Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ζήτησε ανοιχτά από την Πορτογαλία να επιλέξει το F-35 για την αντικατάσταση του στόλου της των F-16. «Πιστεύουμε ότι πρέπει να αγοράσουν το F-35, γιατί πιστεύουμε ότι είναι το καλύτερο μαχητικό αεροσκάφος στον κόσμο», είπε στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Πορτογάλο ομόλογό του Πάουλο Ρανγκέλ στη Λισαβόνα, την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου, σύμφωνα με τα πρακτικά που δημοσίευσε το State Department.
Ο Ρούμπιο έφτασε στη Λισαβόνα από την Αθήνα, όπου η άμυνα και η ενέργεια βρέθηκαν στο επίκεντρο των συνομιλιών. Στην Πορτογαλία συναντήθηκε πρώτα με τον πρωθυπουργό και στη συνέχεια με τον Ρανγκέλ. Ήταν, όπως είπε, η πρώτη του επίσκεψη στη χώρα, η οποία θα είναι μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τη διετία 2027 έως 2028.
«Μια δίκαιη ευκαιρία»
Ο Αμερικανός υπουργός τόνισε ότι η επιλογή ανήκει στην πορτογαλική κυβέρνηση και στους εκλεγμένους εκπροσώπους του λαού. «Το μόνο που ζητάμε είναι μια δίκαιη ευκαιρία, και νομίζω ότι θα την πάρουμε, να κάνουμε μια παρουσίαση και μια πρόταση που θα είναι πολύ ανταγωνιστική απέναντι σε κάθε άλλο αεροσκάφος που προσφέρεται», είπε, προσθέτοντας ότι δεν βρίσκεται εκεί «για να προωθήσει αεροπλάνα άλλης χώρας». Στάθηκε και στη διαλειτουργικότητα, καθώς το F-35 είναι το ίδιο σύστημα που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ.
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση ο Ρούμπιο είχε θυμίσει ότι οι δύο χώρες «έφτιαξαν μαζί» τον πορτογαλικό στόλο των F-16, ενισχύοντας έτσι και το ΝΑΤΟ. Η ερώτηση Πορτογάλου δημοσιογράφου έθεσε ευθέως το ζήτημα του ανταγωνισμού από ευρωπαϊκά μαχητικά και τις αναφορές ότι η Πορτογαλική Αεροπορία προτιμά το F-35.
Η απάντηση του Ρανγκέλ
«Η απόφαση δεν έχει ληφθεί και δεν είναι ο υπουργός Εξωτερικών που θα την πάρει», απάντησε ο Ρανγκέλ. Εξήγησε ότι πρόκειται για συλλογική απόφαση της κυβέρνησης, με μεγάλο ρόλο του υπουργού Άμυνας, και ότι το κριτήριο θα είναι «το εθνικό συμφέρον». «Εξετάζουμε την πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών για το F-35. Την εξετάζουμε με σοβαρότητα, όπως εξετάζουμε και άλλες», είπε.
Ο Πορτογάλος υπουργός ανέφερε ότι οι αμυντικές δαπάνες της χώρας έφτασαν το 2% του ΑΕΠ το 2025, από 1,6%, και ότι η Λισαβόνα θα ακολουθήσει τον στόχο του ΝΑΤΟ για 5% σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, με 3,5% για την άμυνα και 1,5% για σχετικές επενδύσεις. Υπενθύμισε ακόμη την αμερικανική παρουσία στην αεροπορική βάση Λάζες των Αζορών. Στην Ευρώπη το F-35 κερδίζει έδαφος, με τη Φινλανδία να παρουσιάζει πρόσφατα τα πρώτα της F-35A, ενώ ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συζητούν όλο και περισσότερο την ενίσχυση της δικής τους αμυντικής βιομηχανίας.
