Στην έναρξη της κατασκευής του πρώτου ιπτάμενου πρωτοτύπου A1 προχώρησε η σουηδική Saab, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία μιας νέας οικογένειας αυτόνομων μη επανδρωμένων μαχητικών αεροσκαφών ACP (Autonomous Collaborative Platform) ή αλλιώς γνωστά ως CCA. Η εξέλιξη αυτή ακολουθεί την επίσημη αποκάλυψη του ομοιώματος πλήρους κλίμακας του stealth μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους A3-001 στην αεροπορική βάση του Λιντσέπινγκ (Malmen Air Base). Το πρόγραμμα στοχεύει στη διαμόρφωση ενός υπερηχητικού μαχητικού συνοδείας («Loyal Wingman»), το οποίο θα πλαισιώνει τα επανδρωμένα μαχητικά Gripen E/F στις πιο επικίνδυνες αποστολές.
Η στρατηγική ανάπτυξης της Saab βασίζεται σε μια σταδιακή τεχνολογική κλίμακα. Το πρωτότυπο A1, του οποίου η πρώτη δοκιμαστική πτήση τοποθετείται χρονικά έως τα τέλη του 2027, θα χρησιμοποιηθεί για την επικύρωση των βασικών αεροδυναμικών χαρακτηριστικών και των συστημάτων αυτόνομης πτήσης. Θα τροφοδοτείται από τον κινητήρα General Electric F414, τον ίδιο κινητήρα που εξοπλίζει το Gripen E, εξασφαλίζοντας υψηλή επιχειρησιακή ομοιογένεια, κοινή εφοδιαστική αλυσίδα και χαμηλό κόστος συντήρησης.
Στη συνέχεια, το δοκιμαστικό σκάφος A2 θα ενσωματώσει εσωτερική αποθήκη οπλισμού και προηγμένους αισθητήρες, προετοιμάζοντας το έδαφος για την επιχειρησιακή έκδοση A3 που αναμένεται να είναι έτοιμη για παραγωγή τη δεκαετία του 2030. Το A3 διαθέτει σχεδιασμό χωρίς κατακόρυφο σταθερό, με προηγμένη αεροδυναμική διαμόρφωση που ελαχιστοποιεί το ίχνος ραντάρ (Low Observability), επιτρέποντάς του να διεισδύει απαρατήρητο σε εχθρικές περιοχές.
Βασικός πυλώνας της σχεδιαστικής φιλοσοφίας του A3 είναι το δραστικά μειωμένο κόστος αποκτήσεως και χρήσεως καθώς σύμφωνα με εκτιμήσεις που παρουσίασε η Saab, το αρχικό κόστος ενός A3 θα μπορούσε να περιοριστεί περίπου στο μισό εκείνου ενός Gripen E, ενώ σε επίπεδο συνολικού κόστους κύκλου ζωής η αναλογία θα μπορούσε να υποχωρήσει περίπου στο ένα τρίτο. Αυτή η οικονομική αναλογία επιτρέπει στις στρατιωτικές διοικήσεις να αναλαμβάνουν υψηλά ρίσκα σε περιβάλλοντα έντονης αεράμυνας, όπου η έκθεση επανδρωμένων μαχητικών κρίνεται απαγορευτική.
Το μη επανδρωμένο μαχητικό θα εκτελεί αποστολές καταστολής εχθρικής αεράμυνας (SEAD), ηλεκτρονικού πολέμου (Electronic Warfare), αναγνώρισης, καθώς και πληγμάτων ακριβείας. Η παρουσία του στην πρώτη γραμμή αυξάνει τους διαθέσιμους αισθητήρες και τα όπλα, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ζωή των ιπταμένων.
Η αμυντική αρχιτεκτονική που προτείνει η Saab συγκροτεί μια ισχυρή επιχειρησιακή τριάδα «συστήματος συστημάτων» (System of Systems). Το αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου (AEW&C) GlobalEye παρέχει τη συνολική τακτική εικόνα του θέατρου επιχειρήσεων σε μεγάλη εμβέλεια.
Το επανδρωμένο μαχητικό Gripen E/F λειτουργεί ως το κέντρο διοίκησης και λήψης αποφάσεων, ενώ τα αυτόνομα αεροσκάφη A3 δρουν στην εμπρός γραμμή ως πολλαπλασιαστές ισχύος. Με αυτόν τον τρόπο, ο χειριστής του Gripen μπορεί να καθοδηγεί πολλαπλά μη επανδρωμένα σκάφη μένοντας εκτός της εμβέλειας των εχθρικών πυραύλων.
Το πρόγραμμα σχετίζεται με το δόγμα MUM-T (Manned-Unmanned Teaming) το οποίο έχουμε προτείνει στο NEMESISHD για την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία, καθώς το A3 αποτελεί την επιτομή αυτής της τακτικής φιλοσοφίας. Στο πλαίσιο αυτό, το επανδρωμένο Gripen E/F λειτουργεί ως το κέντρο διοίκησης και λήψης αποφάσεων, ενώ το αυτόνομο A3 αναλαμβάνει τον ρόλο του πιστού συνοδού (Loyal Wingman).
«Βρισκόμαστε σε μια εντατική φάση ανάπτυξης όπου εξερευνούμε τις τεχνολογίες που θα θέσουν τις βάσεις για τη νέα γενιά αεροπορικής ισχύος», δήλωσε ο Πέτερ Νίλσον (Peter Nilsson), επικεφαλής του τομέα Προηγμένων Προγραμμάτων της Saab. Παράλληλα, ο Ταξίαρχος Νίκλας Μάγκνουσον (Niclas Magnusson), αναπληρωτής αρχηγός της Σουηδικής Αεροπορίας (Flygvapnet), σημείωσε ότι το μέλλον της αεροπορικής υπεροχής έγκειται στις μικτές μοίρες επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Η κίνηση της Saab τοποθετεί τη Σουηδία στον ταχέως αναπτυσσόμενο διεθνή ανταγωνισμό των Collaborative Combat Aircraft και των αντίστοιχων αυτόνομων συνεργατικών πλατφορμών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη περάσει στην παραγωγή των FQ-42A της General Atomics και FQ-44A Fury της Anduril στο πλαίσιο του CCA Increment 1.
