Ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε τη Δευτέρα ότι η Τουρκία, υπό τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ήταν υπεύθυνη για την πτώση του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ, περιγράφοντας την εξέλιξη ως «μη φιλική κατάληψη» στη Συρία. Οι αινιγματικές για τους Τούρκους, δηλώσεις του Τραμπ έρχονται καθώς ετοιμάζεται να αναλάβει τα καθήκοντά του, επαναπροσδιορίζοντας ενδεχομένως την πολιτική των ΗΠΑ έναντι της Τουρκίας και της περιοχής.
«Το ήθελαν [οι Τούρκοι] για χιλιάδες χρόνια και το πήραν. Αυτοί οι άνθρωποι που μπήκαν ελέγχονται από την Τουρκία […] Ο Ερντογάν είναι πολύ έξυπνος και πολύ σκληρός», είπε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Φλόριντα.
Βασικά σημεία
- Ο Τραμπ κατηγορεί την Τουρκία ότι ενορχηστρώσε μια «μη φιλική κατάληψη» της Συρίας.
- Ο Ερντογάν επαινείται ως «έξυπνος» και «σκληρός» ηγέτης με σημαντική στρατιωτική ισχύ.
- Η ρητορική του Τραμπ σηματοδοτεί τόσο πρόκληση για την Τουρκία όσο και επαναβαθμονόμηση της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ στην περιοχή.
- Το Κουρδικό ζήτημα το νέο φλέγον ζήτημα και η παρουσία των ΗΠΑ
Η Τουρκία στη Συρία και η δήλωση Τραμπ
Ενώ η Τουρκία δεν υποστήριξε τώρα άμεσα την HTS, έχει υποστηρίξει άλλες ομάδες ανταρτών που συνεργάστηκαν με τη φατρία κατά τη διάρκεια της επίθεσής της και φαίνεται ότι υποστήριξε έμμεσα τις δυνάμεις της HTS με οπλισμό και πληροφορίες. Ο ισχυρισμός του Τραμπ ότι η Τουρκία ενορχήστρωσε την κατάρρευση της Συριακής Κυβέρνησης υπογραμμίζει την αυξανόμενη επιρροή της στη συριακή σύγκρουση.
«Η Τουρκία είναι μια μεγάλη δύναμη, παρεμπιπτόντως. Ο Ερντογάν είναι κάποιος με τον οποίο τα πήγαινα καλά, αλλά έχει μια μεγάλη στρατιωτική δύναμη που δεν έχει φθαρεί παρά τον πόλεμο εδώ και χρόνια. Έχει χτίσει μια πολύ μεγάλη στρατιωτική δύναμη. Το ήθελαν για χιλιάδες χρόνια και τώρα το κατάφεραν».
Οι αναλυτές όμως βλέπουν τις δηλώσεις Τραμπ τόσο ως θετικές όσο και ως μια προειδοποίηση προς την Τουρκία. Ο Jonathan Schanzer, εκτελεστικός διευθυντής του Ιδρύματος για την Άμυνα των Δημοκρατιών, μιλώντας στους FT είπε ότι ο Τραμπ στέλνει ένα σαφές μήνυμα:
«Ο Ερντογάν μπορεί να πίστευε ότι ο Τραμπ θα ήταν ο άσος του… Αλλά τώρα, δεν είναι σίγουρος πού ακριβώς βρίσκεται η κατάσταση. Ο Τραμπ έχει εκδώσει μια προειδοποίηση προς τους νέους ηγεμόνες της Συρίας και τους προστάτες τους, η οποία είναι «κυβερνήστε προσεκτικά, γιατί παρακολουθούμε».
Η πολιτική του Τραμπ για τις Αμερικανικές δυνάμεις στη Συρία
Τα σχόλια του Τραμπ για την Τουρκία ήρθαν κατά την διάρκεια ερωτήσεων για την προηγούμενη απόφασή του να αποσύρει τα στρατεύματα των ΗΠΑ από τη βόρεια Συρία κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρίας του, μια κίνηση που άφησε τις κουρδικές δυνάμεις ευάλωτες στην τουρκική στρατιωτική εισβολή. Υπερασπιζόμενος αυτή την απόφαση, ο Τραμπ είπε:
«Είχαμε 5.000 στρατιώτες μεταξύ ενός στρατού πέντε εκατομμυρίων ατόμων και ενός στρατού 250.000 ατόμων, και ρώτησα έναν στρατηγό: «Τι πιστεύετε για αυτή την κατάσταση;» Μου είπε: “Θα εξαφανιστούν αμέσως”. Και τους πήρα από εκεί. Και δέχθηκα πολλή κρίτικη. Και ξέρετε τι έγινε; Τίποτα. Τίποτα. Έσωσα πολλές ζωές. Τώρα έχουμε 900, έστειλαν μερικούς πίσω. Τώρα μια από τις πλευρές έχει ουσιαστικά εξαλειφθεί. Αλλά κανείς δεν ξέρει ποια είναι η άλλη πλευρά, αλλά εγώ ξέρω! η Τουρκία».
Η αναγνώριση από τον Τραμπ της στρατιωτικής ισχύος της Τουρκίας θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την πρόθεσή του να αξιολογήσει εκ νέου τις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας στη Μέση Ανατολή. Αυτό πάντως δεν σημαίνει ότι η στάση του θα είναι απαραίτητα θετική, η αγορά από την Τουρκία του ρωσικού συστήματος πυραυλικής άμυνας S-400, που οδήγησε στην εκδίωξη της Άγκυρας από το αμερικανικό πρόγραμμα μαχητικών F-35 και αρκετές προστριβές για πολιτικούς κρατούμενους της Τουρκίας σε συνδιασμό μάλιστα και με τις νέες επιλογές του Τραμπ για το επιτελείο του, δείχνουν ότι τα πράγματα ακόμα είναι αβέβαια. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι ο Τραμπ δήλωσε πλέον ξεκάθαρα ότι η Τουρκία υποστήριξε τζιχαντιστικές δυνάμεις, τους αρχηγούς των οποίων οι ΗΠΑ έχουν σε λίστα καταζητούμενων.
Τι ακολουθεί για τη Συρία;
Με τον Άσαντ στην εξορία και τις τζιχαντιστικές και αντιπολιτευόμενες φατρίες να εδραιώνουν την εξουσία τους, η περιοχή αντιμετωπίζει βαθιά αβεβαιότητα. Τα σχόλια του Τραμπ τοποθετούν την Τουρκία στο επίκεντρο της συζήτησης, υπογραμμίζοντας την σημαντική επιρροή της στην σύγκρουση και όλοι αναμένουν να δουν ποιά θα είναι η στάση του νέου Προέδρου των ΗΠΑ στα Κουρδικά ζητήματα.
