Το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo έλυσε κάβους από το λιμάνι του Ηρακλείου και κατευθύνεται προς την περιοχή των ερευνών βυθού για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου. Τον απόπλου ανακοίνωσαν την Τρίτη 10 Νοεμβρίου, με κοινό δελτίο Τύπου, η Great Sea Interconnector Α.Ε. (GSI) και ο ΑΔΜΗΕ.
Οι δύο εταιρείες εξηγούν ότι οι έρευνες αφορούν την ανάπτυξη και την πόντιση του καλωδίου. Το πρώτο βήμα δεν θα είναι η ίδια η χαρτογράφηση του πυθμένα: το πλοίο θα βαθμονομήσει πρώτα τα όργανά του και έπειτα θα περάσει στις έρευνες, μέσα στις περιοχές που ορίζουν οι αγγελίες προς τους ναυτιλλομένους (NAVTEX) των αρμόδιων ελληνικών και κυπριακών αρχών.
Ο απόπλους κλείνει μια εβδομάδα κινητικότητας γύρω από το έργο. Την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου ο υπουργός Εξωτερικών κ. Γιώργος Γεραπετρίτης υπέγραψε την άδεια έρευνας και πόντισης, ύστερα από αίτημα της γαλλικής Nexans για λογαριασμό της GSI, και ο Σταθμός Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας εξέδωσε τη NAVTEX 1411/26, που δεσμεύει θαλάσσιες περιοχές ανατολικά και νοτιοανατολικά της Κρήτης έως τις 6 Μαρτίου 2027. Η Άγκυρα απάντησε την ίδια ημέρα με τη δική της αναγγελία 1105/26 από τον σταθμό της Αττάλειας, υποστηρίζοντας ότι μέρος της περιοχής νότια της Κάσου ανήκει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και ότι η Τουρκία δεν έχει δώσει τη συγκατάθεσή της. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε επιπλέον ότι «ακύρωσε» τις NAVTEX Αθήνας και Λευκωσίας.
Η ελληνική πλευρά επιμένει ότι άδεια για τις εργασίες έχουν δώσει μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος. Ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης είπε την ίδια ημέρα ότι εκτιμά πως θα είναι ένα ταξίδι «χωρίς αναταράξεις» και ότι η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία ήταν απλή ενημέρωση και όχι αίτημα άδειας. Τόνισε ακόμη ότι η χώρα είναι έτοιμη για κάθε ενδεχόμενο, θυμίζοντας το καλοκαίρι του 2020.
Το καλώδιο, γνωστό και ως Great Sea Interconnector, είναι έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και θα συνδέσει το ηλεκτρικό σύστημα της Κρήτης με εκείνο της Κύπρου, βγάζοντας την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση. Όπως υπενθύμισε ο κ. Μητσοτάκης, η προηγούμενη έρευνα στην Κάσο είχε γίνει εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Αυτή τη φορά, όμως, το πλοίο αναμένεται να κινηθεί και εκτός χωρικών υδάτων, σε περιοχές που η Άγκυρα θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της. Εκεί θα κριθεί αν η τουρκική αντίδραση θα μείνει στα χαρτιά, με αναγγελίες και ανακοινώσεις, ή αν θα πάρει μορφή παρουσίας στη θάλασσα. Γι’ αυτό οι επόμενες ημέρες θα είναι το πραγματικό τεστ για τα ελληνοτουρκικά: για το αν τα «ήρεμα νερά» των τελευταίων ετών αντέχουν όταν ένα ελληνικό, κυπριακό και ευρωπαϊκό έργο περνά από θάλασσες που διεκδικεί η Τουρκία.
