Ο αρχηγός του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, ναύαρχος Ερτζουμέντ Τατλίογλου, γράφει ότι δεν επιτρέπεται σε πλοία να κάνουν έρευνες ή γεωτρήσεις για λογαριασμό της Ελλάδας και της Κύπρου σε «αμφισβητούμενες» θαλάσσιες περιοχές, σε νέα ανάλυσή του για τη «Γαλάζια Πατρίδα», αυτή τη φορά με επίκεντρο την Ανατολική Μεσόγειο. Το κείμενο δημοσιεύθηκε στη στήλη αναλύσεων του Anadolu την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, την ώρα που η ένταση για το ερευνητικό σκάφος του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου βρίσκεται σε εξέλιξη.
«Δεν αναγνωρίζει ποτέ» τους «λεγόμενους χάρτες» – Αιχμή για το Καστελλόριζο
Ο Τατλίογλου γράφει ότι η Άγκυρα, ως η χώρα με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στην Ανατολική Μεσόγειο, άνω των 2.500 χιλιομέτρων, «δεν μπορεί να επιτρέψει» να περιοριστούν οι θαλάσσιες ζώνες της εξαιτίας αξιώσεων που στηρίζονται σε νησιά. Χωρίς να το κατονομάζει, παραπέμπει σαφώς στο Καστελλόριζο: αναφέρει νησί έκτασης 10 τετραγωνικών χιλιομέτρων, σε απόσταση μόλις 3 χιλιομέτρων από τις τουρκικές ακτές, που, όπως ισχυρίζεται, διεκδικεί θαλάσσια ζώνη 40.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, 4.000 φορές μεγαλύτερη από την έκτασή του. Η Τουρκία, καταλήγει, «δεν αναγνωρίζει ποτέ» τους «λεγόμενους χάρτες» που συρρικνώνουν τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Στο ίδιο πνεύμα, ο Τούρκος αρχηγός Ναυτικού υποστηρίζει ότι η Ελλάδα επιχείρησε να εφαρμόσει την ίδια λογική στα οικόπεδα νοτίως της Κρήτης, όπου προσέκρουσε στις αντιρρήσεις της Λιβύης, και ότι η μερική οριοθέτηση με την Αίγυπτο έγινε με το ίδιο σκεπτικό. Επικαλείται μάλιστα τη συμφωνία Ελλάδας-Ιταλίας στο Ιόνιο ως προηγούμενο που, κατά τον ίδιο, στηρίζει την τουρκική θέση ότι τα νησιά δεν πρέπει να έχουν πλήρη επήρεια.
«Ποτέ» σε άλλους οι πόροι της «Γαλάζιας Πατρίδας»
Η πιο σκληρή φράση του κειμένου αφορά το ίδιο το Ναυτικό. Ο Τατλίογλου γράφει ότι για τις τουρκικές ναυτικές δυνάμεις το καθοριστικό είναι ότι «δεν θα επιτραπεί ποτέ» σε άλλες χώρες να χρησιμοποιήσουν τους εθνικούς πόρους μέσα στις θαλάσσιες ζώνες της Τουρκίας. Θυμίζει ότι η Άγκυρα κοινοποίησε στον ΟΗΕ τα όρια της υφαλοκρηπίδας της με διακοινώσεις το 2004, το 2013, το 2019 και το 2020 και ότι το 2025, με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, δήλωσε και τα όρια των θαλάσσιων ζωνών της.
Για την Κύπρο, το κείμενο επαναλαμβάνει ότι οι Τουρκοκύπριοι έχουν «ίσα και αδιαίρετα» δικαιώματα στους φυσικούς πόρους του νησιού. Αναφέρεται στην τελική επενδυτική απόφαση της Eni και της TotalEnergies για το κοίτασμα Κρόνος και σημειώνει ότι τέτοια έργα δεν σημαίνουν πως οι διαφορές έχουν λυθεί. Στα στρατηγικά ζητήματα κατατάσσει και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και τα υποθαλάσσια καλώδια, ενώ σημειώνει ότι ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, οι ενεργειακές διασυνδέσεις και οι περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες μπορεί να έχουν πολιτικές συνέπειες σε περιοχές που η Άγκυρα θεωρεί αμφισβητούμενες.
Λιβύη, Αίγυπτος και αποτροπή
Ο αρχηγός του τουρκικού Ναυτικού σχολιάζει θετικά την ομόφωνη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου, την οποία έχουμε καλύψει μαζί με την προσέγγιση Άγκυρας-Καΐρου. Θυμίζει ότι το τουρκικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε στις 28 Οκτωβρίου ότι η Άγκυρα είναι έτοιμη να υπογράψει συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο και προβάλλει την άσκηση «Dostluk Denizi-2026» («Θάλασσα της Φιλίας»), που φιλοξένησε η Αίγυπτος στις αρχές Νοεμβρίου, ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Υποστηρίζει ακόμη ότι η μόνιμη ναυτική ισχύς συνδυάζει την αποτροπή σε καιρό πολέμου με παρουσία και συνεργασία σε καιρό ειρήνης, και ότι, για τη χώρα με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στην περιοχή, τα σενάρια τετελεσμένων που την αποκλείουν «δεν έχουν καμία πιθανότητα επιτυχίας».
Οι θέσεις αυτές δεν είναι καινούργιες, όμως η χρονική στιγμή έχει σημασία. Το κείμενο του αρχηγού του τουρκικού Ναυτικού δημοσιεύεται ενώ η Άγκυρα και η Αθήνα ανταλλάσσουν NAVTEX για το Abeille Marengo και ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ετήσια έκθεσή της έχει ήδη σταθεί στη «Γαλάζια Πατρίδα» και στο casus belli.
