Η NASA επέλεξε 23 ερευνητικές ομάδες αμερικανικών πανεπιστημίων και κολεγίων για το πρόγραμμα COMPASS, που χρηματοδοτεί επιστημονικά έργα και παράλληλα εκπαιδεύει τη νέα γενιά επιστημόνων στους τομείς STEM (επιστήμη, τεχνολογία, μηχανική και μαθηματικά). Όπως ανακοίνωσε η Διεύθυνση Επιστημονικών Αποστολών (Science Mission Directorate) του οργανισμού τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, στα έργα θα συμμετάσχουν τα επόμενα δύο χρόνια εκατοντάδες φοιτητές, κυρίως προπτυχιακοί, που θα κάνουν έρευνα δίπλα σε καθηγητές και σε επιστήμονες της NASA.
Το όνομα COMPASS είναι ακρωνύμιο της αγγλικής ονομασίας «Collaborative Opportunities for Mentorship, Partnership and Academic Success in Science» («Συνεργατικές ευκαιρίες για καθοδήγηση, σύμπραξη και ακαδημαϊκή επιτυχία στην επιστήμη»). Οι νέες επιχορηγήσεις ανήκουν στην ενότητα F.19 του προγράμματος ROSES-2025 (Research Opportunities in Space and Earth Sciences, δηλαδή «Ερευνητικές ευκαιρίες στις επιστήμες του διαστήματος και της Γης») και ονομάζονται COMPASS Startup Awards. Κάθε έργο μπορεί να έχει προϋπολογισμό έως 400.000 δολάρια για διάρκεια 24 μηνών. Το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων πηγαίνει στη στήριξη καθηγητών και φοιτητών που εργάζονται σε θέματα των τμημάτων Επιστήμης της Γης, Ηλιοφυσικής, Πλανητικής Επιστήμης, Βιολογικών και Φυσικών Επιστημών και Αστροφυσικής της NASA.
Βασικό κριτήριο του προγράμματος είναι η ευρύτερη κατανομή των κονδυλίων. Η NASA επικαλείται το εκτελεστικό διάταγμα «Βελτίωση της εποπτείας των ομοσπονδιακών επιχορηγήσεων» (Improving Oversight of Federal Grantmaking), το οποίο ορίζει ότι οι επιχορηγήσεις κατά διακριτική ευχέρεια πρέπει να δίνονται σε ευρύ φάσμα δικαιούχων και όχι σε μια επιλεγμένη ομάδα που τις παίρνει κατ’ επανάληψη. Γι’ αυτό η πρόσκληση απευθυνόταν σε ιδρύματα που δεν ανήκουν στην κατηγορία «Research 1» (πολύ υψηλές δαπάνες και παραγωγή διδακτόρων) της ταξινόμησης Carnegie. Από τα σχεδόν 4.000 ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης της ταξινόμησης μόνο 187 είναι Research 1, και αυτά συγκεντρώνουν παραδοσιακά το μεγαλύτερο μέρος της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης έρευνας. Οι προτάσεις κατατέθηκαν έως τις 20 Μαρτίου 2026.
Τα θέματα των ομάδων καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα. Στην αστροφυσική, η ομάδα του Αλεχάντρο Καρδένας Αβεντάνιο (Alejandro Cardenas Avendano) στο Πανεπιστήμιο Wake Forest μελετά σήματα βαρυτικών κυμάτων από σώματα με πολύ άνισες μάζες (extreme mass-ratio inspirals). Η Σάρλοτ Γουντ (Charlotte Wood) στο Πανεπιστήμιο North Carolina A&T και ο Μπρανίσλαβ Βλάχοβιτς (Branislav Vlahovic) στο Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας προετοιμάζουν εργαλεία για τα πρώτα δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου Νάνσι Γκρέις Ρόμαν (Nancy Grace Roman Space Telescope), με στόχο τη σκοτεινή ενέργεια και τις αποστάσεις γαλαξιών. Για το ίδιο τηλεσκόπιο είχαμε γράψει και για τους εννέα βαρυτικούς φακούς που επέλεξε το Hubble ως στόχους δοκιμής.
Άλλες ομάδες στρέφονται στη Γη και στο Ηλιακό Σύστημα. Η Λόρι Χάνινγκ (Laurie Huning) στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λονγκ Μπιτς εκτιμά με δορυφορικά δεδομένα πόσο νερό προσφέρει το χιόνι στη λεκάνη του ποταμού Κολοράντο. Η Τζέσικα Τεριέν Νταν (Jessica Terrien Dunn) στο Κολέγιο Spelman αξιοποιεί τον δορυφόρο TEMPO για να εκτιμήσει τη βλάβη που προκαλεί το όζον στα φυτά της Ατλάντα. Ο Πολ Νέρενμπεργκ (Paul Nerenberg) στο Κολέγιο Claremont McKenna μελετά τη διαλυτότητα οργανικών ουσιών σε περιβάλλοντα που μοιάζουν με του Τιτάνα, και ο Τίμοθι Γουόρντ (Timothy Ward) στο Κολέγιο Millsaps μετρά πώς αλλάζει με τη θερμοκρασία το ιξώδες αλμυρών διαλυμάτων μαγνησίου που σχετίζονται με τον Άρη. Ο Χαοντί Τζιανγκ (Haodi Jiang) στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο Σαμ Χιούστον (Sam Houston State University) ανασυνθέτει με μηχανική μάθηση και το θεμελιώδες μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης Surya την ακραία υπεριώδη ακτινοβολία (EUV) του Ήλιου σε βάθος αιώνα.
Δύο έργα συνδέονται άμεσα με την ανθρώπινη εξερεύνηση. Ο Αζίμ Αχμαντζαντέ (Azim Ahmadzadeh) στο Πανεπιστήμιο του Μιζούρι στο Σεντ Λούις ευθυγραμμίζει τα μοντέλα πρόγνωσης ηλιακών ενεργητικών σωματιδίων (SEP) με τις ανάγκες του προγράμματος Άρτεμις (Artemis), ενώ ο Τσαντάκ Μπάσου (Chhandak Basu) στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Νορθρίτζ ερευνά πώς η μικροβαρύτητα καταπονεί τα φυτά, με στόχο τη γεωργία στο διάστημα.
Η NASA στηρίζει τους νέους και με άλλες πρωτοβουλίες, όπως ο διαγωνισμός ύψους ενός εκατομμυρίου δολαρίων για μαθητές και φοιτητές, ενώ τον πλήρη κατάλογο των 23 ομάδων δημοσίευσε η υπηρεσία στη σελίδα της ανακοίνωσης.




