Τη στιγμή που στο Άμπου Ντάμπι έκλεινε ο γύρος των τριμερών για την Ουκρανία, στη Μόσχα το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών έδινε περιεχόμενο στη «νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας» που ζητά το Κρεμλίνο. Ο διευθυντής του Τμήματος Σχεδιασμού Εξωτερικής Πολιτικής του υπουργείου, Αλεξέι Ντρομπίνιν, είπε την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου ότι η Ρωσία θα μπορούσε να συνάψει διμερείς συμφωνίες με χαρακτήρα συμφώνου μη επίθεσης και με μεμονωμένα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.
Ο Ρώσος διπλωμάτης μίλησε στο Διεθνές Φόρουμ για τη Διασφάλιση της Συλλογικής Ασφάλειας, στο περιθώριο του οποίου συναντήθηκαν στις 10 Νοεμβρίου οι γενικοί γραμματείς του Οργανισμού της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (ΟΣΣΑ), της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών και του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, όπως προκύπτει από ανάρτηση του ρωσικού ΥΠΕΞ. Η ομιλία του έγινε γνωστή από βίντεο που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο.
Τρία «μοντέλα» για τους εταίρους της Μόσχας
Ο Ντρομπίνιν περιέγραψε ένα μενού επιλογών για όσους θα ήθελαν να συμμετάσχουν σε αυτό που η Μόσχα αποκαλεί «ευρασιατική αρχιτεκτονική ασφαλείας». Κοινή βάση, κατά τον ίδιο, είναι η αμοιβαία παραδοχή ότι κανείς από τους συμμετέχοντες δεν έχει εχθρικές προθέσεις προς τον άλλον. Το πρώτο μοντέλο είναι οι αμυντικές συμμαχίες με υποχρέωση αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης, στο πρότυπο του ΟΣΣΑ και των συμφωνιών της Ρωσίας με τη Λευκορωσία και τη Βόρεια Κορέα. Το δεύτερο είναι οι πολιτικές δεσμεύσεις ότι καμία πλευρά δεν θα στηρίξει τους αντιπάλους της άλλης σε περίπτωση επίθεσης, όπως η συμφωνία της Μόσχας με το Ιράν.
Το τρίτο αφορά διμερείς συμφωνίες που αντιστοιχούν στα κριτήρια ενός συμφώνου αμοιβαίας μη επίθεσης. «Τέτοιου είδους συμφωνίες θα μπορούσαν να επιτευχθούν, μεταξύ άλλων, και με μεμονωμένα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, τα οποία σε αυτή την περίπτωση θα λάμβαναν, για παράδειγμα, πρόσθετες ατομικές εγγυήσεις ασφαλείας από τη Ρωσική Ομοσπονδία», είπε ο Ντρομπίνιν. Στις επιλογές συμπεριέλαβε επίσης την αμοιβαία δέσμευση να μη συμμετέχει κανείς σε στρατιωτικές ενέργειες κατά του άλλου, να μη διαθέτει έδαφος, διαδρόμους διέλευσης ή βιομηχανικές δυνατότητες για τέτοιες ενέργειες, καθώς και μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης πολιτικού και στρατιωτικού χαρακτήρα. Δεν κατονόμασε κάποια χώρα της Συμμαχίας που θα μπορούσε να ενδιαφερθεί.
Η πρόταση έχει βαρύτητα επειδή η συλλογική άμυνα του ΝΑΤΟ στηρίζεται στην αρχή ότι η επίθεση σε ένα μέλος θεωρείται επίθεση σε όλα. Μια σειρά από ξεχωριστές ρωσικές «εγγυήσεις» προς μεμονωμένα μέλη θα δημιουργούσε παράλληλους διμερείς διαύλους με τη Μόσχα, έξω από το συμμαχικό πλαίσιο. Η ιδέα της αναθεώρησης της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας δεν είναι καινούργια: ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε παρουσιάσει σχετικές προτάσεις τον Δεκέμβριο του 2021, ζητώντας μεταξύ άλλων τέλος στη διεύρυνση του ΝΑΤΟ.
Το θέμα της ευρωπαϊκής ασφάλειας βρέθηκε στο κέντρο του διημέρου στο Άμπου Ντάμπι. Ο επικεφαλής της ρωσικής αντιπροσωπείας Βλαντιμίρ Μεντίνσκι είπε, σε δηλώσεις που δημοσίευσε το ρωσικό ΥΠΕΞ, ότι ο κόσμος χρειάζεται νέο σύστημα ασφαλείας «όχι εις βάρος ορισμένων χωρών», χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για όσα συζητήθηκαν. Η Ουάσιγκτον έχει δείξει ότι είναι ανοιχτή σε τέτοια συζήτηση, όπως φάνηκε όταν ξεκίνησαν οι τριμερείς ΗΠΑ-Ρωσίας-Ουκρανίας με αμερικανικές ιδέες για νέο πλαίσιο ευρωπαϊκής ασφάλειας. Αντίθετα, το Κίεβο και αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θέλουν πρώτα τέλος στον πόλεμο. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στη ρωσική ιδέα για νέα αρχιτεκτονική, είπε την Τετάρτη στη δανική Βουλή ότι, όταν οι Ρώσοι μιλούν για εγγυήσεις ασφαλείας για τη Ρωσία, «δύσκολα μιλούν για πραγματική ασφάλεια».
