Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή στους συμβούλους του να προετοιμαστούν για έναν παρατεταμένο ναυτικό αποκλεισμό ανάλογο της Κούβας στα ιρανικά λιμάνια. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, η Ουάσιγκτον επιδιώκει την πλήρη απομόνωση της ιρανικής οικονομίας και τον εκμηδενισμό των εξαγωγών πετρελαίου της χώρας, θεωρώντας ότι η διατήρηση της πίεσης αποτελεί την ασφαλέστερη στρατηγική επιλογή έναντι των στρατιωτικών πληγμάτων ή της πλήρους αποχώρησης από τη σύγκρουση.
Η στρατηγική της «μέγιστης πίεσης» και η άρνηση της ιρανικής πρότασης
Ο πρόεδρος Τραμπ φέρεται να κατέληξε στην απόφαση για συνέχιση του αποκλεισμού κατά τη διάρκεια πρόσφατων συσκέψεων με το επιτελείο εθνικής ασφαλείας. Η επιλογή αυτή έρχεται σε μια στιγμή που οι διπλωματικές επαφές μοιάζουν να βρίσκονται σε τέλμα, παρά τις προσπάθειες για την εξεύρεση λύσης.
Την Δευτέρα, ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι εξετάστηκε μια νέα πρόταση από την πλευρά του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου. Αν και οι λεπτομέρειες δεν δόθηκαν επίσημα στη δημοσιότητα, πληροφορίες αναφέρουν ότι η Τεχεράνη προσέφερε το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ με αντάλλαγμα την παύση των εχθροπραξιών, μεταθέτοντας τη συζήτηση για το πυρηνικό της πρόγραμμα σε μεταγενέστερο χρόνο.
Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε χθες, όπως σας ενημερώσαμε, ιδιαίτερα σκεπτικός, δηλώνοντας μέσω ανάρτησής του στο Truth Social:
«Το Ιράν μάς ενημέρωσε ότι βρίσκεται σε κατάσταση κατάρρευσης και θέλουν να ανοίξουν τα στενά “το συντομότερο δυνατό”, ενώ προσπαθούν να διαχειριστούν την κατάσταση στην ηγεσία τους».
Η θέση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και οι πυρηνικές φιλοδοξίες
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε την ιρανική προσφορά ως «καλύτερη από ό,τι αναμενόταν», έθεσε όμως μια απαράβατη προϋπόθεση. Όπως τόνισε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, οποιαδήποτε τελική συμφωνία πρέπει οπωσδήποτε να εμποδίζει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Η Τεχεράνη, από την άλλη, συνεχίζει να αρνείται ότι επιδιώκει την κατασκευή ατομικής βόμβας, παρά τον εξαιρετικά αυξημένο εμπλουτισμό ουρανίου σε καθαρότητα που πλησιάζει οπλικές χρήσεις.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο απώτερος στόχος του παρατεταμένου αποκλεισμού είναι να αναγκαστεί το Ιράν να σταματήσει κάθε δραστηριότητα εμπλουτισμού ουρανίου, χρησιμοποιώντας το οικονομικό «στραγγάλισμα» ως τον κύριο μοχλό πίεσης.
Πολεμικό κλίμα και καταγγελίες στον ΟΗΕ
Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν άμεση και σε υψηλούς τόνους. Η στρατιωτική ηγεσία της χώρας ξεκαθάρισε ότι το Ιράν παραμένει σε «πολεμική ετοιμότητα», προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε νέα ενέργεια του εχθρού θα αντιμετωπιστεί με «νέα εργαλεία, μεθόδους και σε νέα πεδία επιχειρήσεων».
Παράλληλα, το Ιράν κατέθεσε επίσημη καταγγελία στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) για την κατάληψη ιρανικών πλοίων από τις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες αυτές ως «πειρατεία». Η ένταση στις θαλάσσιες οδούς έχει ξεκινήσει από τις αρχές Μαρτίου, όταν οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν τον πλήρη έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, επιβάλλοντας ένα άτυπο καθεστώς «διοδίων» για τα πλοία που διέρχονται με τις ΗΠΑ να εφαρμόζουν αμέσως μετά ναυτικό αποκλεισμό των Ιρανικών λιμανιών.
Παγκόσμιο οικονομικό σοκ και κρίση στον εφοδιασμό
Οι επιπτώσεις του ναυτικού αποκλεισμού είναι ήδη ορατές στην παγκόσμια οικονομία:
- Τιμές πετρελαίου: Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το αργό τύπου Brent σημείωσαν άνοδο, φτάνοντας τα 111,78 δολάρια το βαρέλι.
- Ναυτιλία: Σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), σχεδόν 2.000 πλοία και περίπου 20.000 ναυτικοί παραμένουν εγκλωβισμένοι στην περιοχή του Κόλπου.
- Επισιτιστική ασφάλεια: Ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι οι ελλείψεις σε καύσιμα και λιπάσματα, λόγω του αποκλεισμού, θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια παγκόσμια επισιτιστική κρίση, οδηγώντας εκατομμύρια ανθρώπους στην πείνα και τη φτώχεια.
Από τις 13 Απριλίου, όταν οι ΗΠΑ επέβαλαν τον δικό τους αποκλεισμό σε όλα τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια, ο αμερικανικός στρατός έχει ανακατευθύνει τουλάχιστον 39 πλοία που συνδέονται με το Ιράν στον Κόλπο του Ομάν, ενώ έχει καταλάβει δύο δεξαμενόπλοια στον Ινδικό Ωκεανό.
