Σε μια κρίσιμη διπλωματική παρέμβαση, η Κίνα και το Πακιστάν παρουσίασαν την Τρίτη, 31 Μαρτίου 2026, ένα κοινό σχέδιο πέντε σημείων με στόχο την άμεση αποκλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Μετά από συνομιλίες υψηλού επιπέδου στο Πεκίνο, οι δύο χώρες κάλεσαν για άμεση κατάπαυση του πυρός και την έναρξη ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, την ώρα που ο πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ, του Ισραήλ και του Ιράν εισέρχεται στην πέμπτη εβδομάδα του, απειλώντας την παγκόσμια ενεργειακή σταθερότητα.
Οι 5 Πυλώνες της πρότασης για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή
Η κοινή δήλωση, η οποία εκδόθηκε μετά τη συνάντηση του Κινέζου Υπουργού Εξωτερικών, Wang Yi, και του Πακιστανού ομολόγου του, Ishaq Dar, περιλαμβάνει συγκεκριμένα βήματα για την έξοδο από την κρίση:
- Άμεση παύση των εχθροπραξιών: Τερματισμός όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
- Προστασία κρίσιμων υποδομών: Ρητή απαγόρευση πληγμάτων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, μονάδες αφαλάτωσης και ειρηνικές πυρηνικές υποδομές.
- Ελευθερία της ναυσιπλοΐας: Αποκατάσταση της ασφαλούς διέλευσης εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
- Έναρξη διαλόγου: Ταχεία συγκρότηση διαπραγματεύσεων υπό διεθνή εποπτεία.
- Σεβασμός της κυριαρχίας: Πλήρης τήρηση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών του Κόλπου.
«Ο διάλογος και η διπλωματία αποτελούν τις μόνες εφικτές οδούς για την επίλυση των συγκρούσεων», ανέφεραν οι δύο πλευρές στην κοινή τους ανακοίνωση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αποτραπεί η εξάπλωση του πολέμου σε ολόκληρη την περιοχή της Δυτικής Ασίας.
Η Κίνα, από την πλευρά της, ως ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, επιδιώκει να διασφαλίσει τη ροή ενέργειας. Παρά την αρχική καταδίκη των αμερικανικών πληγμάτων, το Πεκίνο διατηρεί μια στάση στρατηγικής ουδετερότητας, εστιάζοντας στην προστασία των δικών του εμπορικών συμφερόντων.
Το Ιράν απορρίπτει την εκεχειρία
Σε μια συνέντευξη-σταθμό στο δίκτυο Al Jazeera, ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αρακτσί, έθεσε τις κόκκινες γραμμές της χώρας του εν μέσω της κλιμακούμενης πολεμικής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ο Αρακτσί αποσαφήνισε ότι η Τεχεράνη δεν διεξάγει διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον, παρά τις αναφορές για το αμερικανικό σχέδιο των 15 σημείων, ενώ απέκλεισε το ενδεχόμενο μιας «απλής εκεχειρίας», απαιτώντας οριστικό τερματισμό του πολέμου και αποζημιώσεις.
Σύμφωνα με τον Ιρανό κορυφαίο διπλωμάτη, αυτό που εξελίσσεται τις τελευταίες ημέρες δεν αποτελεί επίσημη διπλωματική διαδικασία, αλλά μια ανταλλαγή μηνυμάτων. Τα μηνύματα αυτά διαβιβάζονται άλλοτε απευθείας προς τον ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και άλλοτε μέσω περιφερειακών μεσολαβητών, όπως το Πακιστάν και η Αίγυπτος.
Ο Αρακτσί επιβεβαίωσε την ύπαρξη της αμερικανικής πρότασης, η οποία περιλαμβάνει μια «λίστα δράσης» 15 σημείων, ωστόσο τόνισε κατηγορηματικά:
«Το Ιράν δεν έχει απαντήσει στις 15 αμερικανικές προτάσεις και δεν έχει υποβάλει καμία αντιπρόταση. Δεν υπάρχει εμπιστοσύνη για διάλογο όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις».
Η δήλωση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου, όπου ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι το Ιράν «εκλιπαρεί για μια συμφωνία» λόγω της στρατιωτικής πίεσης που δέχεται.
