Η Ουκρανία πραγματοποίησε ακόμη ένα πλήγμα στον ρωσικό σκιώδη στόλο “shadow fleet”, ακινητοποιώντας το δεξαμενόπλοιο Dashan με ναυτικά drones Sea Baby καθώς έπλεε εντός της ουκρανικής ΑΟΖ στη Μαύρη Θάλασσα με πορεία προς το Νοβοροσίσκ. Πρόκειται για την τρίτη επιτυχή επίθεση σε τάνκερ μέσα σε δύο εβδομάδες, σε μια περίοδο όπου το κόστος ασφάλισης των πλοίων που κινούνται στην περιοχή αυξάνεται δραματικά.
Σύμφωνα με πηγή της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU), το Dashan, με σημαία Κομόρες, κινούνταν με απενεργοποιημένο το αυτόματο σύστημα αναγνώρισης (AIS) και μέγιστη ταχύτητα όταν δέχθηκε τα χτυπήματα. Ισχυρές εκρήξεις έπληξαν την πρύμνη, προκαλώντας κρίσιμες ζημιές. Το βίντεο που παρείχε η ουκρανική πλευρά δείχνει πολλαπλές εκρήξεις στο πίσω μέρος του πλοίου.
Προκαταρκτικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το τάνκερ έχει τεθεί εκτός λειτουργίας. Δεν υπάρχουν αναφορές για τραυματισμούς.
Η SBU αποτιμά την αξία του Dashan στα 30 εκατ. δολάρια, ενώ σε κάθε δρομολόγιο μετέφερε περίπου 60 εκατ. δολάρια σε προϊόντα πετρελαίου. Το δεξαμενόπλοιο βρισκόταν ήδη υπό διεθνείς κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά, την Αυστραλία και την Ελβετία για συμμετοχή του στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου με κλειστά συστήματα εντοπισμού.
Ο αξιωματούχος της SBU δήλωσε ότι «το Dashan είναι το τρίτο τάνκερ του shadow fleet που ακινητοποιείται σε διάστημα δύο εβδομάδων», στο πλαίσιο της στρατηγικής για τη μείωση των ρωσικών εσόδων από τις εξαγωγές ενέργειας.
Τι είναι ο «σκιώδης στόλος» (shadow fleet)
Ο όρος shadow fleet περιγράφει έναν παράλληλο στόλο δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιεί η Ρωσία για να παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου. Τα πλοία αυτά:
• κινούνται με απενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού,
• φέρουν ευκαιριακές σημαίες από χώρες με χαλαρό έλεγχο,
• αλλάζουν συχνά εταιρείες διαχείρισης,
• πραγματοποιούν μεταφορτώσεις στη θάλασσα ώστε να αποκρύπτεται η προέλευση των φορτίων,
• ασφαλίζονται μέσω μικρών ή αδιαφανών εταιρειών, εκτός των ευρωπαϊκών και βρετανικών αγορών ασφάλισης.
Το δίκτυο αυτό επιτρέπει στη Μόσχα να συνεχίζει να εξάγει μεγάλες ποσότητες πετρελαίου παρά τους περιορισμούς πρόσβασης σε υπηρεσίες ναυτιλιακής ασφάλισης. Για την Ουκρανία, ο σκιώδης στόλος αποτελεί κεντρικό πυλώνα της ρωσικής πολεμικής χρηματοδότησης.
Γιατί η Ουκρανία στοχεύει πλέον τόσο συστηματικά τα τάνκερ
Ο Ιβάν Στούπακ, πρώην αξιωματικός της SBU, αναφέρει ότι ο στόχος του Κιέβου είναι να καταστήσει τη συμμετοχή στο εμπόριο ρωσικού πετρελαίου υψηλού κινδύνου και οικονομικά ασύμφορη.
«Θέλουν να φοβίσουν τους πλοιοκτήτες ώστε να πάψουν να προσεγγίζουν τα ρωσικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας. Το εμπόριο αυτό είναι πολύ κερδοφόρο και πολλοί επιδιώκουν να συμμετέχουν», σημείωσε.
Η Ουκρανία επιχειρεί παράλληλα να μειώσει την πετρελαϊκή ρευστότητα του ρωσικού προϋπολογισμού, χτυπώντας όχι μόνο πλοία αλλά και υποδομές.
Οι προηγούμενες επιθέσεις που συμπληρώνουν το «παζλ»
Το πλήγμα στο Dashan ακολουθεί μια ταχεία ακολουθία επιχειρήσεων:
• Στις 28 Νοεμβρίου, ουκρανικά καμικάζι USV Sea Baby χτύπησαν τα ρωσικά τάνκερ Kairos και Virat κοντά στις τουρκικές ακτές, ακινητοποιώντας τα.
• Λίγες ημέρες αργότερα, οι τουρκικές αρχές ανέφεραν πιθανή επίθεση σε άλλο ρωσικό τάνκερ, το Midvolga-2, περίπου 80 ναυτικά μίλια από την Τουρκία. Η Ουκρανία αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ρωσία να επιχείρησε να κατασκευάσει περιστατικό.
• Στις 24 Σεπτεμβρίου, ναυτικά drones έπληξαν τους τερματικούς σταθμούς πετρελαίου σε Τουάπσε και Νοβοροσίσκ, με τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών (HUR) να κάνουν λόγο για σοβαρές επιπτώσεις στις εξαγωγές.
Η νέα επίθεση δείχνει ότι η Ουκρανία έχει επεκτείνει πλήρως το βεληνεκές των επιχειρήσεών της από χερσαίες υποδομές προς στοχευμένα πλήγματα σε πλοία της Μαύρης Θάλασσας.
