Μια από τις πιο απαξιωτικές δημόσιες τοποθετήσεις του απέναντι στη σημερινή διεθνή θέση της Ρωσίας έκανε ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγιεφ, αποκλείοντας τη Μόσχα από την κατηγορία των παγκόσμιων υπερδυνάμεων και συνοδεύοντας την αναφορά του με ιδιαίτερα σκληρές αιχμές για τις χώρες που, όπως υποστήριξε, όχι μόνο δεν βοήθησαν το Μπακού στους πολέμους για το Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ), αλλά βρέθηκαν απέναντί του.
Μιλώντας στις 2 Οκτωβρίου στο 8ο Συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος Νέο Αζερμπαϊτζάν, ο Αλίγιεφ ήταν απολύτως κατηγορηματικός: «Αυτές είναι οι δύο υπερδυνάμεις του κόσμου. Δεν υπάρχει τρίτη», είπε αναφερόμενος στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, υποτιμώντας επιδεικτικά τη Ρωσία. Η αναφορά είχε ιδιαίτερη βαρύτητα ακριβώς επειδή έγινε από τον ηγέτη μιας πρώην σοβιετικής δημοκρατίας, σε μια περιοχή όπου η Ρωσία επί δεκαετίες αποτελούσε τον κυρίαρχο στρατιωτικό και πολιτικό παράγοντα, ακόμα και μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
Ο Αζέρος πρόεδρος δεν σταμάτησε εκεί. Πέρασε αμέσως σε μια πολύ πιο επιθετική περιγραφή της εμπειρίας του Αζερμπαϊτζάν με συμμαχικές του δυνάμεις κατά τις συγκρούσεις για το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Υποστήριξε ότι το Μπακού πολέμησε ουσιαστικά χωρίς βοήθεια, ενώ οι συμπρόεδροι της Ομάδας του Μινσκ του ΟΑΣΕ βρίσκονταν, κατά την άποψή του, απέναντι από το Αζερμπαϊτζάν.
«Εμείς μείναμε μόνοι. Όλοι αυτοί οι μεγάλοι προστάτες ήταν εναντίον μας. Οι συμπρόεδροι της Ομάδας του Μινσκ ήταν εναντίον μας», δήλωσε, προσθέτοντας ότι οι συγκεκριμένες δυνάμεις «υποστήριζαν την Αρμενία και συνεχίζουν να την υποστηρίζουν, η καθεμία με τον δικό της τρόπο». Η αναφορά αγγίζει άμεσα τη Ρωσία, καθώς οι τρεις συμπρόεδροι της Ομάδας του Μινσκ ήταν Ρωσία, ΗΠΑ και Γαλλία.
Ο Αλίγιεφ υποστήριξε επιπλέον ότι όταν η χώρα του είχε ανάγκη από υποστήριξη, κανείς δεν προσέφερε ουσιαστική βοήθεια. «Όταν χρειαζόμασταν βοήθεια, κανείς δεν μας βοήθησε. Όλα τα όπλα αγοράστηκαν με δικά μας χρήματα, σε τιμές παγκόσμιας αγοράς – μέχρι και την τελευταία σφαίρα», είπε, προσθέτοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το Αζερμπαϊτζάν αναγκάστηκε ακόμη και να αγοράσει εξοπλισμό σε τιμές πολλαπλάσιες της διεθνούς αγοράς.
«Για ένα χτύπημα, απαντάμε ίσως με δύο, πέντε ή δέκα, ώστε ο καθένας να μένει στη θέση του, να μην ανακατεύεται στις υποθέσεις μας, να μη χώνει τη μύτη του στον τρόπο ζωής μας και να μη μας λέει τι να κάνουμε. Ας κοιτάξει ο καθένας το δικό του έθνος και το δικό του κράτος», δήλωσε ακόμα ο Αλίγιεφ.
Πίσω από αυτή την προειδοποίηση φαίνεται να βρίσκεται και ένα ευρύτερο μήνυμα προς τη Μόσχα: ότι η εποχή κατά την οποία η Ρωσία μπορούσε να θεωρεί τον Νότιο Καύκασο αυτονόητη ζώνη επιρροής της έχει, κατά την αντίληψη του Μπακού, τελειώσει. Υπό αυτό το πρίσμα, το «να ξέρει ο καθένας τη θέση του» μοιάζει με διακήρυξη ότι το Μπακού δεν αποδέχεται πλέον κανέναν εξωτερικό «προστάτη» με δικαίωμα να του υπαγορεύει πολιτική — και η Ρωσία είναι προφανώς ένας από τους βασικούς αποδέκτες αυτού του μηνύματος.
Η συγκυρία κάνει τις δηλώσεις ακόμη πιο ενδιαφέρουσες. Οι σχέσεις Μόσχας–Μπακού έχουν περάσει περιόδους έντονης τριβής, ιδιαίτερα μετά τη συντριβή αεροσκάφους της Azerbaijan Airlines τον Δεκέμβριο του 2024 και τις δημόσιες απαιτήσεις του Αζερμπαϊτζάν από τη Ρωσία να αναλάβει την ευθύνη. Το ίδιο το Κρεμλίνο είχε αναγνωρίσει το 2025 ότι υπήρχε ένταση στις διμερείς σχέσεις.
