Η Τουρκία δαπανά στην άμυνα περίπου τρεις φορές περισσότερα από την Ελλάδα σε απόλυτους αριθμούς, όμως η Ελλάδα διαθέτει μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας της. Οι εκτιμήσεις του ΝΑΤΟ για το 2026 δείχνουν ότι οι βασικές ελληνικές αμυντικές δαπάνες φτάνουν το 3,65% του ΑΕΠ και οι τουρκικές το 2,85%, ενώ τα στοιχεία του SIPRI για το 2025 καταγράφουν 30,0 δισ. δολάρια για την Τουρκία και 8,4 δισ. για την Ελλάδα.
Τα στοιχεία του ΝΑΤΟ για το 2026
Η Συμμαχία δίνει τα πιο συγκρίσιμα νούμερα, επειδή και οι δύο χώρες δηλώνουν με τους ίδιους ορισμούς. Η έκθεσή της για τις αμυντικές επενδύσεις 2014-2026, με ημερομηνία αποκοπής την 3η Ιουλίου 2026, περιέχει εκτιμήσεις για τα έτη 2025 και 2026. Οι αριθμοί που ακολουθούν αφορούν τις βασικές αμυντικές δαπάνες σε σταθερές τιμές και ισοτιμίες του 2021.
- Ελλάδα: 4.688 εκατ. δολάρια το 2014, 9.126 εκατ. το 2026 (πραγματική αύξηση 94,68%). Ποσοστό του ΑΕΠ: 2,24% το 2014, 3,65% το 2026.
- Τουρκία: 8.483 εκατ. δολάρια το 2014, 28.828 εκατ. το 2026 (πραγματική αύξηση 239,83%). Ποσοστό του ΑΕΠ: 1,44% το 2014, 2,85% το 2026.
Η έκθεση αναφέρει ότι πέντε σύμμαχοι αναμένεται να φτάσουν το 3,5% για τις βασικές δαπάνες το 2026, και η Ελλάδα είναι μία από αυτές, μαζί με την Πολωνία, την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία. Στη Σύνοδο της Χάγης το 2025 οι σύμμαχοι δεσμεύτηκαν να επενδύουν το 5% του ΑΕΠ ετησίως σε βασικές αμυντικές ανάγκες και σε επενδύσεις σχετικές με την άμυνα και την ασφάλεια έως το 2035. Για την Ευρώπη και τον Καναδά μαζί, οι βασικές δαπάνες εκτιμώνται στο 2,53% του ΑΕΠ το 2026, επομένως και οι δύο χώρες βρίσκονται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η εικόνα του SIPRI για το 2025
Το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI) μετρά διαφορετικά από το ΝΑΤΟ, γι’ αυτό τα ποσοστά των δύο πηγών δεν πρέπει να αναμειγνύονται. Στο δελτίο του Απριλίου 2026 το SIPRI υπολογίζει τις τουρκικές στρατιωτικές δαπάνες του 2025 σε 30,0 δισ. δολάρια, αυξημένες κατά 7,2% σε σχέση με το 2024 και κατά 94% σε σχέση με το 2016, δηλαδή 1,9% του ΑΕΠ. Για την Ελλάδα καταγράφει 8,4 δισ. δολάρια, αύξηση 5,6% σε ένα χρόνο και 35% από το 2016, ή 3,0% του ΑΕΠ από 2,6% πέρυσι. Στην παγκόσμια κατάταξη η Τουρκία είναι 18η και η Ελλάδα 34η.
Την τουρκική αύξηση το SIPRI αποδίδει στις συνεχιζόμενες επιχειρήσεις στο Ιράκ, στη Σομαλία και στη Συρία, αλλά «κυρίως» στις επενδύσεις στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Τα κονδύλια του ειδικού ταμείου στήριξης της αμυντικής βιομηχανίας αυξήθηκαν κατά 25% σε ένα χρόνο και αντιστοιχούσαν στο 22% του συνόλου των τουρκικών στρατιωτικών δαπανών το 2025. Στην Άγκυρα ο προϋπολογισμός του τουρκικού υπουργείου Άμυνας προβλέπεται να αυξηθεί κατά 86% το 2027.
Ποιοι προμηθεύουν τα όπλα
Στις εισαγωγές όπλων η εικόνα είναι πολύ διαφορετική. Στο δελτίο του SIPRI του Μαρτίου 2026 για τις μεταφορές όπλων η Ελλάδα εμφανίζεται ως ο 19ος μεγαλύτερος εισαγωγέας στην περίοδο 2021-25 με 1,5% του παγκόσμιου συνόλου και αύξηση 295% σε σχέση με το 2016-20. Η Γαλλία κάλυψε το 68% των ελληνικών εισαγωγών, οι ΗΠΑ το 17% και η Ιταλία το 4,4%, ενώ η Ελλάδα είναι ο τρίτος μεγαλύτερος αποδέκτης γαλλικών εξαγωγών όπλων με 10%.
Η Τουρκία ήταν 24η με 1,2% και μείωση 9,7%. Οι βασικοί προμηθευτές της ήταν η Γερμανία (31%), η Ισπανία (29%) και η Ιταλία (19%). Ταυτόχρονα έγινε ο 11ος μεγαλύτερος εξαγωγέας όπλων με μερίδιο 1,8% και αύξηση 122% σε σχέση με το 2016-20.
Γιατί οι δύο πηγές διαφέρουν
Το ΝΑΤΟ εξηγεί ότι τα στοιχεία του βασίζονται σε δηλώσεις των υπουργείων Άμυνας με κοινούς ορισμούς και ότι μπορεί να αποκλίνουν «σημαντικά» από τα εθνικά στοιχεία ή τους προϋπολογισμούς. Οι εκτιμήσεις του 2025 και του 2026 στηρίζονται επίσης σε οικονομικά και δημογραφικά δεδομένα της Κομισιόν, του ΔΝΤ και του ΟΟΣΑ. Γι’ αυτό η Τουρκία εμφανίζεται με 1,9% του ΑΕΠ στο SIPRI για το 2025 και με 2,85% στο ΝΑΤΟ για το 2026: οι αριθμοί αφορούν άλλη χρονιά και άλλον ορισμό και κανένας δεν είναι λάθος.
Τι δείχνουν τα στοιχεία και τι όχι
Τα δεδομένα αυτά μετρούν χρήματα και όχι επιχειρησιακή ικανότητα. Δεν λένε τίποτα για την ετοιμότητα, τα αποθέματα, την εκπαίδευση ή την ποιότητα όσων αγοράζονται. Δείχνουν όμως τρία πράγματα για την Αθήνα. Πρώτον, το βάρος: η Ελλάδα επιβαρύνει την οικονομία της περισσότερο από την Τουρκία, με τους δύο τρόπους μέτρησης, και το κάνει εδώ και πολύ καιρό. Δεύτερον, τον όγκο: με προϋπολογισμό περίπου τριπλάσιο, η Άγκυρα χρηματοδοτεί εγχώρια βιομηχανία σε κλίμακα που η Ελλάδα δεν έχει. Τρίτον, την εξάρτηση που προκύπτει: Η Γαλλία και οι ΗΠΑ καλύπτουν το 85% των ελληνικών εισαγωγών όπλων το 2021-25.
Η ελληνική δαπάνη εξηγείται και από το περιβάλλον ασφάλειας, με την απόφαση της τουρκικής εθνοσυνέλευσης του 1995, που η Αθήνα θεωρεί μόνιμη απειλή πολέμου,. Για το πού πηγαίνουν τα χρήματα βλ. την ανάλυση για τα ισραηλινά συστήματα της παρέλασης της 28ης Οκτωβρίου. Πηγές των στοιχείων: ΝΑΤΟ (Defence Investment of NATO Countries 2014-2026) και SIPRI (Trends in World Military Expenditure 2025, Trends in International Arms Transfers 2025).
