ΟΗΕ: Με 130 ψήφους υπέρ και 17 κατά η Γενική Συνέλευση ζήτησε τέλος στο αμερικανικό εμπάργκο στην Κούβα – Η χαμηλότερη στήριξη εδώ και δύο δεκαετίες

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ζήτησε την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, για 34η φορά, τον τερματισμό του αμερικανικού οικονομικού, εμπορικού και χρηματοπιστωτικού εμπάργκο κατά της Κούβας, όμως το ψήφισμα συγκέντρωσε τη χαμηλότερη στήριξη εδώ και δύο δεκαετίες: 130 ψήφους υπέρ, 17 κατά και 25 αποχές. Πέρυσι το ίδιο κείμενο εγκρίθηκε με 165 ψήφους υπέρ, επτά κατά και 12 αποχές. Η πτώση των 35 ψήφων υπέρ έρχεται την ώρα που η Κούβα αντιμετωπίζει σοβαρή ενεργειακή κρίση, την οποία έχει επιδεινώσει το αμερικανικό εμπάργκο καυσίμων, όπως σημειώνει το UN News.

Το ιστορικό των ψηφοφοριών

Η ετήσια καταγραφή των ψήφων ακολουθεί τις διακυμάνσεις στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Αβάνας. Στην πρώτη ψηφοφορία, το 1992, υπέρ ψήφισαν 59 χώρες, τρεις ψήφισαν κατά και 71 απείχαν. Η στήριξη κορυφώθηκε με 191 ψήφους το 2015 και το 2017, κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά την προσέγγιση επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα, ενώ το 2016 οι ΗΠΑ απείχαν για πρώτη φορά. Το ψήφισμα, που προτείνει η Κούβα, επικαλείται τις αρχές του Χάρτη του ΟΗΕ για την κυρίαρχη ισότητα των κρατών, τη μη επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις και την ελευθερία του εμπορίου και της ναυσιπλοΐας. Κατονομάζει τον Νόμο Χελμς-Μπάρτον του 1996, του οποίου η εξωεδαφική εμβέλεια επηρεάζει εταιρείες και ιδιώτες σε άλλες χώρες, και καλεί όσα κράτη έχουν παρόμοιους νόμους να τους καταργήσουν. Προσθέτει ότι τα αυστηρότερα μέτρα από το 2017 ανέτρεψαν τη χαλάρωση του 2015 και του 2016.

Οι δύο πλευρές στην αίθουσα

Η συζήτηση είχε αρχίσει από την Τρίτη 27 Οκτωβρίου με οξεία αντιπαράθεση. Ο Αμερικανός πρέσβης στον ΟΗΕ Μάικ Γουόλτζ απέρριψε την προϋπόθεση της συζήτησης, υποστηρίζοντας ότι τα προβλήματα της Κούβας οφείλονται στη δική της κυβέρνηση. «Δεν υπάρχει αποκλεισμός», είπε, και ανέφερε αμερικανικές εξαγωγές προς το νησί άνω των 876 εκατ. δολαρίων στους πρώτους οκτώ μήνες του 2026, καθώς και φορτία από Καναδά, Ισπανία, Μεξικό, Κίνα, Ρωσία, Ευρωπαϊκή Ένωση και οργανισμούς του ΟΗΕ. Ο πλούτος της χώρας, είπε, δεν εξαφανίστηκε αλλά «άλλαξε χέρια», από τους απλούς Κουβανούς στην κυβερνώσα ελίτ, και κατηγόρησε το μονοπώλιο επιχειρήσεων των ενόπλων δυνάμεων ότι αποθησαυρίζει πόρους. Στους αντιπροσώπους είπε ότι μια ψήφος κατά του ψηφίσματος είναι «το μόνο πράγμα που στέκεται ανάμεσα στο κομμουνιστικό κλεπτοκρατικό καθεστώς και σε μια ακόμη προπαγανδιστική νίκη εις βάρος του κουβανικού λαού».

Ο Κουβανός υπουργός Εξωτερικών Μπρούνο Ροδρίγες Παρίγια απάντησε με ηλεκτρονικό μετρητή στην οθόνη που, όπως είπε, έδειχνε το κόστος του εμπάργκο από την έναρξη της συζήτησης την Τρίτη: πάνω από 22,9 εκατ. δολάρια. Απέδωσε στα μέτρα την πίεση στο σύστημα υγείας, λέγοντας ότι η βρεφική θνησιμότητα έχει διπλασιαστεί, δεκάδες χιλιάδες χειρουργικές επεμβάσεις έχουν καθυστερήσει ή ακυρωθεί και τα φάρμακα για τον καρκίνο δεν μπορούν να εισαχθούν. «Η Κούβα δεν είναι απειλή, αποκλεισμός είναι η απειλή», είπε. Τα στοιχεία αυτά είναι ισχυρισμοί της κουβανικής κυβέρνησης.

Το ανθρωπιστικό επιχείρημα

Ο μόνιμος συντονιστής του ΟΗΕ στην Κούβα, Φρανσίσκο Πιτσόν, έχει περιγράψει ενεργειακή κρίση και ενδεχόμενη ανθρωπιστική κατάρρευση μετά την όξυνση του εμπάργκο από την κυβέρνηση Τραμπ. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει για τις συνέπειες των ελλείψεων ενέργειας στην υγεία, ενώ τον Μάιο ανώτατοι αξιωματούχοι του ΟΗΕ ανέφεραν ότι έχουν αναβληθεί περισσότερες από 100.000 χειρουργικές επεμβάσεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει φέτος αναφερθεί και στο ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης στην Κούβα, όπως είχε φανεί στις δηλώσεις του για την Κούβα μετά το Ιράν, ενώ για τις σχέσεις των δύο χωρών βλ. και το ρεπορτάζ για τις ΗΠΑ και την Κούβα σε τεντωμένο σχοινί.

Διαδοχικοί Ύπατοι Αρμοστές του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες έχουν καταδικάσει το εμπάργκο, προειδοποιώντας ότι απειλεί τα δικαιώματα των Κουβανών στην υγεία, τη ζωή, την τροφή και την ανάπτυξη. Τον Αύγουστο ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ καταδίκασαν νέο γύρο αμερικανικών κυρώσεων ως απόπειρα επιβολής αλλαγής σε κυρίαρχο κράτος με απειλές και καταναγκασμό. Τα ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης δεν είναι δεσμευτικά, επομένως η ψηφοφορία έχει πολιτικό και όχι νομικό βάρος. Οι ΗΠΑ, με τη στήριξη του Ισραήλ, ψηφίζουν κατά σε όλες τις ψηφοφορίες εκτός από μία.