Διάγγελμα προς τον τουρκικό λαό απηύθυνε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το βράδυ της Παρασκευής, με αφορμή την απόφαση μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί.
Το διάγγελμα ξεκίνησε στις 20:53, με ορισμένα τουρκικά μέσα να αναφέρουν ότι η ώρα επελέγη συμβολικά, για το έτος 2053, όταν συμπληρώνονται 600 χρόνια από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453.
Στην ομιλία του, ο Τούρκος πρόεδρος είπε μεταξύ άλλων:
«Ακυρώνουμε την είσοδο επί πληρωμή, καθώς η Αγία Σοφία εγκαταλείπει το μουσειακό καθεστώς.
Η κοινή παγκόσμια κληρονομιά της Αγίας Σοφίας θα συνεχίσει να αγκαλιάζει όλο τον κόσμο με το νέο της καθεστώς, με τρόπο ειλικρινή και αυθεντικό.
Οι πόρτες της Αγίας Σοφίας θα είναι ανοιχτές σε όλους, ντόπιους και ξένους, Μουσουλμάνους και μη.
Σχεδιάζουμε να ολοκληρώσουμε σύντομα τις προετοιμασίες και να την ανοίξουμε για προσευχή την Παρασκευή 24 Ιουλίου».
Ο Ερντογάν κάλεσε όλους να σεβαστούν την απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου της Τουρκίας: «Καλώ όλους να σεβαστούν την απόφαση για την Αγία Σοφία, η οποία ελήφθη από τα δικαστικά και εκτελεστικά όργανα της χώρας μας.
Κατανοούμε όλες τις απόψεις που διατυπώνονται στη διεθνή αρένα. Ωστόσο, το ζήτημα αφορά την κυριαρχία της Τουρκίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε παραβίαση της ανεξαρτησίας μας οποιαδήποτε στάση ξεπερνά την έκφραση γνώμης».
Στο μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του, ο Ερντογάν επιχείρησε να υποστηρίξει ότι οι Οθωμανοί, από την Άλωση μέχρι σήμερα, προστατεύουν και διατηρούν την Αγία Σοφία.
Δήλωσε ότι οι Οθωμανοί «παρέλαβαν» την Αγία Σοφία από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία σχεδόν κατεστραμμένη και ότι όχι μόνο δεν έβλαψαν το μνημείο, αλλά το σεβάστηκαν, αφού το ανακαίνισαν και διατήρησαν το όνομά του ενώ λειτουργούσε ως τέμενος.
Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος έκανε αναφορά στο Βατικανό:
«Το δικαίωμα του τουρκικού έθνους στην Αγία Σοφία δεν είναι μικρότερο από αυτό των πρώτων κατασκευαστών του έργου πριν από περίπου 1.500 χρόνια.
Αντιθέτως, το δικαίωμα του έθνους μας στην Αγία Σοφία, που θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα έργα της ανθρώπινης κληρονομιάς, είναι μεγαλύτερο λόγω των συνεισφορών μας και της ισχυρής ιδιοκτησίας του.
Πρόκειται για την ίδια λογική με την οποία απαιτούμε από το Βατικανό να μετατραπεί σε μουσείο και επιμένουμε ότι η Αγία Σοφία πρέπει να παραμείνει μουσείο».
«Επαναλαμβάνω και υπογραμμίζω ότι θα ανοίξουμε την Αγία Σοφία για να λειτουργήσει ως τζαμί, διατηρώντας ταυτόχρονα την κοινή παγκόσμια πολιτιστική της κληρονομιά», ανέφερε ο Ερντογάν στην ολοκλήρωση του διαγγέλματός του.
