Μια νέα εξέλιξη έρχεται από την Λιβύη, καθώς η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) υπέγραψε σήμερα μνημόνιο συνεργασίας με την Τουρκική Κρατική Εταιρεία Πετρελαίου (TPAO) για γεωλογικές και γεωφυσικές έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο – συνοδευόμενο από δύο διαφορετικούς και αντιφατικούς χάρτες που περιπλέκουν την κατάσταση στέλνοντας όμως και θετικά μηνύματα.
Η συμφωνία, που υπεγράφη στην Κωνσταντινούπολη από τον πρόεδρο της NOC, Μασούντ Σουλεϊμάν, και τον γενικό διευθυντή της Τουρκικής TPAO, Αχμέτ Τουρκόγλου, προβλέπει γεωφυσικές έρευνες σε τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα και 2D σεισμική έρευνα μήκους 10.000 χιλιομέτρων εντός εννέα μηνών.
Διπλός χάρτης με διπλό μήνυμα – πρόκληση και σύγχυση
Κατά τη διάρκεια της τελετής υπογραφής, παρουσιάστηκαν δύο διαφορετικοί χάρτες: ο πρώτος απεικονίζει τις παράνομες θαλάσσιες ζώνες που απορρέουν από το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο παραβιάζει ευθέως την ελληνική δυνητική ΑΟΖ και παρακάμπτει την Κρήτη και άλλα ελληνικά νησιά.
Ο δεύτερος χάρτης όμως δείχνει τις νέες περιοχές ερευνών (blocks) που υπέγραψαν και συμπληρώνουν αυτές που υπήρχαν πριν από μήνες, όπως σας είχαμε ενημερώσει, και φαίνεται να σέβεται την “μέση γραμμή” βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS), και έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το τουρκολιβυκό αφήγημα. Μάλιστα, φαίνεται να αναγνωρίζει πλήρη επήρεια στην Γαύδο, κόντρα στα τουρκικά αφηγήματα και αντικρούει και την παράνομη επέκταση της Λιβυκής ΑΟΖ καθώς την αποτυπώνει διαφορετικά.
Ωστόσο, η ταυτόχρονη παρουσίαση των δύο αυτών χαρτών προκαλεί εύλογες ανησυχίες για διγλωσσία της Λιβύης και για ένα οργανωμένο σχέδιο αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας, με διπλωματικά μηνύματα που απευθύνονται τόσο στην Τουρκία όσο και στη διεθνή κοινότητα πιθανότατα για να αποφύγουν τις συνέπειες των πράξεων τους καθώς ο NOC προσπαθεί πιθανότατα να απεμπλακεί η Λιβύη όσο το δυνατόν γίνεται από το παράνομο Τουρκολιβυκό μνημόνιο αλλά βρίσκει εμπόδια στην Λιβυκή κυβέρνηση της Τρίπολης.
Παραβίαση της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας και της Κυπριακής ΑΟΖ
Η παρουσία και η πολιτική αποδοχή του πρώτου χάρτη παραβιάζει άμεσα τη συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, η οποία υπογράφηκε το 2020 και αναγνωρίστηκε από τον ΟΗΕ, αλλά και της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόκειται για κατάφωρη παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της διεθνούς νομιμότητας, καθώς το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν αναγνωρίζεται ούτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε από τα Ηνωμένα Έθνη αλλά ούτε και από την Αίγυπτο.
Η συμφωνία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας Λιβύης-Τουρκίας στον τομέα της ενέργειας, με στόχο την ενίσχυση των ηλεκτρικών υποδομών της Λιβύης και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με ορίζοντα παραγωγής 4 GW μέχρι το 2035.
Ωστόσο, πίσω από τις τεχνικές λεπτομέρειες της συνεργασίας, στον πρώτο χάρτη κρύβεται μια συντονισμένη προσπάθεια ανατροπής του υφιστάμενου θαλάσσιου status quo στην Ανατολική Μεσόγειο, που απειλεί άμεσα τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και θέτει σε κίνδυνο τη σταθερότητα στην περιοχή. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι τόσο η Δυτική όσο και η Ανατολική Λιβύη του Χαλίφα Χαφτάρ απειλούν την Ελλάδα με ενέργειες σε περίπτωση που ασκήσουμε τα νόμιμα δικαιώματα μας.
Η παρουσίαση δύο αντιφατικών χαρτών αν και αφήνει θετικά μηνύματα μέσω της οριοθέτησης που σέβεται την μέση γραμμή, δείχνει όμως και τι σαφή πρόθεση επιβολής από την Άγκυρα του παράνομου τουρκολιβυκού αφήγηματος και συνιστά σοβαρή κλιμάκωση. Η Ελλάδα πρέπει άμεσα μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης να λάβει σαφή θέση απέναντι σε τέτοιες ενέργειες που υπονομεύουν τη διεθνή νομιμότητα και απειλούν την ειρήνη στην Ανατολική Μεσόγειο και να κλιμακώσει περαιτέρω ακόμα και με στρατιωτικά βήματα αν απαιτηθεί. Είναι μια πολύ καλή στιγμή για την εξάσκηση του νόμιμου δικαιώματος της χώρας μας για επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια, κίνηση που θα στείλει τα κατάλληλα μηνύματα προς όλες τις κατευθύνσεις.
Φωτογραφίες από τον Λιβυκό NOC:
