Ένα πρώτο τυπικό βήμα για να ξαναρχίσουν οι εργασίες στο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, τον Great Sea Interconnector (GSI), έγινε την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου. Το Λιμενικό Σώμα–Ελληνική Ακτοφυλακή δημοσίευσε ανακοίνωση για αίτηση εξαίρεσης ώστε να χρησιμοποιηθεί το πλοίο ABEILLE MARENGO (IMO 9388613), με σημαία Γαλλίας, σε θαλάσσιες έρευνες για την πόντιση των υποβρύχιων καλωδίων συνεχούς ρεύματος της διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου παράλληλα με το αίτημα προς το ΥΠΕΞ και ΥΠΕΘΑ για την έκδοση NAVTEX.
Η εξαίρεση αφορά τα τμήματα της περιοχής ερευνών που βρίσκονται μέσα στα ελληνικά χωρικά ύδατα, όπου οι εργασίες με πλοίο ξένης σημαίας χρειάζονται άδεια. Η διαδικασία προβλέπει ότι το Λιμενικό απευθύνεται στις λιμενικές αρχές, στο Ναυτικό Επιμελητήριο και στις ενώσεις πλοιοκτητών ρυμουλκών και πλοίων μικρών αποστάσεων, ώστε να δηλωθεί αν υπάρχει ελληνικό πλοίο που μπορεί να κάνει την ίδια δουλειά. Αν δεν υπάρξει, ανοίγει ο δρόμος για την άδεια.
Σύμφωνα με το γαλλικό ναυτιλιακό ιστότοπο πληροφοριών Marine-marchande.net, το Abeille Marengo είναι πλοίο υποστήριξης υπεράκτιων εργασιών και ρυμούλκησης αγκυρών (AHTS), κατασκευής 2009 στο ναυπηγείο STX Norway Offshore στο Brattvaag της Νορβηγίας. Έχει μήκος 73,2 μέτρα, πλάτος 20 μέτρα, ισχύ 10.200 kW από τέσσερις κινητήρες MAN, δύναμη έλξης 179 τόνων και ταχύτητα 13 κόμβων. Ιδιοκτήτης είναι ο ισπανικός όμιλος Boluda και διαχειρίστρια η γαλλική Les Abeilles. Το πλοίο ναυπηγήθηκε ως Maersk Tracer και την περίοδο 2023-2026 έπλεε ως SPM Neel Pratap 180.
Ο GSI είναι καλώδιο συνεχούς ρεύματος μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, που θα συνδέσει το ηλεκτρικό σύστημα του Ισραήλ και της Κύπρου με την Κρήτη και από εκεί με το ευρωπαϊκό δίκτυο. Έχει χαρακτηριστεί έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και έχει λάβει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ. Η Κύπρος είναι σήμερα το μόνο κράτος μέλος της ΕΕ χωρίς ηλεκτρική διασύνδεση με άλλη χώρα.
Οι έρευνες βυθού στην περιοχή ανατολικά της Κρήτης είναι το σημείο όπου το έργο έχει συναντήσει τα μεγαλύτερα εμπόδια, καθώς η Τουρκία αμφισβητεί ελληνικές θαλάσσιες ζώνες στην περιοχή. Το Πολεμικό Ναυτικό αναμένεται να βρίσκεται κοντά του με μονάδες ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε Τουρκική πρόκληση ή παρενόχληση .
Η πολιτική διάσταση του ζητήματος έχει φανεί και από τις δηλώσεις για υποχωρήσεις στην Κάσο. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι ο GSI δεν είναι πια μόνο ελληνοκυπριακό αλλά ευρωπαϊκό έργο.
Η αίτηση εξαίρεσης είναι διοικητική διαδικασία και δεν σημαίνει ότι οι εργασίες ξεκινούν αμέσως. Δείχνει όμως ότι υπάρχει πλέον συγκεκριμένο πλοίο και ότι η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών στα ελληνικά χωρικά ύδατα κινείται ξανά με γρήγορους ρυθμούς.
