O Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα μπορούσε «να τερματίσει τον πόλεμο με τη Ρωσία σχεδόν αμέσως» αν το Κίεβο εγκατέλειπε την πορεία ένταξης στο ΝΑΤΟ και αποδεχόταν την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Μόσχα — σχόλια που ανάρτησε στο Truth Social μόλις λίγες ώρες πριν από την άφιξη του Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο με ομάδα Ευρωπαίων ηγετών.
Στην ανάρτησή του, ο Τραμπ έγραψε: «Ο πρόεδρος Ζελένσκι της Ουκρανίας μπορεί να τερματίσει τον πόλεμο με τη Ρωσία σχεδόν αμέσως, αν το θέλει, ή μπορεί να συνεχίσει να πολεμά.» Και πρόσθεσε: «Να θυμάστε πώς ξεκίνησε. Καμία επιστροφή [της] Κριμαίας (12 χρόνια πριν, χωρίς να πέσει ούτε ένας πυροβολισμός!), και ΚΑΜΙΑ ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΝΑΤΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ. Κάποια πράγματα δεν αλλάζουν ποτέ!!!»
Τα σχόλια αυτά ακολουθούν τη συνάντηση της Παρασκευής στην Αλάσκα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία δεν κατέληξε σε κατάπαυση του πυρός, αλλά την οποία ο Τραμπ χαρακτήρισε «πολύ παραγωγική».
Ο Ζελένσκι, που έφτασε στην Ουάσινγκτον την Κυριακή, δήλωσε ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να είναι «διαρκής» και επανέλαβε ότι δεν θα παραχωρηθεί ουκρανικό έδαφος στη Ρωσία. Συγκεκριμένα δήλωσε:
«Έχω ήδη φτάσει στην Ουάσινγκτον, θα συναντηθώ με τον Πρόεδρο Τραμπ. Αύριο θα μιλήσουμε επίσης με Ευρωπαίους ηγέτες. Είμαι ευγνώμων στον Πρόεδρο των ΗΠΑ, για την πρόσκληση. Όλοι μοιραζόμαστε μια έντονη επιθυμία να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος γρήγορα και αξιόπιστα. Και η ειρήνη πρέπει να είναι διαρκής. Όχι όπως ήταν πριν από χρόνια, όταν η Ουκρανία αναγκάστηκε να παραδώσει την Κριμαία και μέρος της Ανατολικής μας περιοχής – μέρος του Ντονμπάς – και ο Πούτιν απλώς την χρησιμοποίησε ως εφαλτήριο για μια νέα επίθεση.
Ή όταν δόθηκαν στην Ουκρανία οι λεγόμενες «εγγυήσεις ασφαλείας» το 1994, αλλά δεν λειτούργησαν. Φυσικά, η Κριμαία δεν έπρεπε να είχε παραδοθεί τότε, όπως ακριβώς οι Ουκρανοί δεν παραδώσαν το Κίεβο, την Οδησσό ή το Χάρκοβο μετά το 2022. Οι Ουκρανοί αγωνίζονται για τη γη τους, για την ανεξαρτησία τους. Τώρα, οι στρατιώτες μας έχουν επιτυχίες στις περιοχές Ντόνετσκ και Σούμι. Είμαι βέβαιος ότι θα υπερασπιστούμε την Ουκρανία, θα εγγυηθούμε αποτελεσματικά την ασφάλεια και ότι ο λαός μας θα είναι πάντα ευγνώμων στον Πρόεδρο Τραμπ, σε όλους στην Αμερική και σε κάθε εταίρο και σύμμαχο για την υποστήριξη και την ανεκτίμητη βοήθειά τους. Η Ρωσία πρέπει να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο, τον οποίο η ίδια ξεκίνησε. Και ελπίζω ότι η κοινή μας δύναμη με την Αμερική, με τους Ευρωπαίους φίλους μας, θα αναγκάσει τη Ρωσία να επιτύχει πραγματική ειρήνη. Ευχαριστώ!»
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τάχθηκαν ανοιχτά στο πλευρό του Κιέβου ενόψει των συνομιλιών. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε χθες ότι «αν δείξουμε αδυναμία σήμερα απέναντι στη Ρωσία, στρώνουμε το έδαφος για μελλοντικές συγκρούσεις». Στη σύσκεψη της Ουάσινγκτον αναμένεται να συμμετάσχουν ηγεσίες από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την ΕΕ και το ΝΑΤΟ.
Η συνάντηση της Αλάσκας εισήγαγε και ένα νέο αλλά αμφισβητούμενο στοιχείο: ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ είπε ότι ο Πούτιν συμφώνησε κατ’ αρχήν πως οι ΗΠΑ και η Ευρώπη θα μπορούσαν να προσφέρουν στην Ουκρανία «εγγυήσεις συλλογικής άμυνας τύπου Άρθρου 5» χωρίς επίσημη ένταξη στο ΝΑΤΟ. Ούτε η Μόσχα ούτε το Κίεβο έχουν παρουσιάσει όμως λεπτομέρειες για ένα τέτοιο πλαίσιο, ενώ παραμένει σκεπτικισμός για το πώς θα εφαρμοζόταν.
Το Κίεβο έχει ήδη «σχεδόν απορρίψει» βασικά σημεία των προτάσεων που αποδίδονται στον Πούτιν, μεταξύ των οποίων την απόσυρση από μεγαλύτερο μέρος του Ντονέτσκ, εκ του οποίου η Ουκρανία ελέγχει σήμερα περίπου το ένα τέταρτο. Καμία εκεχειρία δεν προέκυψε από τις επαφές στην Αλάσκα, ενώ μέσα στο Σαββατοκύριακο συνεχίστηκαν τα ρωσικά πλήγματα εναντίον ουκρανικών πόλεων.
Οι δημόσιες «κόκκινες γραμμές» του Τραμπ που αφορούν την μη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και την μη επιστροφή της Κριμαίας ευθυγραμμίζονται με κάποιες από τις βασικές απαιτήσεις του Κρεμλίνου και αυξάνουν την πίεση στον Ζελένσκι, ο οποίος επιδιώκει ανθεκτικές εγγυήσεις ασφάλειας χωρίς περαιτέρω εδαφικές παραχωρήσεις. Η Κριμαία καταλήφθηκε από τη Ρωσία το 2014, κίνηση που καταδικάστηκε ευρέως διεθνώς και το Κίεβο υποστηρίζει ότι κάθε διευθέτηση πρέπει να σέβεται την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.
