Ρωσία και Αζερμπαϊτζάν: Νέο πρόγραμμα συνεργασίας μετά την απουσία Αλίγιεφ από την Άγκυρα

Η Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν πρόγραμμα στρατιωτικοτεχνικής συνεργασίας για την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό εγκαταστάσεων επισκευής των τεθωρακισμένων του αζερικού στρατού, ενώ η Μόσχα δεν κρύβει ότι θέλει να πουλήσει στο Μπακού και συστήματα αεράμυνας Pantsir-S1. Τη συμφωνία γνωστοποίησε ο Ντμίτρι Σουγκάγιεφ, διευθυντής της ρωσικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Στρατιωτικοτεχνικής Συνεργασίας, σε συνέντευξη στο κρατικό τηλεοπτικό κανάλι Ζβεζντά που προβλήθηκε την Κυριακή 1η Νοεμβρίου, μόλις δύο ημέρες μετά τη σύνοδο του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών στην Άγκυρα, από την οποία απουσίασε ο Ιλχάμ Αλίγιεφ.

«Δεν προσφέρουμε πλέον μόνο έτοιμα προϊόντα, αλλά συμμετέχουμε και σε στρατιωτικοτεχνική συνεργασία», είπε ο Σουγκάγιεφ. «Έχει υπογραφεί ένα ολόκληρο πρόγραμμα που προβλέπει τον εκσυγχρονισμό και την κατασκευή εγκαταστάσεων επισκευής των τεθωρακισμένων οχημάτων που διαθέτει ο στρατός του Αζερμπαϊτζάν». Ρώσοι ειδικοί θα συμμετάσχουν στην ανέγερση νέων και στην αναβάθμιση υφιστάμενων εγκαταστάσεων συντήρησης. Και οι δύο τομείς της συνεργασίας, το πρόγραμμα επισκευών και τα Pantsir-S1, συζητούνται στο περιθώριο της διεθνούς έκθεσης αμυντικού υλικού ADEX-2026 στο Μπακού, γράφει το ουκρανικό Militarnyi.

Η πώληση των Pantsir-S1

Για το Pantsir-S1, σύστημα μικρού βεληνεκούς με πυραύλους και πυροβόλα κατά αεροσκαφών, ελικοπτέρων, πυραύλων κρουζ και drones, ο Ρώσος αξιωματούχος εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι τελικά θα υπάρξει συμφωνία. «Το προϊόν είναι πολύ περιζήτητο μεταξύ των πελατών μας και πιστεύω ότι με τον καιρό θα συμφωνήσουμε με το Αζερμπαϊτζάν και θα το αποδεχθούν», δήλωσε. Σύμβαση δεν έχει ανακοινωθεί, ενώ αριθμός συστημάτων, κόστος και χρονοδιάγραμμα παραδόσεων παραμένουν άγνωστα.

Η αζερική αεράμυνα διαθέτει ήδη ρωσικά Tor-M2, όμως το Μπακού αγοράζει και κινεζικά συστήματα, όπως το FD-2000B (HQ-9B) που παρουσιάστηκε σε στρατιωτική παρέλαση. Το Pantsir έχει για το Μπακού και πολιτική διάσταση: Αζερμπαϊτζανοί ειδικοί εντόπισαν θραύσμα πυραύλου Pantsir-S1 στα συντρίμμια του Embraer ERJ-190 της Azerbaijan Airlines, που συνετρίβη τον Δεκέμβριο του 2024 αφού επλήγη από τη ρωσική αεράμυνα. Το Pantsir έχει επίσης υποστεί δεκάδες απώλειες στην Ουκρανία, τις οποίες έχει καταγράψει με φωτογραφικά τεκμήρια το Oryx.

Το Μπακού προμηθεύεται εδώ και χρόνια ρωσικά όπλα, όπως άρματα T-90S, τεθωρακισμένα BMP-3 και BTR-82A και πυροβολικό. Το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI) εκτιμά ότι τα ρωσικά όπλα αντιστοιχούσαν περίπου στο 60% των αζερικών εισαγωγών κύριων οπλικών συστημάτων την περίοδο 2011-2020. Μετά την εισβολή στην Ουκρανία οι παραδόσεις καθυστέρησαν, κάτι που παραδέχθηκε ο ίδιος ο Αλίγιεφ τον Δεκέμβριο του 2024.

Ψυχρότητα με την Άγκυρα και αντιδράσεις στο εσωτερικό

Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο έντασης ανάμεσα στο Μπακού και την Άγκυρα. Ο Αλίγιεφ δεν πήγε στη σύνοδο του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών παρά την προσωπική πρόσκληση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Τζεϊχούν Μπαϊράμοφ, γράφει το Times of Central Asia. Αζερικό πρακτορείο ειδήσεων απέδωσε την απουσία του σε προηγούμενη δέσμευση και το Μπακού δεν την έχει συνδέσει επίσημα με τη διένεξη. Τον Οκτώβριο ξέσπασε διένεξη ανάμεσα στο Μπακού και την Άγκυρα για τους κανόνες σχολικής ενδυμασίας που περιορίζουν το χιτζάμπ στα αζερικά σχολεία. Οι τουρκικές αντιδράσεις θεωρήθηκαν επέμβαση στα εσωτερικά και το Μπακού απαγόρευσε την είσοδο στη χώρα σε 31 Τούρκους πολίτες. Για εκείνη τη διένεξη, δείτε το ρεπορτάζ μας για τη ρήξη Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν. Για παλαιότερες τοποθετήσεις του Αλίγιεφ γύρω από τη θέση της Ρωσίας στον κόσμο, δείτε και το σχετικό ρεπορτάζ μας.

Στο Αζερμπαϊτζάν δεν λείπουν οι αντιδράσεις. Ο Ίσα Σαντίγκοφ, πρώην υφυπουργός Άμυνας και απόστρατος συνταγματάρχης, είπε στην Kyiv Post ότι η χώρα έχει ήδη δικές της μονάδες συντήρησης τεθωρακισμένων. Φοβάται ότι το πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσχημα για να σταλεί αζερικό υλικό στη Ρωσία, ενώ ούτε η Μόσχα ούτε το Μπακού έχουν ανακοινώσει κάτι τέτοιο. Για τον ίδιο το ερώτημα είναι απλό: «Η Ρωσία χρειάζεται η ίδια όπλα. Θα αφήσει στην άκρη τον δικό της εξοπλισμό για να επισκευάσει τον αζερικό;». Αμφιβάλλει επίσης ότι η Μόσχα θα παρέδιδε τελικά τα Pantsir και φέρνει ως παράδειγμα την Αρμενία, η οποία είχε προπληρώσει ρωσικά όπλα και διαμαρτυρόταν για καθυστερήσεις.