Η απόκτηση ενός αντιτορπιλικού κατευθυνόμενων βλημάτων κλάσης Arleigh Burke ή ενός Ticonderoga ή αντίστοιχων πολεμικών πλοίων αποτελεί εδώ και δεκαετίες τον διακαή, αλλά ανεκπλήρωτο πόθο της ελληνικής αμυντικής διπλωματίας αλλά και αρκετών αναγνωστών μας που μας ρωτούν συνεχώς σχετικά. Τα πανίσχυρα αμερικανικά σκάφη, εξοπλισμένα με το ραντάρ Aegis και δεκάδες κελιά κάθετης εκτόξευσης, θα προσέφεραν στο Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ) την πολυπόθητη αντιαεροπορική άμυνα περιοχής στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, πίσω από τις εντυπωσιακές επιχειρησιακές δυνατότητες αυτών των πλωτών φρουρίων κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα που καθιστά την απόκτησή τους πρακτικά αδύνατη. Αυτή η πραγματικότητα δεν εντοπίζεται απαραίτητα στη γεωπολιτική απροθυμία της Ουάσιγκτον, αλλά στα δομικά προβλήματα που μαστίζουν το εσωτερικό του ελληνικού στόλου.
Η μεγαλύτερη απειλή για το μέλλον του Πολεμικού Ναυτικού δεν προέρχεται από την άλλη πλευρά του Αιγαίου, αλλά από το ίδιο το προσωπικό του, το οποίο φυλλορροεί με ανησυχητικούς ρυθμούς. Οι κοινοβουλευτικές ερωτήσεις και επίσημες απαντήσεις αποκαλύπτουν μια εφιαλτική εικόνα, με τις παραιτήσεις στελεχών να αγγίζουν από ότι φαίνεται επικίνδυνα νούμερα (δεν θα τα αναφέρουμε για ηθικούς λόγους). Η τάση αυτή παρουσιάζει κατακόρυφη αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, επιβεβαιώνοντας ότι η υποστελέχωση έχει λάβει πλέον σοβαρές διαστάσεις. Ενδεικτικά οι παραιτήσεις αυξήθηκαν περίπου 84,5% μέσα σε δύο χρόνια. Αξιωματικοί, υπαξιωματικοί και ΕΠΟΠ επιλέγουν μαζικά την έξοδο από το στράτευμα, εξωθούμενοι από τις εξαιρετικά χαμηλές αποδοχές και την παρατεταμένη οικονομική απαξίωση.
Η κατάσταση επιδεινώνεται δραματικά από το εξοντωτικό επιχειρησιακό έργο που καλείται να φέρει εις πέρας ο ελληνικός στόλος. Οι συνεχείς αποστολές, με αποκορύφωμα τη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή Επιχείρηση Ασπίδες (Operation Aspides) στην επικίνδυνη ζώνη της Ερυθράς Θάλασσας, κρατούν τα πληρώματα μακριά από τις οικογένειές τους για μήνες. Η έλλειψη ουσιαστικής οικονομικής ανταμοιβής, λειτουργεί ως καταλύτης για τη μαζική φυγή. Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για την ένταξη πλοίων με τεράστιες απαιτήσεις επάνδρωσης φαντάζει εκτός τόπου και χρόνου.
Το ίδιο το ΥΠΕΘΑ αναγνωρίζει ότι οι κάθε είδους αποχωρήσεις δημιουργούν κενές θέσεις στις Ένοπλες Δυνάμεις και έχει προχωρήσει σε αυξημένο προγραμματισμό προσλήψεων για την κάλυψή τους. Για τις σχολές του Πολεμικού Ναυτικού εγκρίθηκαν 310 νέες θέσεις σπουδαστών για το 2026.
Ένα αντιτορπιλικό Arleigh Burke απαιτεί για τη λειτουργία του ένα πλήρωμα που κυμαίνεται από 300 έως 330 άτομα, ανάλογα με την έκδοση (Flight). Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος, αρκεί να συγκρίνουμε αυτές τις απαιτήσεις με τις νέες φρεγάτες FDI HN (Belharra), όπως ο Κίμων και ο Νέαρχος, που βρίσκονται σε φάση δοκιμών και ένταξης. Λόγω των υψηλών επιπέδων αυτοματισμού, μια φρεγάτα FDI απαιτεί πλήρωμα μόλις 125 ατόμων για να επιχειρήσει πλήρως. Συνεπώς, η επάνδρωση ενός και μόνο Arleigh Burke θα απαιτούσε το ανθρώπινο δυναμικό τριών φρεγατών FDI HN, αδειάζοντας κυριολεκτικά άλλα πλοία του στόλου.
Η ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού (ΓΕΝ) βρίσκονται μπροστά σε ένα αμείλικτο δίλημμα. Η συντήρηση και η επάνδρωση παλαιότερων ή μεγαλύτερων αμερικανικών μονάδων, όπως τα αντιτορπιλικά ή ακόμα και τα προβληματικά LCS (Freedom-class) που κατά καιρούς προτείνονται, απαιτούν πόρους που το Πολεμικό Ναυτικό δεν διαθέτει. Η στροφή σε μικρότερα, εξαιρετικά αυτοματοποιημένα πλοία αποτελεί μονόδρομο για την επιβίωση του στόλου.
Τα «σίδερα» δεν πολεμούν μόνα τους, και όσο η πολιτεία αδυνατεί να στηρίξει το έμψυχο δυναμικό της, οι εξοπλιστικές χίμαιρες θα δίνουν τη θέση τους σε επιχειρησιακά κενά. Η διάσωση του Πολεμικού Ναυτικού περνάει υποχρεωτικά μέσα από τη γενναία αναβάθμιση των συνθηκών διαβίωσης και των μισθών των στελεχών του, και όχι μέσα από ανέφικτα εξοπλιστικά όνειρα.
