Ισραήλ: Και τα δύο αραβικά κόμματα προτείνουν τον Αϊζενκότ για πρωθυπουργό – Πόσους βουλευτές συγκεντρώνει απέναντι στον Νετανιάχου

Και τα δύο αραβικά κόμματα της νέας Κνεσέτ στηρίζουν πλέον τον Γκαντί Αϊζενκότ. Η Κοινή Λίστα, η μεγαλύτερη αραβική παράταξη του ισραηλινού κοινοβουλίου, αποφάσισε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου να προτείνει στον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ να δοθεί η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον επικεφαλής του κεντρώου Γιασάρ και του μπλοκ της αντιπολίτευσης. Η απόφαση ανακοινώθηκε λίγες ώρες αφότου το Ραάμ (Ενωμένη Αραβική Λίστα) είχε προτείνει επίσης τον πρώην αρχηγό του Γενικού Επιτελείου.

Η αριθμητική αλλάζει σημαντικά. Οι 11 έδρες της Κοινής Λίστας και οι 8 του Ραάμ προστίθενται στους 48 βουλευτές του μπλοκ της αντιπολίτευσης, και ο Αϊζενκότ συγκεντρώνει έτσι τη στήριξη 67 βουλευτών, ενώ για πλειοψηφία στην Κνεσέτ των 120 εδρών αρκούν 61. Το μπλοκ του Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε βγει πρώτο από τις κάλπες της 27ης Οκτωβρίου με 53 έδρες, όπως είχαμε γράψει στο ρεπορτάζ μας για την καταμέτρηση, όμως ο απερχόμενος πρωθυπουργός έχει πλέον τη στήριξη μόλις 46 βουλευτών, αφού το υπερορθόδοξο κόμμα Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά (UTJ), με 7 βουλευτές, αρνήθηκε να προτείνει οποιονδήποτε υποψήφιο.

Στην ανακοίνωσή της, η Κοινή Λίστα, συμμαχία των κομμάτων Χαντάς, Μπαλάντ και Τάαλ, εξηγεί ότι η απόφαση ελήφθη ομόφωνα, ύστερα από διαβουλεύσεις των τριών συνιστωσών, και παραδέχεται ότι «δεν ήταν εύκολη». Στόχος, όπως λέει, είναι να μην επιστρέψουν στην εξουσία ο Νετανιάχου και η κυβέρνησή του. Ταυτόχρονα αφήνει αιχμές για τον ίδιο τον Αϊζενκότ: κατά την παράταξη, η αντιπολίτευση δεν έχει δείξει ακόμη ότι είναι διατεθειμένη να συγκρουστεί με την πολιτική του Νετανιάχου και να αντιμετωπίσει την υποκίνηση μίσους κατά των Αράβων πολιτών, καθώς και την αμφισβήτηση της νομιμότητας της ψήφου τους.

Η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε και στις διαβουλεύσεις με τον Χέρτσογκ στο Προεδρικό Μέγαρο της Ιερουσαλήμ. «Είμαι περήφανος για την αραβική κοινωνία, που παρά τον αποκλεισμό και τις επιθέσεις άντεξε, προόδευσε και άσκησε το δημοκρατικό της δικαίωμα», είπε ο βουλευτής Αχμάντ Τίμπι. Ο επικεφαλής της Κοινής Λίστας Γιούσεφ Τζαμπαρίν κατηγόρησε τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ για συνεχή υποκίνηση και είπε στον πρόεδρο ότι πρόκειται για δηλώσεις που, αν ακούγονταν σε ευρωπαϊκή χώρα με τη λέξη «Εβραίος» στη θέση της λέξης «Άραβας», θα τις χαρακτήριζε κανείς αντισημιτικές, και δικαίως.

Πιο τεταμένη ήταν η συνάντηση με το Ραάμ. Ο Χέρτσογκ ρώτησε ευθέως τον αρχηγό του, Μανσούρ Αμπάς, αν θεωρεί τη Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση. Ο Αμπάς απέφυγε να απαντήσει με ένα «ναι» ή ένα «όχι». Όταν το ερώτημα επανήλθε αργότερα στη συνάντηση, εξήγησε ότι χρειάζεται περιθώριο για να λειτουργεί ως γέφυρα και να προστατεύσει τον εαυτό του και την οικογένειά του, κάτι που χαρακτήρισε ζήτημα σωτηρίας ζωών. Δήλωσε πάντως ότι το κόμμα του αντιτίθεται κατηγορηματικά σε κάθε πράξη τρομοκρατίας και βίας, ότι στηρίζει τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς, μία από τις τέσσερις αρχές που έχει θέσει ο Αϊζενκότ για όποιον θέλει να μπει στον συνασπισμό του, και ότι υποστηρίζει το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα.

Από την άλλη πλευρά, η Οτζμά Γεχουντίτ του Μπεν Γκβιρ πρότεινε τον Νετανιάχου και επανέλαβε τον ισχυρισμό ότι οι εκλογές «κλάπηκαν», επικαλούμενη την έρευνα της Σιν Μπετ για χρήματα που φέρεται να έστειλαν ξένα κράτη σε αραβικές περιοχές. Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή έχει ήδη επικυρώσει τα αποτελέσματα και έχει διαπιστώσει ότι δεν θίχτηκε το αδιάβλητο της ψηφοφορίας, όπως εξηγούσαμε στο άρθρο μας για την απόφαση της Επιτροπής.

Οι 67 βουλευτές όμως δεν σημαίνουν αυτόματα κυβέρνηση. Ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, του οποίου το κόμμα πρότεινε κι αυτό τον Αϊζενκότ την Τετάρτη, έχει ξεκαθαρίσει ότι θα αποχωρήσει με τους 7 βουλευτές του Ισραέλ Μπεϊτένου από κάθε σχήμα με αραβικά κόμματα, κάτι που θα έριχνε τον συνασπισμό κάτω από το όριο των 61. Την ίδια κόκκινη γραμμή απέναντι στη συμμετοχή των αραβικών κομμάτων στην κυβέρνηση έχουν χαράξει και ο ίδιος ο Αϊζενκότ και ο Ναφτάλι Μπένετ. Ως εναλλακτική συζητείται μια κυβέρνηση μειοψηφίας, η οποία θα μπορούσε να περνά νομοσχέδια αρκεί να απέχουν στις ψηφοφορίες τουλάχιστον 13 από τους 26 βουλευτές του Ραάμ, της Κοινής Λίστας και του UTJ. Μια τέτοια συνεννόηση θα μπορούσε όμως να τιναχτεί γρήγορα στον αέρα από τα ανοιχτά μέτωπα: το παλαιστινιακό κράτος, τον πόλεμο στη Γάζα, τη στράτευση των υπερορθοδόξων και τους εποικισμούς στη Δυτική Όχθη.

Το χρονοδιάγραμμα είναι πιεστικό. Η νέα Κνεσέτ ορκίζεται στις 10 Νοεμβρίου και όποιος πάρει την εντολή θα έχει 28 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης 14 ημερών, για να σχηματίσει κυβέρνηση. Το Γιασάρ και το Λικούντ συναντούν τον πρόεδρο τελευταία, το βράδυ της Πέμπτης, και μετά ο Χέρτσογκ θα αποφασίσει, με τον Αϊζενκότ να θεωρείται το φαβορί για την πρώτη απόπειρα. Οι πρώτες ρωγμές στο μπλοκ της αντιπολίτευσης είχαν ήδη φανεί στην πρώτη κοινή του συνεδρίαση στη Χερτσλίγια. Αν ο Αϊζενκότ δεν τα καταφέρει, η σκυτάλη περνά στον Νετανιάχου. Αν αποτύχει και εκείνος και δεν προκύψει κυβέρνηση ενότητας, την οποία ο Αϊζενκότ έχει σχεδόν αποκλείσει, το Ισραήλ θα οδηγηθεί σε νέες εκλογές το 2027.