Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει η τοποθέτηση του υπουργού Ναυτιλίας, κ. Βασίλη Κικίλια, αναφορικά με τη δραστηριότητα τουρκικών αλιευτικών σκαφών στο Αιγαίο. Ο υπουργός έκανε λόγο για «αβλαβή διέλευση», ενώ συνέδεσε τη μειωμένη αντίδραση στις τουρκικές πρακτικές στο ανατολικό Αιγαίο με την απελευθέρωση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών το 2017.
Τι είπε ο κ. Κικίλιας
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, τα τουρκικά αλιευτικά σκάφη που κινούνται στις Κυκλάδες απλώς διέρχονται από την Ιταλία και Μάλτα με τελικό προορισμό την Τουρκία και δεν ψαρεύουν σε ελληνικά χωρικά ύδατα. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε μια «ενδοτικότητα» το 2017, όταν, όπως είπε, η Ελλάδα απέφυγε να ελέγξει αυστηρά τη δραστηριότητα των τουρκικών τράτων, προκειμένου να διασφαλιστεί η απελευθέρωση των στρατιωτικών Δημήτρη Κούκλατζη και Άγγελου Μητρετώδη.
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός προανήγγειλε διάβημα προς την Άγκυρα και υπογράμμισε ότι το Λιμενικό θα συνεχίσει να εμποδίζει και να διώκει παραβιάσεις της νομοθεσίας.
Γιατί προκαλούν αντιδράσεις οι δηλώσεις
Οι τοποθετήσεις του κ. Κικίλια έχουν χαρακτηριστεί προβληματικές για τρεις βασικούς λόγους:
- Παραδοχή υποχώρησης
Η αναφορά σε «ενδοτικότητα» το 2017 συνιστά παραδοχή εγκατάλειψης κυριαρχικών δικαιωμάτων. Τέτοιες δηλώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την Τουρκία ως επιχείρημα αμφισβήτησης της ελληνικής θέσης στο Αιγαίο. - Λανθασμένη χρήση του όρου “αβλαβής διέλευση”
Η έννοια της «αβλαβούς διέλευσης» αφορά πλοία που περνούν χωρίς να σταματούν ή να ασκούν δραστηριότητα. Η παρουσία βιομηχανικών τράτων με τη δυνατότητα αλιείας δεν μπορεί να θεωρείται «αβλαβής διέλευση» ειδικά την στιγμή που οι έλληνες ψαράδες υποφέρουν από αυτή την κατάσταση και έχουν πολλάκις αναφέρει ότι οι Τούρκοι ψαρεύουν σχεδόν ανενόχλητοι. Η χρήση του όρου από τον κ. Κικίλια παραποιεί το πνεύμα του διεθνούς δικαίου. - Αντίφαση με την επίσημη γραμμή
Το Υπουργείο Εξωτερικών ουδέποτε έχει αναγνωρίσει άτυπη συμφωνία για την παρουσία τουρκικών αλιευτικών στο Αιγαίο. Αντίθετα, κάθε παραβίαση πρέπει να καταγράφεται και να απαντάται θεσμικά. Η τοποθέτηση του κ. Κικίλια δείχνει ασυνεπή στάση σε σχέση με την επίσημη διπλωματική πολιτική της χώρας.
Η ουσία του προβλήματος
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει ήδη σοβαρές πιέσεις στην αλιεία, τόσο από την υπεραλίευση όσο και από την τουρκική προκλητικότητα. Δηλώσεις που εμφανίζονται να «νομιμοποιούν» ή να δικαιολογούν την παρουσία τουρκικών τράτων ειδικά με την παρουσίαση κρατικής υποχωρητικότητας πλήττουν την αξιοπιστία της χώρας και δημιουργούν επικίνδυνα προηγούμενα σε διπλωματικό επίπεδο.
