Η πρόσφατη υπογραφή της συμφωνίας στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ της γαλλικής Safran Electronics & Defense και της τουρκικής Baykar, στο πλαίσιο της έκθεσης SAHA στην Κωνσταντινούπολη, δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Αντιθέτως, έρχεται να επιβεβαιώσει μια βαθιά και διαχρονική εξάρτηση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας από τη δυτική τεχνογνωσία, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο τη χρήση γαλλικών εξαρτημάτων σε εμβληματικά τουρκικά οπλικά συστήματα, όπως οι πύραυλοι SOM και πλέον στα UAV Bayraktar.
Το προηγούμενο των πυραύλων SOM: Η γαλλική «καρδιά»
Για χρόνια, ο Τουρκικός πύραυλος cruise SOM (Stand Off Missile), βασιζόταν για την κίνησή του στον γαλλικό στροβιλοκινητήρα (turbojet) TR40 της Safran (Microturbo). Παρά τις προσπάθειες της Άγκυρας να παρουσιάσει τον πύραυλο ως προϊόν πλήρους εγχώριας ανάπτυξης, η τεχνολογική αρτιότητα του SOM οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στην αξιοπιστία του γαλλικού κινητήρα.
Αν και η Τουρκία ανέπτυξε αργότερα τον εγχώριο κινητήρα KTJ-3200 (από την Kale Arge) για να αντικαταστήσει τους γαλλικούς λόγω των περιορισμών στις εξαγωγές, η ιστορία του SOM παραμένει το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η δυτική τεχνολογία αποτέλεσε το «δεκανίκι» για την άνοδο της τουρκικής αμυντικής ισχύος.
Η νέα εποχή: Οπτρονικά Euroflir στα Bayraktar TB2
Η νέα συμφωνία της SAFRAN με την Baykar επεκτείνει αυτή τη συνεργασία στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV). Η Safran θα προμηθεύει πλέον τα προηγμένα ηλεκτρο-οπτικά συστήματα Euroflir για τον εξοπλισμό των drones Bayraktar TB2.
Ο Alexandre Ziegler, επικεφαλής της Αμυντικής Επιχειρηματικής Μονάδας της Safran, ήταν σαφής ως προς τον στόχο:
«Με την ενσωμάτωση των προηγμένων οπτρονικών συστημάτων Euroflir και των παγκόσμιας κλάσης τεχνολογιών θέσης, πλοήγησης και χρονισμού στα drones TB2 της Baykar, ανεβάζουμε την επιχειρησιακή απόδοση στο επόμενο επίπεδο. Μαζί με την Baykar, είμαστε περήφανοι που προσφέρουμε υψηλά επίπεδα ακρίβειας και νοημοσύνης».
Από την πλευρά του, ο Haluk Bayraktar, Γενικός Διευθυντής της Baykar, δήλωσε:
«Το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπογράφηκε με τη Safran αποτελεί ορόσημο. Στοχεύουμε να προσφέρουμε καινοτόμες λύσεις και να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες στην παγκόσμια αγορά».
Το παράδοξο της ευρωπαϊκής στρατηγικής με ελληνικό ενδιαφέρον για τα UAV
Η συνεργασία αυτή προκαλεί αίσθηση, καθώς λαμβάνει χώρα αμέσως μετά την επίσημη ακύρωση (8 Απριλίου 2026) σημαντικών γαλλικών και ευρωπαϊκών προγραμμάτων, όπως το drone Patroller για το οποίο έχει συνάψει συμφωνία απόκτησης η Ελλάδα και το Eurodrone MALE. Η αποτυχία της Ευρώπης να αναπτύξει μια ανταγωνιστική και οικονομικά βιώσιμη πλατφόρμα —με το κόστος του Eurodrone να φτάνει τα 118 εκατ. ευρώ έναντι 30 εκατ. του αμερικανικού Reaper— οδήγησε τη γαλλική βιομηχανία στην αναζήτηση «σωσιβίου» στην Τουρκία.
Ωστόσο, η κίνηση της Safran να προσφέρει τεχνογνωσία αιχμής σε μια χώρα που έχει καταγραφεί ως εξαγωγέας drones αξίας 2,2 δισ. δολαρίων το 2025, δημιουργεί ένα σοβαρό γεωπολιτικό οξύμωρο. Η Τουρκία, χρησιμοποιώντας γαλλική τεχνολογία, ενισχύει την επιρροή της παγκοσμίως, την ώρα που η ίδια η Ευρώπη παλεύει για την αμυντική της αυτονομία.
Κίνδυνοι για Ελλάδα και Κύπρο: Η ανάγκη για παρέμβαση στην ΕΕ
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε άμεση απειλή. Η ενσωμάτωση συστημάτων της Safran στα τουρκικά drones και πυραύλους δεν είναι απλώς μια εμπορική πράξη, αλλά μια μεταφορά κρίσιμης τεχνογνωσίας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά των κυριαρχικών δικαιωμάτων δύο κρατών-μελών της ΕΕ.
Η Αθήνα θα πρέπει ήδη να κινείται σε ανώτατο επίπεδο στις Βρυξέλλες για να αναδείξει την αντίφαση αυτή. Η στρατηγική συνεργασία ευρωπαϊκών κολοσσών με την Τουρκία:
- Υπονομεύει το κοινό ευρωπαϊκό όραμα για την ασφάλεια.
- Ενισχύει μια χώρα που συχνά υιοθετεί αναθεωρητική ρητορική στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
- Ακυρώνει την έννοια της «ευρωπαϊκής αλληλεγγύης» στον αμυντικό τομέα.
Η ελληνική διπλωματία καλείται να πιέσει για τη θέσπιση αυστηρών ελέγχων και ρητρών τελικού χρήστη (End-User Certificates) που θα απαγορεύουν τη χρήση ευρωπαϊκής τεχνολογίας σε επιχειρήσεις που στρέφονται κατά μελών της Ένωσης. Η περίπτωση της Safran και των Τουρκικών πυραύλων SOM αποδεικνύει ότι η Τουρκία χρειάζεται ακόμα τη Δύση, το ερώτημα είναι γιατί η Δύση συνεχίζει να της παρέχει τα απαραίτητα εργαλεία για να απειλεί τη συνοχή της ίδιας της Ευρώπης.
