Κύπρος και Ελλάδα ρωτούν τον Σινιρλίογλου στον ΟΗΕ για την κυπριακή κυριαρχία και το τουρκολιβυκό – Τι απάντησε ο Τούρκος υποψήφιος

Δύσκολη αποδείχθηκε για τον Φεριντούν Σινιρλίογλου η δημόσια εξέτασή του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Ο υποψήφιος της Τουρκίας για τη θέση του επόμενου Γενικού Γραμματέα βρέθηκε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026 στη Νέα Υόρκη πριν την οριστική ήττα του αντιμέτωπος με ερωτήσεις των αντιπροσωπειών της Κύπρου και της Ελλάδας, που άγγιξαν ευθέως το διεθνές δίκαιο, την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η συνεδρίαση ήταν ο άτυπος διάλογος που οργανώνει η Γενική Συνέλευση με κάθε υποψήφιο για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες, και η πλήρης καταγραφή της βρίσκεται στο UN Web TV. Η Άγκυρα κατέθεσε επίσημα την υποψηφιότητα του Σινιρλίογλου την 1η Νοεμβρίου.

Τα δύο ερωτήματα της Λευκωσίας

Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κύπρου στον ΟΗΕ κ. Μαρία Μιχαήλ ζήτησε από τον Τούρκο διπλωμάτη να πει αν εμμένει στη θέση που είχε διατυπώσει το 2022, ως πρεσβευτής της χώρας του στα Ηνωμένα Έθνη. Σε επιστολή του προς τον Γενικό Γραμματέα τον Μάιο του 2022 ο ίδιος υποστήριζε ότι το κράτος του 1960 «έπαψε να υπάρχει» το 1963 και ότι από τότε καμία κοινή αρχή δεν εκπροσωπεί ολόκληρο το νησί. Η κ. Μιχαήλ τον ρώτησε αν αναγνωρίζει πλέον την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου, καθώς και την ιδιότητά της ως κράτους-μέλους του ΟΗΕ.

Το δεύτερο ερώτημα αφορούσε την επίθεση του Αυγούστου 2023 κατά των κυανόκρανων στη νεκρή ζώνη: αν την καταδικάζει και αν στηρίζει τη λογοδοσία των υπευθύνων. Το υπουργείο Εξωτερικών της Κύπρου ανάρτησε το Σάββατο 7 Νοεμβρίου το βίντεο της παρέμβασης, σημειώνοντας ότι οι ερωτήσεις έμειναν «ουσιαστικά αναπάντητες».

Πιο αιχμηρός ήταν ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος κ. Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης. Σε ανάρτησή του αναρωτήθηκε πώς μπορεί κάποιος να φιλοδοξεί να ηγηθεί του ΟΗΕ «χωρίς να αναγνωρίζει απερίφραστα την κυριαρχία, την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα» ενός κράτους-μέλους, για να καταλήξει: «Οι ερωτήσεις ήταν σαφείς. Οι απαντήσεις όχι».

Η συζήτηση έρχεται λίγες ημέρες πριν από τις κυπριακές συνομιλίες της Δευτέρας 9 Νοεμβρίου, ενόψει των οποίων η Άγκυρα επιμένει στη «λύση δύο κρατών».

Η ελληνική ερώτηση για το τουρκολιβυκό

Από την ελληνική πλευρά, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος κ. Αγλαΐα Μπαλτά ρώτησε πώς συμβιβάζεται η δεδηλωμένη προσήλωση του υποψηφίου στην καλή πίστη, στο διεθνές δίκαιο και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών με θέσεις που αγνοούν τη γεωγραφική πραγματικότητα. Ως πρεσβευτής της Τουρκίας στον ΟΗΕ, ο Σινιρλίογλου είχε υπερασπιστεί τις θέσεις της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες, με επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα τον Μάρτιο του 2020 που περιόριζε τα δικαιώματα ορισμένων ελληνικών νησιών σε περιοχές κοντά στις ακτές τους. Το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης του 2019, όπως είπε, αποτελεί «κατάφωρη αναδιαμόρφωση της γεωγραφίας».

Ο Τούρκος υποψήφιος δεν απάντησε ευθέως σε κανένα από τα ερωτήματα. Επέμεινε στην ανεξαρτησία και την ουδετερότητά του: «Με πρότεινε η χώρα μου, αλλά δεν βρίσκομαι εδώ ως εκπρόσωπός της», είπε στην κ. Μπαλτά, προσθέτοντας ότι έχει αποδείξει «αρκετές φορές» πως μπορεί να είναι αμερόληπτος και ανεξάρτητος διεθνής δημόσιος λειτουργός. Επικαλέστηκε και τον Νταγκ Χάμαρσελντ: «Δεν υπάρχει ουδέτερος άνθρωπος, υπάρχει όμως, αν έχεις ακεραιότητα, ουδέτερη δράση». Στους δημοσιογράφους, μετά τη συνεδρίαση, δήλωσε ότι μοναδικοί του οδηγοί θα είναι ο Χάρτης του ΟΗΕ και το διεθνές δίκαιο.

Ο Σινιρλίογλου, νυν Γενικός Γραμματέας του ΟΑΣΕ, υπηρέτησε ως Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ από το 2016 έως το 2023 και ως υπουργός Εξωτερικών το 2015.