Ένα ακόμη στρατηγικό και ενεργειακό χτύπημα για την Τουρκία συνιστά η έγκριση από το Ισραήλ της μεγαλύτερης συμφωνίας φυσικού αερίου στην ιστορία του, με αποδέκτη την Αίγυπτο. Τη συμφωνία ανακοίνωσε την Τετάρτη ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, υπογραμμίζοντας τη γεωπολιτική και οικονομική της σημασία για την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
«Σήμερα ενέκρινα τη μεγαλύτερη συμφωνία φυσικού αερίου στην ιστορία του Ισραήλ. Πρόκειται για συμφωνία ύψους 112 δισ. σεκέλ (32,4 δισ. ευρώ)», δήλωσε ο Νετανιάχου σε τηλεοπτικό του μήνυμα, τονίζοντας ότι η συμφωνία ενισχύει τη σταθερότητα στην περιοχή.
Η συμφωνία είχε υπογραφεί ήδη από τον Αύγουστο μεταξύ του Ισραήλ και της Chevron, σε συνεργασία με τις NewMed και Ratio, και προβλέπει την εξαγωγή φυσικού αερίου από το κοίτασμα Λεβιάθαν προς την Αίγυπτο. Η ισραηλινή κυβέρνηση έδωσε πλέον το απαραίτητο «πράσινο φως», ξεπερνώντας εκκρεμότητες που είχαν καθυστερήσει την υλοποίησή της.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της NewMed, το κοίτασμα Λεβιάθαν –με εκτιμώμενα αποθέματα περίπου 600 δισ. κυβικών μέτρων– θα προμηθεύσει την Αίγυπτο με περίπου 130 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου έως το 2040 ή έως ότου καλυφθεί πλήρως η αξία των συμβολαίων. Εκπρόσωπος της Chevron χαιρέτισε την απόφαση του Ισραήλ, σημειώνοντας ότι ανοίγει τον δρόμο για την τελική επενδυτική απόφαση σχετικά με την επέκταση του κοιτάσματος.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Αίγυπτος αντιμετωπίζει σοβαρή ενεργειακή πίεση. Από το 2022 η εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου βρίσκεται σε πτώση, αναγκάζοντας το Κάιρο να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες του για ρόλο περιφερειακού ενεργειακού κόμβου και να δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια για εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Το Ισραήλ έχει πλέον εξελιχθεί σε βασικό προμηθευτή για την κάλυψη αυτού του κενού.
Για την Τουρκία, η συμφωνία Ισραήλ–Αιγύπτου ενισχύει έναν ενεργειακό άξονα που την αφήνει εκτός των βασικών εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ Ιερουσαλήμ και Καΐρου, με τη στήριξη αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών, υπονομεύει τις τουρκικές επιδιώξεις να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στους ενεργειακούς σχεδιασμούς της περιοχής.
Η νέα συμφωνία επιβεβαιώνει ότι ο ενεργειακός χάρτης της Ανατολικής Μεσογείου διαμορφώνεται χωρίς την Άγκυρα, ενισχύοντας τη θέση του Ισραήλ και της Αιγύπτου και προσθέτοντας έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των γεωπολιτικών απωλειών για την Τουρκία.
