Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας ανακοίνωσε στη Βουλή (2 Οκτωβρίου 2025) την επιλογή τεχνικής αναδιάταξης των FDI HN (Κίμων-Belharra) με εισαγωγή των εκτοξευτών Sylver A70 για ικανότητες κρούσης και επιβεβαίωσε ότι, λόγω δημοσιονομικών ορίων, ο αρχικός φόρτος αεράμυνας Aster-30 θα είναι περιορισμένος, αφήνοντας μικρό εφεδρικό απόθεμα.
Στη συζήτηση για την τροποποίηση των συμβάσεων προμήθειας των φρεγατών FDI HN (Κίμων–Belharra) ο Νίκος Δένδιας εξήγησε την απόφαση να αναβαθμιστούν οι μονάδες στο επίπεδο Standard 2++, να ενσωματωθούν δυνατότητες εκτόξευσης πυραύλων cruise (π.χ. Scalp Naval (MdCN) και μελλοντικά βλήματα όπως το ELSA) και παράλληλα ότι οι επιλογές αυτές γίνονται «μέσα στον δημοσιονομικό χώρο».
Όπως είπε χαρακτηριστικά: «Θα ήταν εγκληματικό να αγνοήσουμε όσα διδαχθήκαμε από εμπειρίες πολέμου», υπερασπιζόμενος την ανάγκη επανασχεδίασης συστημάτων. Ταυτόχρονα ανέφερε ότι οι αποφάσεις για τον φόρτο λαμβάνονται σύμφωνα με τις εισηγήσεις των Επιτελείων εντός των οικονομικών περιθωρίων τα οποία από ότι φαίνεται βάζουν σημαντικά εμπόδια στα διαθέσιμα πυρομαχικά.
Τεχνική αλλαγή: A50 vs A70 και επιχειρησιακή συνέπεια
Οι φρεγάτες FDI HN σχεδιάστηκαν γύρω από τον εκτοξευτή A50: κάθε εκτοξευτής περιλαμβάνει 8 κυψέλες, και η αρχική διαμόρφωση με 4×A50 δίνει 32 θέσεις για βλήματα όπως ο προηγμένος αντιαεραπορικός Aster-30. Η εισαγωγή των Sylver A70 προορίζεται για πυραύλους cruise. Η αντικατάσταση ενός A50 από A70 μειώνει τις διαθέσιμες θέσεις αεράμυνας Aster από 32 εκτός αν υλοποιηθεί και πιστοποιηθεί η νεότερη έκδοση A70-NG που αναμένεται να υποστηρίζει Aster-30 όπως ο A50.
Η πρακτική συνέπεια που περιέγραψε ο ΥΕΘΑ είναι ότι μόνο η πρώτη φρεγάτα (HS «Κίμων») παραδίδεται με πλήρεις 32 Aster-30, ενώ οι επόμενες μονάδες θα φέρουν μίγμα A50/A70 για να εξυπηρετηθεί και η ικανότητα πληγμάτων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε η συζήτηση και τις εκτιμήσεις που αναφέρθηκαν, το συνολικό απόθεμα Aster-30 που έχει προγραμματιστεί για την κλάση καλύπτει τον αρχικό φόρτο των πρώτων μονάδων στο 120%. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, το δεσμευμένο εφεδρικό απόθεμα για την 4η φρεγάτα είναι μικρό περίπου 12 βλήματα αφού δεν αναμένεται να υπάρξει νέα προμήθεια πυρομαχικών καθώς όπως είπε ο ΥΕΘΑ, το Υπουργείο Οικονομικών δεν δίνει περισσότερο δημοσιονομικό χώρο.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι οι φρεγάτες θα επιχειρούν με τον αρχικό αριθμό βλημάτων που φέρουν και δεν θα διαθέτουν πυρομαχικά για αναπλήρωση, δηλαδή «μόνο οι διαθέσιμες βολές» χωρίς άλλη αναγέμιση.
Επιπτώσεις στην επιχειρησιακή τακτική
Η Μείωση των Aster ανά πλοίο από 32 σε 24 και το μικρό εφεδρικό απόθεμα έχουν συγκεκριμένες συνέπειες:
- Περιορίζουν την ικανότητα αεράμυνας περιοχής ανά μονάδα και την επιμονή σε παρατεταμένες συγκρούσεις.
- Αυξάνουν τη σημασία της οικονομίας χρήσης βλημάτων, της άμεσης συνεργασίας με συμμαχικές δυνάμεις και της χρήσης εναλλακτικών μέσων (RAM/CIWS, εναέρια κάλυψη).
- Μετατοπίζουν το προφίλ των φρεγατών προς multi-mission (air defence + strike), με βελτίωση της ικανότητας πλήγματος στο βάθος αλλά σε βάρος του αριθμού βλημάτων αεράμυνας ανά μονάδα.
Θεσμικό και οικονομικό πλαίσιο
Ο ΥΕΘΑ υπενθύμισε ότι η αναδιαμόρφωση περιλαμβάνει αυξημένη ελληνική συμμετοχή 25% στη σύμβαση (βιομηχανική επένδυση, θέσεις εργασίας, φορολογικά έσοδα) και ότι οι διαπραγματεύσεις με τη γαλλική Naval Group στόχευσαν να φέρουν όλες τις φρεγάτες στο ίδιο τεχνικό επίπεδο. Ταυτόχρονα, όμως, τόνισε ότι οι επιλογές έγιναν «εντός δημοσιονομικού χώρου» στοιχείο που εξηγεί την απόφαση να μην δοθεί επιπλέον φόρτος πυρομαχικών σε κάθε μονάδα.
Τι παραμένει ανοιχτό
Με βάση τα λόγια του ΥΕΘΑ και τα τελικά στοιχεία παράδοσης/αποθεμάτων των Aster-30, ο αριθμός πυρομαχικών που θα απομείνει μετά την 4η φρεγάτα θα είναι περίπου 12 ASTER 30.
Η Ελλάδα αποκτά τεχνολογικά προηγμένες φρεγάτες FDI HN με αυξημένη ευελιξία (Standard 2++), αλλά η τεχνική επιλογή ενσωμάτωσης Sylver A70 και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί οδηγούν σε περιορισμένο αρχικό φόρτο Aster-30 και μικρό εφεδρικό απόθεμα, με πιθανή άμεση επίπτωση στην ικανότητα παρατεταμένης αεράμυνας κάτι το οποίο θα πρέπει άμεσα να λύσει η κυβέρνηση καθώς δεν νοείται τα πλοία να έχουν μόνο τα διαθέσιμα βλήματα απέναντι σε αντιπάλους όπως η Τουρκία που στοχεύουν στον κορεσμό τους.
Το ζήτημα των πυραύλων cruise – κενά A70 μέχρι το πρόγραμμα ELSA
Θα πρέπει επίσης να λυθεί και το ζήτημα που προκύπτει με την μη παραγωγή πλέον των πυραύλων cruise SCALP NAVAL (MdCN) καθώς σύμφωνα με τον Υπουργό είναι πολύ ακριβοί τώρα (περίπου 10 εκατομμύρια ο ένας) και θα περιμένουμε τα αποτελέσματα του προγράμματος νέων πυραύλων cruise ELSA τα οποία αναμένονται κάπου στα μέσα της επόμενης δεκαετίας. Το ερώτημα που προκύπτει είναι λοιπόν αν οι εκτοξευτές A70 θα είναι άδειοι ή θα προχωρήσει η πιστοποίηση τους και στα βλήματα αεράμυνας ASTER-30 μέχρι να έχουμε αποτέλεσμα στην επιλογή πυραύλων cruise.
