Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να ξεμπλοκάρει την πώληση των κινητήρων F-110 της General Electric στην Τουρκία, σε συνδυασμό με την εντολή του για διερεύνηση νομικών διόδων επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, έχει προκαλέσει ισχυρούς πολιτικούς τριγμούς στο Κογκρέσο. Λίγο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, η πρόθεση του Λευκού Οίκου να προχωρήσει σε μια αμυντική συμφωνία ύψους άνω των 700 εκατομμυρίων δολαρίων συναντά σθεναρή διακομματική αντίσταση.
Οι ελληνοαμερικανικοί κύκλοι και επιφανή μέλη του νομοθετικού σώματος των ΗΠΑ αντέδρασαν άμεσα. Με κοινή τους δήλωση, οι τέσσερις Ρεπουμπλικανοί βουλευτές Γκας Μπιλιράκης, Νικόλ Μαλλιωτάκη, Μάικ Χαριδόπουλος και Τζίμι Πατρώνης, μαζί με τους Δημοκρατικούς συναδέλφους τους Κρις Παππάς και Ντίνα Τάιτους, εξέφρασαν την κατηγορηματική τους αντίθεση στους σχεδιασμούς της κυβέρνησης, υπογραμμίζοντας τους κινδύνους για την περιφερειακή σταθερότητα.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ανταποκρίτριας της ΕΡΤ στην Ουάσιγκτον, Λένας Αργύρη, η συμμαχία των βουλευτών επισημαίνει ότι η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξακολουθεί να αποτελεί παράγοντα αποσταθεροποίησης στην Ανατολική Μεσόγειο. Στο κείμενο της παρέμβασής τους εξηγούν αναλυτικά τους λόγους για τους οποίους οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρέπει να επιβραβεύσουν την Άγκυρα με προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία. Μεταξύ άλλων, υπενθυμίζουν τη συνεχιζόμενη παράνομη κατοχή της βόρειας Κύπρου, την κλιμάκωση της εχθρικής ρητορικής απέναντι στο Ισραήλ, καθώς και τη διατήρηση αναθεωρητικών θαλάσσιων διεκδικήσεων στο Αιγαίο.
Παράλληλα, το American Hellenic Institute (AHI) απέστειλε επείγουσα επιστολή προσωπικά στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας βαθιά ανησυχία. Ο πρόεδρος του ινστιτούτου, Νικ Λαρυγγάκης, κάλεσε την αμερικανική ηγεσία να παραμείνει συνεπής με τις δικές της προηγούμενες αποφάσεις, τονίζοντας ότι η Τουρκία δεν έχει αλλάξει στάση στα κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας που αφορούν τη συμμαχία.
Το τεχνικό σκέλος της αντιπαράθεσης επικεντρώνεται στους κινητήρες F-110, τους οποίους η Τουρκία έχει ανάγκη για την ολοκλήρωση του εγχώριου μαχητικού της, γνωστού ως KAAN. Αν και οι κινητήρες αυτοί συναρμολογούνται εντός τουρκικού εδάφους, υπόκεινται αυστηρά σε αμερικανικούς περιορισμούς εξαγωγών, καθιστώντας την έγκριση της Ουάσιγκτον απαραίτητη προϋπόθεση.
Η συζήτηση για τα F-35 περιπλέκει ακόμη περισσότερο το γεωπολιτικό σκηνικό. Η Άγκυρα αποβλήθηκε επισήμως από το πρόγραμμα το 2019, μετά την απόφαση της να προμηθευτεί το ρωσικό σύστημα αεράμυνας S-400. Η κίνηση αυτή ενεργοποίησε τον αμερικανικό νόμο CAATSA (Νόμος για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων), ο οποίος απαγορεύει ρητά τη στρατιωτική συνεργασία με χώρες που συνάπτουν σημαντικές αμυντικές συμφωνίες με τη Μόσχα.
Ανώτατα στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, επιβεβαίωσαν ότι το Πεντάγωνο υπό τον Υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ εξετάζει τις νομικές παραμέτρους για το αν η Τουρκία πληροί τα κριτήρια πιστοποίησης. Ωστόσο, η προσπάθεια παράκαμψης των κυρώσεων CAATSA χωρίς την πλήρη απομάκρυνση των S-400 από το τουρκικό έδαφος αναμένεται να πυροδοτήσει σφοδρή σύγκρουση μεταξύ του Λευκού Οίκου και των επιτροπών εξωτερικών υποθέσεων του Κογκρέσου.
