Σε περιβάλλον έντονης γεωπολιτικής κινητικότητας και με τη νευρικότητα της Άγκυρας να είναι έκδηλη, υπεγράφησαν σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου οι ιστορικές συμφωνίες μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της κοινοπραξίας Chevron – HELLENiQ ENERGY. Η παραχώρηση των δικαιωμάτων έρευνας υδρογονανθράκων νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης δεν αποτελεί μόνο ένα αποφασιστικό βήμα για την ενεργειακή αυτάρκεια της χώρας, αλλά και μια κίνηση που «βραχυκυκλώνει» τις τουρκικές επιδιώξεις στην περιοχή.
Η «απάντηση» στο Τουρκο-λιβυκό μνημόνιο
Η επιλογή των συγκεκριμένων θαλάσσιων οικοπέδων (Νότια Κρήτη I & II, Νότια Πελοπόννησος, A2) φέρει βαρύνουσα σημασία. Οι περιοχές αυτές εφάπτονται ή και επικαλύπτουν τμήματα που η Τουρκία επιχειρεί να οικειοποιηθεί μέσω του παράνομου Τουρκο-λιβυκού μνημονίου.
Η είσοδος ενός αμερικανικού κολοσσού όπως η Chevron σε αυτές τις ζώνες ερμηνεύεται ως έμμεση αλλά σαφής αναγνώριση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων από τον διεθνή παράγοντα.
«Ύπουλο βήμα»: Ο τουρκικός Τύπος σε συναγερμό
Οι αντιδράσεις στη γειτονική χώρα υπήρξαν άμεσες και έντονες. Με πρωτοσέλιδα που κάνουν λόγο για «ύπουλο βήμα της Ελλάδας σε Αιγαίο και Μεσόγειο», τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης εκφράζουν την ανησυχία τους για τον «ενεργειακό αποκλεισμό» της Τουρκίας.
Κεντρικό σημείο της τουρκικής ανησυχίας αποτελεί ο «Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου» που θα ενισχυθεί από ενδεχόμενες γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι Τούρκοι αναλυτές παραδέχονται ότι αυτή η υποδομή είναι το «μεγάλο ατού» της Αθήνας, καθώς:
- Εγγυάται τη μεταφορά των κοιτασμάτων στις διεθνείς αγορές.
- Παρακάμπτει την Τουρκία ως διαμετακομιστικό κόμβο.
- Καθιστά την Ελλάδα κεντρικό πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής για απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο έως το 2027.
Κ. Μητσοτάκης: «Δεν επιδιώκουμε την ένταση, αλλά ούτε την αδράνεια»
Ο Πρωθυπουργός, καλωσορίζοντας τα στελέχη της Chevron, τόνισε πως η ερευνητική έκταση σχεδόν διπλασιάζεται, φτάνοντας τα 94.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
«Η Ελλάδα κατανοεί τον ρόλο των υδρογονανθράκων και επενδύει σε υποδομές που την καθιστούν από εισαγωγέα, μεγάλο εξαγωγέα ενέργειας», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης.
Τα κέρδη που αναμένονται για το Δημόσιο
Πέρα από τη γεωπολιτική θωράκιση, η συμφωνία εξασφαλίζει οικονομικά οφέλη για την ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (ΕΔΕΥΕΠ) (HEREMA), το ελληνικό κράτος αναμένεται να εισπράξει περίπου το 40% των συνολικών κερδών από τις ανακαλύψεις.
Συγκεκριμένα, το πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπει:
- Φόρους & Δικαιώματα: 20% εταιρικός φόρος, 5% περιφερειακός φόρος και royalties που κλιμακώνονται από 4% έως 15%.
- Άμεσα Έσοδα (Bonuses): Signature bonus ύψους 3,45 εκατ. ευρώ, καθώς και σημαντικά production bonuses που μπορούν να φτάσουν τα 49,2 εκατ. ευρώ.
- Εγγυημένες Επενδύσεις: Η κοινοπραξία δεσμεύεται για ελάχιστες δαπάνες έρευνας που ανέρχονται σε 100 εκατ. ευρώ για την τρίτη φάση του προγράμματος.
- Επιπλέον Οφέλη: Εκπαιδευτικά τέλη (έως 25,3 εκατ. ευρώ) και τέλη επιφανείας (έως 35 εκατ. ευρώ).
Τα επόμενα βήματα
Μετά τη σημερινή υπογραφή, οι συμβάσεις αναμένεται να κυρωθούν από τη Βουλή εντός των επόμενων εβδομάδων. Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει την έναρξη των σεισμικών ερευνών το δεύτερο εξάμηνο του 2026, με στόχο τον εντοπισμό εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων φυσικού αερίου που θα τροφοδοτήσουν τον Κάθετο Διάδρομο προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
