Οι προκλήσεις της Τουρκίας στην περιοχή αποτελούν ζήτημα στρατηγικής σημασίας, το οποίο βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας στις επαφές των ηγετών της Κύπρου, του Ισραήλ και της Ελλάδας, δήλωσε ο πρέσβης του Ισραήλ στη Λευκωσία Σάμι Ρέβελ, σε συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο» της Κύπρου.
Σύμφωνα με τον κ. Ρέβελ, οι ενέργειες της Τουρκίας βρέθηκαν στην κορυφή της ατζέντας των συνομιλιών των πρωθυπουργών του Ισραήλ και της Ελλάδας κατά την πρόσφατη συνάντησή τους. Οι τουρκικές προκλήσεις θα βρεθούν σίγουρα και στην ατζέντα των συνομιλιών που θα έχουν προσεχώς ο Νίκος Αναστασιάδης και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο πρωθυπουργός Νετανιάχου δήλωσε εκ νέου, κατά την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού, ότι ο αγωγός EastMed θα προχωρήσει. Υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν ότι, εάν ο αγωγός δεν υλοποιηθεί, η συνεργασία των τριών χωρών (Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας) δεν θα προχωρήσει. Ποια είναι τα δικά σας σχόλια;
Οι ηγέτες της Κύπρου, του Ισραήλ και της Ελλάδας είχαν υπογράψει νωρίτερα φέτος τη διακυβερνητική συμφωνία για τον αγωγό EastMed και είναι πλήρως αφοσιωμένοι στο έργο. Όπως φάνηκε και κατά την επίσκεψη του κ. Μητσοτάκη στο Ισραήλ, υπάρχει πλήρης στήριξη από τους δύο πρωθυπουργούς. Το ίδιο ισχύει και από πλευράς Κύπρου. Η κυπριακή κυβέρνηση έχει ήδη εγκρίνει τη συμφωνία και είμαστε σίγουροι ότι πολύ σύντομα θα επικυρωθεί και από τη Βουλή.
Βρισκόμαστε σε μια φάση όπου θα τίθενται ερωτήματα. Στα εβραϊκά λέμε ότι είναι «σαν να μετράς τη θερμοκρασία μέσα στο φλιτζάνι του τσαγιού». Εξερχόμαστε από μια δύσκολη περίοδο, την πανδημία, μια πρωτοφανή κατάσταση για όλους. Γι’ αυτό δεν είναι σοφό να μετράμε τη θερμοκρασία μέσα στο φλιτζάνι. Πρέπει να κοιτάζουμε την ευρύτερη εικόνα.
Και η ευρύτερη εικόνα δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια υπήρξαμε πολύ τυχεροί στην ανακάλυψη μεγάλων ποσοτήτων φυσικού αερίου στην ΑΟΖ του Ισραήλ. Μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου βρέθηκαν και στην κυπριακή ΑΟΖ. Στην ευρύτερη περιοχή οι ποσότητες είναι ακόμη μεγαλύτερες, αν προστεθούν και εκείνες της Αιγύπτου. Αναζητούμε αγορές στην περιοχή μας και ήδη στο Ισραήλ το 70% της παραγωγής ηλεκτρισμού προέρχεται από φυσικό αέριο. Και η Κύπρος κινείται προς την ίδια κατεύθυνση.
Την ίδια ώρα, είναι σαφές ότι η Ευρώπη, που δεν είναι πολύ μακριά από εμάς, χρειάζεται ενέργεια και ενεργειακή ασφάλεια. Ο τρόπος να επιτευχθεί αυτό είναι να συνδεθεί η περιοχή μας με την Ευρώπη. Ως εκ τούτου, ο αγωγός της Ανατολικής Μεσογείου, από το Ισραήλ στην Κύπρο και την Ελλάδα και από εκεί στην Ευρώπη, είναι πολύ σημαντικός, τόσο για την ανάπτυξη της περιοχής μας όσο και για τη συνεργασία μας με την Ευρώπη.
Υπάρχουν, όμως, αντιδράσεις από γειτονικές χώρες σε σχέση με τον αγωγό EastMed και το Ενεργειακό Φόρουμ. Πώς μπορούν οι χώρες της περιοχής να τις ξεπεράσουν;
Το θέμα αυτό ήταν στην κορυφή της ατζέντας των συνομιλιών των πρωθυπουργών Νετανιάχου και Μητσοτάκη αυτή την εβδομάδα. Θίγετε ένα πολύ σημαντικό ζήτημα, που τυγχάνει της πλήρους προσοχής των ηγετών. Θα βρεθεί στην κορυφή της ατζέντας της προσεχούς συνάντησης του πρωθυπουργού Νετανιάχου με τον πρόεδρο Αναστασιάδη, ενώ θα συζητηθεί και μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών Νίκου Χριστοδουλίδη και Γκάμπι Ασκενάζι. Είναι ένα κεφάλαιο στρατηγικής σημασίας.
Πρέπει πρώτα απ’ όλα να κοιτάξουμε τι κάνουμε οι ίδιοι. Κτίζουμε κάτι πολύ σημαντικό για το μέλλον των χωρών μας και, πιστεύουμε, για το μέλλον της περιοχής. Είναι κάτι νέο: είναι η πρώτη φορά που δημιουργείται σύνδεση ανάμεσα στις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, χώρες που ενδιαφέρονται για την ειρήνη, τη σταθερότητα, την ασφάλεια, την οικονομία και την ανάπτυξη ενεργειακών και άλλων οικονομικών έργων. Από την άλλη, δεν κλείνουμε τα μάτια μας: υπάρχουν και άλλοι που σκέφτονται διαφορετικά.
Όπως γνωρίζετε, έχουμε σοβαρό πρόβλημα με το Ιράν και τις δράσεις του στην περιοχή. Δεν έχουμε κάτι εναντίον του ιρανικού λαού, όμως η ηγεσία του Ιράν κινείται συνεχώς προς μια πολύ επικίνδυνη κατεύθυνση, η οποία στρέφεται και εναντίον του ίδιου του λαού της. Μόλις πρόσφατα ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, επανέλαβε την ευχή του να δει το Ισραήλ να εξαφανίζεται από τον χάρτη. Αυτό είναι κάτι που κανείς δεν μπορεί να ανεχθεί.
Πρόσφατα έγινε λόγος για συνομιλίες μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ για τον καθορισμό ΑΟΖ ανάμεσα στις δύο χώρες. Ποια είναι τα σχόλιά σας;
Είχε δηλωθεί ξεκάθαρα από τη δική μας πλευρά ότι πρόκειται για ψευδείς ειδήσεις. Είχαμε υπογράψει με την Κύπρο το 2010 συμφωνία για τον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών μας, η οποία αποτελεί και τη βάση για την προώθηση της συνεργασίας σε διμερή και περιφερειακά έργα. Έχουμε επανειλημμένα εκφράσει την αναγνώριση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου στην ΑΟΖ της. Υπάρχει αλληλεγγύη με την Κύπρο σε σχέση με τις δραστηριότητες της Τουρκίας εντός της κυπριακής ΑΟΖ.
Παρακολουθούμε με σοβαρή ανησυχία όλες αυτές τις δραστηριότητες της Τουρκίας. Στη δήλωσή τους, οι πρωθυπουργοί του Ισραήλ και της Ελλάδας ήταν πολύ σαφείς: τόνισαν τον σεβασμό στα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών στις ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα τους και εξέφρασαν την αντίθεσή τους σε ενέργειες που οδηγούν σε αποσταθεροποίηση της Ανατολικής Μεσογείου. Η προσεχής επίσκεψη του προέδρου Αναστασιάδη, μαζί με τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας, είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να συζητήσουμε αυτά τα ζητήματα.
Ένα από τα θέματα που απασχολούν έντονα το Ισραήλ είναι το ζήτημα της Δυτικής Όχθης και έχει λεχθεί ότι ο πρωθυπουργός Νετανιάχου προτίθεται να το συζητήσει με τους ηγέτες της Κύπρου και της Ελλάδας. Τι ρόλο μπορεί να παίξει η Κύπρος, λαμβάνοντας υπόψη τις δικές της ευαισθησίες;
Η Κύπρος μπορεί να βοηθήσει ώστε να γίνουν κινήσεις προς τη σωστή κατεύθυνση. Όπως εκτιμούμε, οι Παλαιστίνιοι έχουν απορρίψει όλα αυτά τα χρόνια κάθε πρόταση, χάνοντας τη μία ευκαιρία μετά την άλλη. Ζητούμε να υπάρξουν διευθετήσεις στα ζητήματα ασφαλείας. Αντί να εμπλακούν εποικοδομητικά στις προσπάθειες επίλυσης των προβλημάτων, επιλέγουν να προσφεύγουν σε διεθνείς οργανισμούς, όπως τα Ηνωμένα Έθνη, ενέργειες που βλάπτουν την εμπιστοσύνη ανάμεσα στο Ισραήλ και τους Παλαιστινίους.
Αυτό που θέλουμε από την Κύπρο είναι να βοηθήσει να κινηθούμε προς τα εμπρός και να αναζητηθούν θετικές λύσεις. Έχουμε αυτή τη στιγμή ενώπιόν μας την πρόταση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, μια πολύ σημαντική πρόταση που αγγίζει σοβαρά ζητήματα ασφαλείας, όπως ο αφοπλισμός της Χαμάς στη Γάζα, ο οποίος για εμάς είναι θεμελιώδης. Είναι ο μόνος τρόπος να ζήσουν οι κάτοικοι του νότιου Ισραήλ φυσιολογικά, όπως όλοι οι άλλοι. Είναι ευθύνη της παλαιστινιακής ηγεσίας να συμβάλει στον αφοπλισμό της Χαμάς. Αναμένουμε από την Κύπρο ότι θα στείλει αυτό το μήνυμα.
