προηγούμενη χρονιά. Μόνο στη Σκωτία, η αμυντική οικονομία αποτιμάται σε 2,5 δισ. λίρες και 12.200 άμεσες θέσεις εργασίας, με τη συμφωνία των 10 δισ. λιρών για φρεγάτες Type 26 προς τη Νορβηγία να στηρίζει 2.000 θέσεις και το ραντάρ των Typhoon, αξίας 453 εκατ. λιρών, άλλες 300 στο Εδιμβούργο.

Το Λονδίνο ακολουθεί έτσι συμμάχους που εφαρμόζουν ήδη παρόμοια συστήματα, όπως η Πολωνία, η Νορβηγία και η Ολλανδία. Η νέα πολιτική υλοποιεί δεσμεύσεις του Σχεδίου Αμυντικών Επενδύσεων, χρηματοδοτούμενου με 298 δισ. λίρες για την επόμενη τετραετία, και της Αμυντικής Βιομηχανικής Στρατηγικής, και εντάσσεται στην προσέγγιση «Back British» του προϋπολογισμού που κατέθεσε ο Χίλι την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου. Η κυβέρνηση έχει θέσει στόχο αμυντικές δαπάνες 3% του ΑΕΠ το 2030, στον δρόμο προς το 3,5% που έχει δεσμευτεί στο ΝΑΤΟ για το 2035. Στις ανακοινώσεις της Τετάρτης ο υπουργός Οικονομικών επιβεβαίωσε ότι το National Wealth Fund και η British Business Bank θα διαθέσουν έως 5 δισ. λίρες σε τέσσερα χρόνια σε τομείς άμυνας, διπλής χρήσης και εθνικής ασφάλειας, καθώς και ότι ξεκινούν διαπραγματεύσεις με Ολλανδία, Πολωνία και Φινλανδία για τον Πολυμερή Αμυντικό Μηχανισμό, που θα κάνει μαζικές κοινές προμήθειες και θα δημιουργεί αποθέματα κρίσιμου εξοπλισμού.