Σφοδρές συντονισμένες επιθέσεις εξαπέλυσαν το Σάββατο οι τζιχαντιστές και οι αυτονομιστές σύμμαχοί τους Τουαρέγκ στο Μάλι, πλήττοντας ταυτόχρονα πολλές πόλεις και μια στρατηγικής σημασίας φυλακή. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μόλις λίγους μήνες μετά το προηγούμενο μεγάλο πλήγμα που αποσταθεροποίησε τη στρατιωτική χούντα της χώρας, αποδεικνύοντας την αδυναμία του καθεστώτος να ελέγξει την κατάσταση ασφαλείας.
Οι νέες συγκρούσεις αποτελούν συνέχεια της μεγάλης κλίμακας επιχείρησης στα τέλη Απριλίου, όταν η οργάνωση Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM), η οποία συνδέεται με την Αλ Κάιντα, και οι αυτονομιστές Τουαρέγκ του FLA (Απελευθερωτικό Μέτωπο του Αζαουάντ) κατέλαβαν τη στρατηγική πόλη Κιντάλ, σκοτώνοντας μάλιστα τον Υπουργό Άμυνας της χώρας, Σαντιό Καμαρά.
Αυτή τη φορά, οι αντάρτες έθεσαν στο στόχαστρο τις βόρειες περιοχές Γκάο, Ανεφίς και Αγκελόκ, τουλάχιστον τρεις ακόμα πόλεις στην κεντρική επικράτεια, καθώς και το σωφρονιστικό κατάστημα της Κενιερόμπα, το οποίο βρίσκεται μόλις 70 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας Μπαμακό.
Από τα στρατιωτικά πραξικοπήματα του 2020 και του 2021, το Μάλι κυβερνάται από τον στρατό, με τον επικεφαλής της χούντας, Στρατηγό Ασίμι Γκοΐτα, να έχει υποσχεθεί την αποκατάσταση της τάξης στη χώρα, η οποία μαστίζεται από βαθιά κρίση ασφαλείας ήδη από το 2012. Ωστόσο, οι υποσχέσεις αυτές παραμένουν ανεκπλήρωτες, καθώς οι αντάρτες κερδίζουν συνεχώς έδαφος.
Όπως δήλωσε ο Μπακαρί Σαμπέ, διευθυντής του Ινστιτούτου του Τιμπουκτού με έδρα το Ντακάρ της Σενεγάλης, «Όλες αυτές οι επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν ενδιάμεσα στάδια εν αναμονή μιας ακόμη πιο θεαματικής επίθεσης, συμβάλλουν στην εξασθένιση και την απομόνωση του καθεστώτος».
Η αντίδραση του στρατού και ο ρωσικός παράγοντας
Ο στρατός του Μάλι, υποστηριζόμενος από το Africa Corps —την ελεγχόμενη από τη Μόσχα παραστρατιωτική οργάνωση που αντικατέστησε τη Wagner— ενέτεινε τις δικές του επιχειρήσεις μετά τις επιθέσεις της 25ης και 26ης Απριλίου, χωρίς όμως να καταφέρει να αναχαιτίσει τη δυναμική των ανταρτών. Μέχρι αργά το απόγευμα του Σαββάτου, το μεγαλύτερο μέρος των μαχών είχε κοπάσει, με τις ένοπλες δυνάμεις να επιβεβαιώνουν αρχικά τις επιθέσεις στο Γκάο, το Ανεφίς, το Αγκελόκ, την κεντρική πόλη Σεβαρέ και τη φυλακή της Κενιερόμπα, ισχυριζόμενες ότι «οι επιθέσεις αυτές αποκρούστηκαν σθεναρά». Αργότερα, η στρατιωτική ηγεσία ανακοίνωσε ότι απέκρουσε επιθέσεις και στις κεντρικές πόλεις Κονά και Σομαντούγκου με τη συνδρομή του Africa Corps, σε μια σπάνια δημόσια παραδοχή της επιχειρησιακής συνεργασίας της με τις ρωσικές δυνάμεις.
Παρά τους ισχυρισμούς του στρατού περί πλήρους ελέγχου, τοπικός αξιωματούχος της περιοχής επιβεβαίωσε ότι οι αντάρτες ελέγχουν πλέον την πόλη Ανεφίς, με τους Ρώσους μισθοφόρους να παραμένουν «οχυρωμένοι στο στρατόπεδο της πόλης» και πολλούς στρατιώτες του Μάλι να έχουν συλληφθεί ως αιχμάλωτοι πολέμου. Ο εκπρόσωπος του FLA, Μοχάμεντ Ελμαουλούντ Ραμαντάν, επιβεβαίωσε νωρίτερα την ίδια ημέρα ότι «αρκετές θέσεις» στην περιοχή είχαν πέσει στα χέρια των δυνάμεών τους, καθώς το Ανεφίς και το Αγκελόκ αποτελούσαν τα τελευταία προπύργια του στρατού στην ευρύτερη περιφέρεια του Κιντάλ.
Οι μάχες σταμάτησαν στα μέσα του απογεύματος στο στρατηγικό κόμβο του Γκάο και στη Σεβαρέ, η οποία φιλοξενεί μια μεγάλη στρατιωτική βάση και αεροδρόμιο. Ο στρατός παραδέχθηκε έναν θάνατο στρατιώτη στο Γκάο, αριθμός που θεωρείται υποτιμημένος, ενώ ισχυρίστηκε ότι «εξουδετέρωσε 20 τρομοκράτες» στη Σεβαρέ. Σοβαρό πλήγμα αποτέλεσε και η επίθεση στο μεγάλο σωφρονιστικό συγκρότημα της Κενιερόμπα. Σύμφωνα με σωφρονιστικό υπάλληλο, οι επιτιθέμενοι υπερτερούσαν αριθμητικά των φυλάκων σε αναλογία πέντε προς ένα, προκαλώντας πυρκαγιές σε οχήματα και υποδομές, αν και δεν αναφέρθηκαν θάνατοι, ενώ τα ακριβή κίνητρα των τζιχαντιστών στη φυλακή παραμένουν ασαφή.
Η συμμαχία μεταξύ των παραδοσιακά νομάδων Τουαρέγκ του FLA και των ισλαμιστών του Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin, η οποία συγκροτήθηκε πριν από περίπου έναν χρόνο, έχει αλλάξει τις ισορροπίες, στρέφοντας τα κοινά πυρά τους κατά της χούντας και των Ρώσων συμμάχων της.
