Οι αναφορές στα ελληνικά ΜΜΕ ότι το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης – Great Sea Interconnector (GSI) που θα συνδέσει Ελλάδα-Κύπρο και Ισραήλ ενδέχεται να ακολουθήσει «ελαφρώς τροποποιημένη» όδευση προκειμένου να αποφύγει το νέο τουρκικό θαλάσσιο πάρκο Φετιγιέ–Κας εμφανίζουν ένα σοβαρό γεωγραφικό και τεχνικό κενό: από τα διαθέσιμα δημόσια στοιχεία δεν προκύπτει ότι η υφιστάμενη βασική χάραξη του καλωδίου Κρήτης–Κύπρου περνούσε εξαρχής μέσα από τη συγκεκριμένη περιοχή.
Το ζήτημα απέκτησε πρόσθετη σημασία στις 28 Σεπτεμβρίου, όταν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι δεν γνωρίζει κανέναν σχεδιασμό αλλαγής της όδευσης. Ο κ. Μαρινάκης ανέφερε ότι η πληροφόρησή του είναι πως το έργο θα προχωρήσει «στη βάση του αρχικού σχεδιασμού».
Η διάψευση αυτή αφορά δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία Αθήνα και Παρίσι εξέταζαν μια ελαφριά αλλαγή της χάραξης, ώστε το καλώδιο να μην εισέλθει σε περιοχές που η Τουρκία έχει εντάξει στο παράνομο θαλάσσιο πάρκο Fethiye–Kaş και να μην μπορεί η Άγκυρα να επικαλεστεί εκεί δικαίωμα απαγόρευσης δραστηριοτήτων.
Τι δείχνει η πραγματική γεωγραφία του GSI
Το επίσημο ευρωπαϊκό σχέδιο αφορά στο πρώτο στάδιο μια υποθαλάσσια σύνδεση Κρήτης–Κύπρου μήκους περίπου 898 χιλιομέτρων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Nexans περιγράφουν το ίδιο σκέλος ως απευθείας διασύνδεση μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, με μέγιστα βάθη που φτάνουν τα 3.000 μέτρα.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Το Φετιγιέ–Κας βρίσκεται πολύ βορειότερα, απέναντι από τις νοτιοδυτικές τουρκικές ακτές και στην ευρύτερη περιοχή του Καστελλόριζου. Αντιθέτως, ο επιχειρησιακά επιβεβαιωμένος διάδρομος του GSI κινείται από την Κρήτη προς την περιοχή νοτίως της Κάσου και της Καρπάθου και από εκεί προς την Ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο.
Το ίδιο το τουρκικό υπουργείο Γεωργίας και Δασών αναφέρει ότι το πάρκο Φετιγιέ–Κας καλύπτει 2.170.603 εκτάρια στα ανοικτά των τουρκικών επαρχιών Μούγλα και Αττάλειας, δηλαδή περίπου 21.706 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η περιοχή είχε ήδη περιληφθεί στον τουρκικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό από το 2025 και απέκτησε καθεστώς «εθνικού πάρκου» με την απόφαση της 16ης Αυγούστου 2026.
Με βάση συνεπώς τη δημόσια γνωστή χάραξη και τις περιοχές των πραγματικών ερευνών του έργου, δεν τεκμηριώνεται έως τώρα ότι ο GSI έπρεπε να περάσει μέσα από το πάρκο Φετιγιέ–Κας.
Η εικόνα που προκύπτει σήμερα είναι επομένως αρκετά σαφής: υπάρχει πραγματικό γεωπολιτικό πρόβλημα για τον GSI, αλλά αυτό εντοπίζεται πρωτίστως στον διάδρομο Κάσου–Καρπάθου με βάση τις παράνομες τουρκικές αξιώσεις περί υφαλοκρηπίδας, όχι σε μια αποδεδειγμένη διέλευση του καλωδίου μέσα από το παράνομο πάρκο Φετιγιέ–Κας. Η ίδια η ελληνική κυβέρνηση δηλώνει πλέον ότι δεν γνωρίζει καμία τροποποίηση και ότι ο σχεδιασμός παραμένει ο αρχικός.
Κατά συνέπεια, ο ισχυρισμός ότι απαιτείται «εναλλακτική όδευση για να αποφευχθεί το Φετιγιέ–Κας» δεν επιβεβαιώνεται μέχρι στιγμής από τα διαθέσιμα δημόσια τεχνικά και γεωγραφικά δεδομένα. Αυτό δεν αποκλείει μικρές τεχνικές μεταβολές της χάραξης για λόγους βυθομετρίας, ασφάλειας ή εγκατάστασης, είναι όμως διαφορετικό ζήτημα από μια πολιτική παράκαμψη του τουρκικού θαλάσσιου πάρκου.
