Σημαντική ανατροπή της επιχειρησιακής εικόνας καταγράφεται στον άξονα του Λιμάν, στη βόρεια περιφέρεια του Ντονέτσκ, όπου η ουκρανική αντεπίθεση με την κωδική ονομασία Operation Vivaldi έχει αναγκάσει ρωσικές δυνάμεις να εγκαταλείψουν προωθημένες θέσεις και να αναδιπλωθούν ανατολικότερα.
Τις τελευταίες ώρες, ρωσικά κανάλια και στρατιωτικοί bloggers κάνουν λόγο για ιδιαίτερα δυσμενή κατάσταση για τις δυνάμεις της 20ής και της 25ης Στρατιάς της Ρωσίας, ενώ ορισμένες αναφορές προχωρούν ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι «η μάχη για το Λιμάν τελείωσε» με νίκη του ουκρανικού 3ου Σώματος Στρατού.
Η ουσία των πληροφοριών περί σοβαρής ρωσικής υποχώρησης επιβεβαιώνεται από ανεξάρτητες αναλύσεις και γεωεντοπισμένα δεδομένα. Ωστόσο, ο ισχυρισμός ότι ολόκληρη η μάχη έχει ολοκληρωθεί και ότι η 20ή και η 25η Στρατιά έχουν συνολικά υποχωρήσει πίσω από τον Σιβέρσκι Ντονέτς δεν έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιωθεί.
Το Institute for the Study of War (ISW) ανέφερε στην τελευταία αξιολόγησή του ότι οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές προελάσεις στον τομέα του Λιμάν, με τις νέες θέσεις τους να δημιουργούν προβλήματα στη ρωσική διοίκηση ακόμη και ως προς τον εντοπισμό της πραγματικής γραμμής επαφής. Ρωσικές πηγές έχουν παράλληλα αναγνωρίσει ότι η ουκρανική αντεπίθεση έχει εξαλείψει μεγάλο μέρος της ρωσικής προεξοχής βόρεια και βορειοδυτικά της πόλης.
Η «Vivaldi» άλλαξε την εικόνα γύρω από το Λιμάν
Η επιχείρηση Vivaldi αποκαλύφθηκε επισήμως στις 15 Σεπτεμβρίου από τον διοικητή του ουκρανικού 3ου Σώματος Στρατού, ταξίαρχο Αντρίι Μπιλέτσκι, αν και οι επιχειρήσεις είχαν αρχίσει αρκετό διάστημα νωρίτερα υπό αυστηρή επιχειρησιακή σιωπή.
Τότε το 3ο Σώμα είχε εκκαθαρίσει περίπου 75 τετραγωνικά χιλιόμετρα από ρωσικές ομάδες διείσδυσης και ανακαταλάβει ακόμη 10 τετραγωνικά χιλιόμετρα, στο πλαίσιο της πρώτης φάσης της επιχείρησης.
Στις 20 Σεπτεμβρίου, ο Μπιλέτσκι ανακοίνωσε τη δεύτερη φάση της Vivaldi, σύμφωνα με την οποία οι ουκρανικές δυνάμεις απελευθέρωσαν τα Σαντριχόλοβε και Ντερίλοβε και απέκτησαν πλήρη έλεγχο του Ντρομπίσεβε. Με βάση τα επίσημα ουκρανικά στοιχεία, οι δύο πρώτες φάσεις είχαν επαναφέρει περίπου 125 τετραγωνικά χιλιόμετρα υπό ουκρανικό έλεγχο.
Η ουκρανική διοίκηση υποστηρίζει επίσης ότι οι ρωσικές απώλειες κατά τις δύο πρώτες φάσεις ξεπέρασαν τις 3.000. Ο συγκεκριμένος αριθμός αποτελεί ουκρανικό στρατιωτικό απολογισμό και δεν έχει επαληθευτεί ανεξάρτητα.
Η επιχείρηση βασίστηκε σε εκτεταμένη χρήση FPV drones, ηλεκτρονικού πολέμου, πλήγματα μεγάλης ακτίνας κατά των ρωσικών εφοδιαστικών γραμμών και μη επανδρωμένων επίγειων συστημάτων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, βαρέα ουκρανικά drones μετέφεραν μη επανδρωμένα οχήματα-καμικάζι περισσότερα από 10 χιλιόμετρα πίσω από τις ρωσικές γραμμές πριν τα εξαπολύσουν εναντίον στόχων.
Πού υποχωρούν οι Ρώσοι
Εδώ βρίσκεται και η σημαντικότερη διόρθωση στις πληροφορίες που κυκλοφορούν.
Οι περισσότερο αξιόπιστες διαθέσιμες αναλύσεις δεν δείχνουν γενική αποχώρηση της 20ής και 25ης Ρωσικής Στρατιάς πίσω από τον Σιβέρσκι Ντονέτς. Αντιθέτως, η κύρια γραμμή προς την οποία φαίνεται να αναδιπλώνονται ρωσικά τμήματα είναι ο ποταμός Ζερέμπετς, ανατολικά του Λιμάν.
Η Meduza, εξετάζοντας διαθέσιμο υλικό από το μέτωπο και τις κινήσεις των δύο πλευρών, ανέφερε ότι οι ρωσικές δυνάμεις στην περιοχή είχαν αναγκαστεί να κινηθούν προς τον Τσόρνι Ζερέμπετς, παραπόταμο του Σιβέρσκι Ντονέτς. Το ίδιο επιχειρησιακό πλαίσιο περιγράφεται και από το ISW, το οποίο θεωρεί τον Ζερέμπετς πιθανή νέα γραμμή άμυνας εφόσον οι ουκρανικές δυνάμεις ολοκληρώσουν την εκκαθάριση των ρωσικών θέσεων δυτικά του ποταμού.
Οι δύο ρωσικοί σχηματισμοί είχαν διαφορετικούς αλλά αλληλοσυνδεόμενους ρόλους. Μονάδες της 20ής Στρατιάς επιχειρούσαν κυρίως βόρεια του Λιμάν, ενώ στοιχεία της 25ης Στρατιάς συμμετείχαν στην προσπάθεια κατάληψης της πόλης και στην προώθηση προς τον Σιβέρσκι Ντονέτς, με απώτερο στόχο την άσκηση πίεσης προς Σλοβιάνσκ και Κραματόρσκ.
Αυτό το σχέδιο έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα. Το ISW εκτιμά ότι η Vivaldi έχει ήδη διαταράξει τον ρωσικό σχεδιασμό για ευρεία περικύκλωση της ουκρανικής αμυντικής ζώνης του λεγόμενου «Fortress Belt» από τον βορρά. Ρωσικοί στρατιωτικοί bloggers έχουν επίσης αναγνωρίσει ότι οι ουκρανικές επιτυχίες στον συγκεκριμένο τομέα καθυστερούν τα ρωσικά σχέδια για προέλαση προς το Σλοβιάνσκ.
Ο Ζελένσκι δείχνει ότι η επιχείρηση δεν έχει τελειώσει
Το σημαντικότερο στοιχείο απέναντι στις αναφορές ότι «η μάχη τελείωσε» προέρχεται από τον ίδιο τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Στις 25 Σεπτεμβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι υπάρχουν θετικά αποτελέσματα και νέα πρόοδος «στην κατεύθυνση του Λιμάν και πέρα από αυτήν», αλλά απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, δηλώνοντας ότι θα είναι προσεκτικός «μέχρι να ολοκληρωθεί η επιχείρηση».
Η συγκεκριμένη δήλωση αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι, τουλάχιστον σε επίπεδο ουκρανικής διοίκησης, η Operation Vivaldi εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη και ότι οι επιχειρησιακοί στόχοι της επεκτείνονται πέρα από την απλή απομάκρυνση των ρωσικών δυνάμεων από το Λιμάν.
Το The War Zone είχε επίσης αναφέρει στις 24 Σεπτεμβρίου, επικαλούμενο στελέχη του 3ου Σώματος, ότι η επιχείρηση παραμένει ενεργή, ενώ οι ουκρανικές δυνάμεις επιχειρούν να εκμεταλλευθούν την αποδιοργάνωση των ρωσικών γραμμών πριν η Μόσχα δημιουργήσει νέα σταθερή αμυντική διάταξη.
Η συνολική εικόνα, επομένως, δείχνει σαφή ουκρανική επιχειρησιακή επιτυχία στον άξονα του Λιμάν αν και σημαντική ρωσική αναδίπλωση. Η 20ή και η 25η Στρατιά έχουν δεχθεί σοβαρή πίεση και έχουν χάσει θέσεις που είχαν αποκτηθεί έπειτα από μήνες επιχειρήσεων.
Δεν μπορεί όμως ακόμη να παρουσιαστεί ως επιβεβαιωμένο γεγονός ότι «η μάχη του Λιμάν τελείωσε», ούτε ότι οι δύο ρωσικές στρατιές έχουν συνολικά αποσυρθεί πίσω από τον Σιβέρσκι Ντονέτς. Η καλύτερα τεκμηριωμένη εικόνα δείχνει ρωσική υποχώρηση προς το παρόν προς τη γραμμή του Ζερέμπετς με φήμες να αναφέρουν ότι έχουν δοθεί εντολές για έκτακτη ενίσχυση των ρωσικών δυνάμεων, ενώ η ουκρανική επιχείρηση συνεχίζεται και ενδέχεται να βρίσκεται πριν από την επόμενη φάση της.
