Ανάλυση Άμυνα και Εξοπλισμοί
«ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ» και «ΑΜΦΙΚΤΥΩΝ»: Τα οχήματα του ΓΕΕΘΑ για τις φυσικές καταστροφές που πέρασαν από την παρέλαση
Τα οχήματα του ΓΕΕΘΑ για τις φυσικές καταστροφές που είδαμε στην παρέλαση της Θεσσαλονίκης.
Ανάμεσα στους πυραύλους, τα drones και τα τεθωρακισμένα της παρέλασης, τα οχήματα που αφορούν πιο άμεσα τον πολίτη ήταν δύο που δεν φτιάχτηκαν για τον πόλεμο: ο «ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ» και ο «ΑΜΦΙΚΤΥΩΝ». Πέρασαν στη στρατιωτική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου 2026 στη Θεσσαλονίκη μαζί με τον μεταφερόμενο σταθμό επικοινωνιών «ΜΕΤΟΙΚΟΣ» της Πολεμικής Αεροπορίας και έναν κινητό σταθμό πρώτων βοηθειών, και αποτελούν τον «στρατό των καταστροφών»: τα μέσα με τα οποία οι Ένοπλες Δυνάμεις μπορούν να στήσουν μέσα σε λίγες ώρες κέντρο διοίκησης, επικοινωνίες και εικόνα από ψηλά εκεί όπου μια πλημμύρα, ένας σεισμός ή μια πυρκαγιά έχουν καταστρέψει τις υποδομές. Μετά τον «Daniel» στη Θεσσαλία και τις μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ετών, το ερώτημα δεν είναι αν ο στρατός θα κληθεί ξανά, αλλά πόσο γρήγορα θα μπορέσει να συντονίσει όλους τους άλλους.
«ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ»: το κινητό επιχειρησιακό κέντρο των καταστροφών
Ο «ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ» είναι Κινητό Επιχειρησιακό Κέντρο αντιμετώπισης και διαχείρισης φυσικών καταστροφών, πάνω σε φορτηγό MAN TGS 6×6 των 400 ίππων, που μπορεί να κινηθεί σε κάθε είδους έδαφος, ακόμη και όταν οι τοπικές υποδομές έχουν καταρρεύσει. Έχει δύο χώρους εργασίας: μία αίθουσα για έξι επιτελείς και μία αίθουσα συσκέψεων για την ηγεσία. Συνδέεται με επίγεια, θαλάσσια και εναέρια μέσα, αλλά και απευθείας με την Πυροσβεστική, την ΕΛ.ΑΣ., το ΕΚΑΒ και το Λιμενικό, κάτι που στις μεγάλες καταστροφές αποδεικνύεται συχνά το πιο δύσκολο κομμάτι. Φέρει επίσης δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη και θερμική και οπτική κάμερα, που στέλνουν εικόνα σε πραγματικό χρόνο στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων του ΓΕΕΘΑ.
Το όχημα δεν αγοράστηκε από τον προϋπολογισμό. Είναι δωρεά των εταιρειών ΑΡΙΕΞΠΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΑ Α.Ε. και NK ΤΡΕΗΛΕΡΣ Α.Ε. και παραδόθηκε στις 20 Ιουνίου 2025, στο εργοστάσιο της NK Τρέηλερς στη ΒΙΠΕ Βόλου, στη Διοίκηση Κατασκευών και Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών (ΔΙΚΑΦΚΑ) του ΓΕΕΘΑ, παρουσία του Διοικητή της, Αντιστράτηγου Μιχαήλ Κλούπα. Ο τόπος δεν ήταν τυχαίος: ο Βόλος και η Θεσσαλία έζησαν το 2023 με τον «Daniel» τι σημαίνει να μένει μια ολόκληρη περιοχή χωρίς δρόμους, ρεύμα και επικοινωνίες. Το όνομα επίσης δεν είναι τυχαίο. Στη μυθολογία, ο Δευκαλίων και η Πύρρα ήταν οι δύο άνθρωποι που επέζησαν από τον κατακλυσμό και ξαναγέμισαν τη γη με ανθρώπους.
«ΑΜΦΙΚΤΥΩΝ» και «ΜΕΤΟΙΚΟΣ»: επικοινωνίες όταν πέφτουν τα δίκτυα
Σε κάθε μεγάλη καταστροφή, το πρώτο που χάνεται είναι η επικοινωνία: οι κεραίες κινητής πέφτουν ή μένουν χωρίς ρεύμα, οι οπτικές ίνες κόβονται και τα συνεργεία διάσωσης δεν μπορούν να μιλήσουν μεταξύ τους ή με τους πολίτες που χρειάζονται βοήθεια. Ο «ΑΜΦΙΚΤΥΩΝ» είναι η απάντηση του ΓΕΕΘΑ σε αυτό το πρόβλημα. Είναι αυτοκινούμενος σταθμός επικοινωνιών βάσης σε όχημα πολιτικού τύπου Mercedes-Benz Sprinter Van PRO 519CDi Long, με τον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό ενσωματωμένο και τηλεσκοπικό ιστό για τις κεραίες. Το σημαντικότερο στοιχείο της περιγραφής του είναι ότι παρέχει επικοινωνιακή κάλυψη όχι μόνο στα τμήματα που επιχειρούν, αλλά και στους κατοίκους των πληγεισών περιοχών. Στη μυθολογία, ο Αμφικτύων ήταν γιος του Δευκαλίωνα, και τα δύο οχήματα έχουν σχεδιαστεί να δουλεύουν μαζί.
Ο «ΜΕΤΟΙΚΟΣ» είναι το αντίστοιχο σύστημα της Πολεμικής Αεροπορίας, και το ενδιαφέρον του είναι ότι είναι εξ ολοκλήρου στρατιωτική ελληνική δουλειά: τον σχεδίασε και τον συναρμολόγησε το Εργοστάσιο Τηλεπικοινωνιακών και Ηλεκτρονικών Μέσων (ΕΤΗΜ) της ΠΑ. Είναι αυτόνομος, μεταφερόμενος κόμβος επικοινωνιών που υποστηρίζει δορυφορικές, μικροκυματικές, 4G/5G LTE και ενσύρματες IP ζεύξεις και λειτουργεί έως 13 ώρες με την ενσωματωμένη γεννήτριά του. Στην πράξη, μπορεί να αποκαταστήσει ή να ενισχύσει τις επικοινωνίες είτε σε μια αεροπορική μονάδα που έχει χάσει τη σύνδεσή της, είτε σε μια περιοχή καταστροφής όπου τα πολιτικά δίκτυα δεν λειτουργούν. Δίπλα τους πέρασε και ένας κινητός σταθμός πρώτων βοηθειών, αυτοδύναμη ιατρική μονάδα σε ειδικά διαμορφωμένη καμπίνα, που στήνεται γρήγορα κοντά στα τμήματα.
Γιατί αυτά τα οχήματα είναι και στρατιωτικά μέσα
Η παρουσία τους σε μια στρατιωτική παρέλαση δεν είναι διακοσμητική. Τα ίδια μέσα που συντονίζουν τη διάσωση σε έναν σεισμό είναι εκείνα που χρειάζεται ο στρατός σε μια κρίση στα νησιά ή στον Έβρο, όταν οι σταθερές υποδομές μπορεί να έχουν πληγεί ή να παρεμβάλλονται. Ένα κινητό κέντρο διοίκησης με δικά του drones, ένας σταθμός βάσης που στήνεται γρήγορα και ένας κόμβος με δορυφορικές και μικροκυματικές ζεύξεις είναι εξίσου χρήσιμα σε έναν πόλεμο όσο και σε μια πλημμύρα. Η ΔΙΚΑΦΚΑ, που συγκροτήθηκε με την αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων για να συντονίζει τη συμμετοχή τους στην πολιτική προστασία, δείχνει με αυτά τα οχήματα ότι ο ρόλος αυτός παίρνει πλέον μόνιμο χαρακτήρα και δικά του μέσα, αντί να στηρίζεται κάθε φορά στον αυτοσχεδιασμό των μονάδων που βρίσκονται κοντά στην καταστροφή.
Συχνές ερωτήσεις
Κινητό Επιχειρησιακό Κέντρο της ΔΙΚΑΦΚΑ του ΓΕΕΘΑ για τη διαχείριση φυσικών καταστροφών, σε φορτηγό MAN TGS 6×6, με αίθουσα έξι επιτελών, αίθουσα συσκέψεων, επικοινωνίες με Πυροσβεστική, ΕΛ.ΑΣ., ΕΚΑΒ και Λιμενικό και δύο drones με θερμική και οπτική κάμερα.
Είναι δωρεά των εταιρειών ΑΡΙΕΞΠΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΑ Α.Ε. και NK ΤΡΕΗΛΕΡΣ Α.Ε. και παραδόθηκε στη ΔΙΚΑΦΚΑ στις 20 Ιουνίου 2025 στον Βόλο.
Αποκαθιστούν επικοινωνίες σε περιοχές καταστροφών. Ο «ΑΜΦΙΚΤΥΩΝ» είναι σταθμός βάσης σε Mercedes Sprinter για τα τμήματα και τους πληγέντες πολίτες. Ο «ΜΕΤΟΙΚΟΣ», σχεδίασης του ΕΤΗΜ της ΠΑ, υποστηρίζει δορυφορικές, μικροκυματικές, 4G/5G και IP ζεύξεις, με αυτονομία 13 ωρών.