
Γνώμη
ΑΠΟΨΗ | Stand-Off Weapons: Οι δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας και οι προοπτικές ενίσχυσης του οπλοστασίου της
PHOTO F-16 VOLFA 2025 - Πολεμική Αεροπορία
Γράφει ο αναγνώστης του NEMESIS HD Ραφαήλ Κ. – Ως όρος, το stand-off range (Προσβολή από απόσταση ασφαλείας) περιγράφει την τακτική κατά την οποία ένα αεροσκάφος ή ένα πλοίο εκτοξεύει κατευθυνόμενα όπλα μεγάλου βεληνεκούς, προκειμένου να πλήξει έναν στόχο σε μεγάλη απόσταση διατηρώντας παράλληλα την απόστασή του από αυτόν. Κατά συνέπεια, τα όπλα που χρησιμοποιούνται σε τέτοιες περιπτώσεις ονομάζονται stand-off weapons. Βέβαια, το stand-off range δεν αποτελεί μια μεμονωμένη τεχνολογική εξέλιξη αλλά μια μεταβολή στη στρατιωτική αντίληψη, κατά την οποία οι ένοπλες δυνάμεις αποσκοπούν στο πλήγμα στόχων από μεγάλη απόσταση. Σύγχρονο παράδειγμα αποτελεί η Ουκρανία, στην οποία γίνεται ευρεία χρήση κατευθυνόμενων πυρομαχικών για την πλήξη στόχων από ασφαλείς αποστάσεις.
Η πρακτική αυτή έχει αποδειχθεί αποτελεσματική για εκείνον που την εφαρμόζει και δύσκολη να αντιμετωπιστεί από τον αμυνόμενο. Για παράδειγμα, στον ρωσοουκρανικό πόλεμο, η ρωσική Πολεμική Αεροπορία χρησιμοποιεί μη κατευθυνόμενες βόμβες εξοπλισμένες με χαμηλού κόστους glide kits προκειμένου να πλήξουν στόχους. Η τακτική αυτή υπήρξε καθοριστικός παράγοντας, όπως αναφέρουν πηγές, στην πτώση και της Avdiivka στις αρχές του 2024, δίνοντας έτσι στο ΝΑΤΟ χρήσιμα μαθήματα για τη χρήση τέτοιων πυρομαχικών αλλά και για την άμυνα εναντίον τους.
Στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις υπάρχουν ήδη τα μέσα για προσβολή από μεγάλη απόσταση. Πρώτο παράδειγμα είναι ο πύραυλος AGM-154 Joint Standoff Weapon (JSOW). Με βάρος 483 κιλά και 12 έως 70 ναυτικά μίλια εμβέλεια (ανάλογα βέβαια με το ύψος και την ταχύτητα άφεσης), ο AGM-154 δίνει στην Πολεμική Αεροπορία σημαντική δυνατότητα κρούσης στο Αιγαίο με τα F-16. Ένα άλλο σημαντικό όπλο που διαθέτει η ΠΑ είναι ο AGM–88 High-speed Anti-Radiation Missile (HARM), ο οποίος αποτελεί το βασικό όπλο καταστολής αεράμυνας (SEAD), έχει εμβέλεια έως 80 ναυτικά μίλια (εξαρτάται βέβαια από τις συνθήκες εκτόξευσης). Ωστόσο, ο συγκεκριμένος δεν λειτουργεί όπως άλλοι πύραυλοι ή glide bombs, δηλαδή κατευθυνόμενος με GPS/INS, αλλά με passive radar.
Τα Rafale αλλά και τα Mirage, από την άλλη πλευρά, αξιοποιούν όπλα αέρος-εδάφους όπως το SCALP-EG. Το συγκεκριμένο σύστημα έχει εμβέλεια έως και 300 km, ζυγίζει 1300 kg και η κεφαλή του έχει τη δυνατότητα να προσβάλλει, μεταξύ άλλων, αεροδρόμια, γέφυρες, ενισχυμένους στόχους και στόχους στρατηγικού ενδιαφέροντος. Ως προς την πλήξη θαλάσσιων στόχων, η ΠΑ χρησιμοποιεί όπλα όπως ο AM-39 EXOCET, ο οποίος έχει δυνατότητα προσβολής στόχων έως 38 ΝΜ. Βέβαια, ο EXOCET είναι low-altitude sea-skimming, προκειμένου να μην εντοπιστεί εύκολα από εχθρικά συστήματα αεράμυνας.
Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι η ΠΑ έχει την ικανότητα αλλά και οφείλει να εκμεταλλευτεί την τεχνολογία αυτή στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Η προσβολή από απόσταση ασφαλείας απαιτεί καλό σχεδιασμό και εφαρμογή προκειμένου να επιτύχει στο πεδίο. Υπάρχουν ακόμη, ωστόσο κενά στο οπλοστάσιο που οφείλουν να καλυφθούν με νέου είδους πυρομαχικά. Μια καλή πρόταση από την οποία θα επωφεληθούν τα F-16 Viper είναι οι GBU-53/B StormBreaker (γνωστή και ως SDB II). Ζυγίζουν γύρω στα 93 κιλά και έχουν εμβέλεια περίπου 60 NM. Για αυτό το όπλο ήδη έχει εκφραστεί ενδιαφέρον από την ελληνική πλευρά (εφόσον ολοκληρωθεί η πιστοποίηση στα F-16). Κρίσιμη προσθήκη επίσης είναι ο AGM-158B JASSM-ER (Joint Air-to-Surface Standoff Missile – Extended Range) με εμβέλεια άνω των 900 χιλιομέτρων με κεφαλή 1.000 λιβρών, τύπου bunker buster. Και για αυτόν τον πύραυλο έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από την ΠΑ. Ο πύραυλος αυτός θα αλλάξει τις ισορροπίες στο Αιγαίο και θα δώσει στην ΠΑ ανεπανάληπτες δυνατότητες κρούσης.
Εν κατακλείδι, η ΠΑ οφείλει να αξιοποιήσει και ήδη εκμεταλλεύεται αυτή την αναδυόμενη τεχνολογία αλλά πρέπει να γίνουν περισσότερες προσπάθειες απόκτησης όπλων μεγάλου βεληνεκούς, για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε απειλής. Πρέπει να γίνουν προσπάθειες απόκτησης των προαναφερθέντων πυρομαχικών αλλά και άλλων παρόμοιων, για να μπορέσει η ΠΑ να δράσει με γνώμονα την προσβολή στόχων από μεγάλες αποστάσεις




